روز بیست و چهارم ماه مبارک رمضان
محارم:
محرمیت از سه راه حاصل می شود: نسب، رضاع ، ازدواج.
کسانى که از راه نسب به انسان محرماند، عبارتاند از:
1. پدر و مادر و هر چه بالا روند (مانند پدر بزرگ و مادر بزرگ)
2. اولاد و هر چه پایین روند (مانند نوه و نتیجه)
3. خواهر و برادر و هر چه پایین روند (مانند خواهرزاده و برادرزاده)
4. عمو و عمه و هر چه بالا روند (مانند عمو و عمه پدر و مادر)
5. دایى و خاله و هر چه بالا روند (مانند دایى و خاله پدر یا مادر).
کسانى که از راه رضاع (شیردادن) به انسان محرم مىشوند،
همانهایىاند که از راه نسب محرم هستند (مانند پدر و مادر و اولاد و خواهر و برادر و عمو و عمه و دایى و خاله رضاعى و نیز مانند مادرزن رضاعى و دختر زن رضاعى و زن پدر رضاعى و زن پسر رضاعى).
کسانى که از راه ازدواج به انسان محرم مىشوند، عبارتاند از:
1. مادر زن و هر چه بالا روند (مانند مادر مادرزن)
2. دختر زن و هر چه پایین رود (مانند دختر دختر زن)
3. زن پدر (نامادرى) و هر چه بالا رود (مانند زن اجداد)
4. زن پسر، یعنى عروس و هر چه پایین رود (مانند زن نوه و نتیجه)
دعای روز بیست و چهارم ماه مبارک رمضان
اللهمّ إنّی أسْألُکَ فیه ما یُرْضیکَ وأعوذُ بِکَ ممّا یؤذیک وأسألُکَ التّوفیقَ فیهِ لأنْ أطیعَکَ ولا أعْصیکَ یا جَوادَ السّائلین.
خدایا من از تو میخواهم در آن آنچه تو را خوشنود کند و پناه می برم بتو از آنچه تو را بیازارد واز تو خواهم توفیق در آن برای اینکه فرمانت برم ونافرمانی تو ننمایم ای بخشنده سائلان.
وأعوذُ بِکَ ممّا یؤذیک :
ن الذین یؤذون الله و رسوله لعنهم الله فی الدنیا و الآخرة و اعدّ لهم عذابا مهینا
البته کسانی که خدا و رسولش را میآزارند خداوند آنان را در دنیا و آخرت لعنت کرده و برایشان عذابی خفتآور آماده نموده است.
مَنْ آذَی شَعْرَهْ مِنِّی فَقَدْ آذَانِی وَ مَنْ آذَانِی فَقَدْ آذَی اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ وَ مَنْ آذَی اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ لَعَنَهُ مَلَأُ السَّمَاوَاتِ وَ مَلَأُ الْأَرْضِ وَ تَلَا إِنَّ الَّذِینَ یُؤْذُونَ اللهَ وَ رَسُولَهُ لَعَنَهُمُ اللهُ فِی الدُّنْیا وَ الْآخِرَةِ وَ أَعَدَّ لَهُمْ عَذاباً مُهِیناً.
پیامبر-ص-
هرکه یک موی مرا بیازارد مرا آزرده و هرکه مرا بیازارد، خدا را آزرده و هرکه خدا را بیازارد، اهل آسمانها و زمین او را لعنت میکنند و این آیه را تلاوت کرد: إِنَّ الَّذِینَ یُؤْذُونَ اللهَ وَ رَسُولَهُ لَعَنَهُمُ اللهُ فِی الدُّنْیا وَ الْآخِرَةِ وَ أَعَدَّ لَهُمْ عَذاباً مُهِیناً.
(تفسیر اهل بیت علیهم الاسلام ج۱۲، ص۲۶۶)
أَخَّرَ رَسُولُ اللَّهِ (لَیْلَهْ مِنَ اللَّیَالِی الْعِشَاءَ الْآخِرَهْ مَا شَاءَ اللَّهُ، فَجَاءَ عُمَرُ فَدَقَّ الْبَابَ، فَقَالَ: یَا رَسُولَ اللَّهِ (نَامَ النِّسَاءُ، نَامَ الصِّبْیَانُ، فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ (فَقَالَ: لَیْسَ لَکُمْ أَنْ تُؤْذُونِی وَ لَا تَأْمُرُونِی، إِنَّمَا عَلَیْکُمْ أَنْ تَسْمَعُوا وَ تُطِیعُوا.
ابن سنان گوید: از امام صادق (روایت شده است که فرمود: «شبی از شبها، رسول خدا (نماز عشا را به خواست خداوند به تأخیر انداخت، پس عمر آمد و در زد». گفت: «ای رسول خدا (! زنها خوابیدند، بچّهها خوابیدند! [پس کی نماز عشا را میخوانی]»؟ رسول اکرم (بیرون آمد و فرمود: «برای شما روا نیست که مرا بیازارید، و جایز نیست که به من دستور دهید. جز این نیست که بر شما واجب است که بشنوید و اطاعت کنید.
بحار الأنوار، ج۳۰، ص۲۶۵))
این آیه دربارهی کسانی نازل شده است که حقّ علی (را غصب نمودند و حقوق فاطمه (را زیر پا نهاده و او را اذیت نمودند، که پیامبر (فرموده است: «هرکه فاطمه (را در زمان حیات من اذیت و آزار نماید مثل آن است که او را بعد از مرگ من مورد اذیت قرار داده باشد و کسی که او را بعد از مرگم مورد آزار قرار دهد مثل آن است که او را در زمان حیات من اذیت کرده باشد، و هرکه او را آزار رساند مرا اذیّت کرده و هرکه مرا اذیت کند خدا را اذیت کرده است
(بحار الأنوار، ج۱۷، ص27)
«یؤذون الله»درباره
چند احتمال بیان میشود
آزار اولیای خدا*
بعضی احتمال دادهاند مراد «یؤذون الله»
آزار اولیای خداست
آزار رسول خدا*
احتمال دیگری که ذکر شده است این است که
مراد، آزار رسول خدا صلیاللهعلیهوآله میباشد و به
جهت تعظیم و بزرگداشت پیامبر، اذیت شدن را خدا به خود نسبت داده است و اذیت آن حضرت را همانند اذیت خودش قرار داده است.
و از ظاهر فرمایش علامه طباطبایی
ره) چنین استفاده میشود که این احتمال را پذیرفتهاند. کفر، شرک و ترک دین*
برخی نیز احتمال دادهاند که مراد از
«یؤذون الله»
عبارت است از کفر، شرک، ترک دین، مخالفت با اوامر و نواهی و توهین به مقدسات
نسبتهای ناروا دادن به خدا *
بعضی احتمال دادهاند که مراد نسبتهای ناروا دادن به خداست.
مانند اینکه یهودیان میگفتند: «عزیر بن الله»؛ عزیر پسر خداست و نیز مسیحیان میگفتند: «المسیح بن الله»؛
... مسیح (عیسی) پسر خداست و
انجام امور ناپسند*
در بعضی تفاسیرمقصود
از یؤذون الله و رسوله
انجام آنچه که در نزد خدا و رسول خدا ـ صلیاللهعلیهوآله ـ ناپسند است، دانستهاند؛ مانند:
کفر، انواع گناهان
. و انکار نبوت و شریعت
به نظر میرسد این احتمال از همه احتمالات ذکرشده جامعتر است و همه آنها را دربر دارد
یادآوری یک نکته
نکتهای که تذکر آن لازم است این است که بر فرض اینکه مراد از« یؤذون الله »اذیت کردن پیامبر یا اولیاء الله نباشد، بلکه مراد اذیت خود خدا باشد، قطعاً منظور این نیست که خدا هم مانند سایر موجودات (بشر و...) اذیت و رنجیده شود؛ بلکه این تعبیر موافق با تعابیر عرفی ما انسانهاست؛ یعنی چون ما انسانها مخالفت کردن با کسی و انجام کاری برخلاف اراده او را اذیت آن شخص میدانیم، خداوند متعال نیز طبق عرف بشری با ما سخن گفته و فرموده است: الذین یؤذون الله
و به تعبیر دیگر مراد از اذیت خدا انجام کاری است که اگر در مورد غیر خدا انجام گیرد، موجب آزار و اذیت او گردد.
*انواع اذیت خداوند متعال از نگاه کلام الله مجید
1. فساد در جامعه؛ آیه 205 سوره بقره: « وَ إِذا تَوَلَّي سَعي فِي الْأَرْضِ لِيُفْسِدَ فيها وَ يُهْلِکَ الْحَرْثَ وَ النَّسْلَ وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ الْفَسادَ/ (نشانه آن ، این است که) هنگامی که روی برمی گردانند (و از نزد تو خارج می شوند)، در راه فساد در زمین، کوشش می کنند، و زراعتها و چهارپایان را نابود می سازند (با اینکه می دانند) خدا فساد را دوست نمی دارد».
2. ربا و نزول؛ آیه 276 سوره بقره: « يَمْحَقُ اللَّهُ الرِّبَا وَيُرْبِي الصَّدَقَاتِ ۗ وَاللَّهُ لَا يُحِبُّ كُلَّ كَفَّارٍ أَثِيمٍ/ خداوند، ربا را نابود میکند؛ و صدقات را افزایش میدهد! و خداوند، هیچ انسانِ ناسپاسِ گنهکاری را دوست نمیدارد».
3. ظلم و ستم به مظلومین؛ آیه 57 آل عمران: « وَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَيُوَفِّيهِمْ أُجُورَهُمْ ۗ وَاللَّهُ لَا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ/ امّا آنها که ایمان آوردند، و اعمال صالح انجام دادند، خداوند پاداش آنان را بطور کامل خواهد داد؛ و خداوند، ستمکاران را دوست نمیدارد».
4. فخر فروشی بر دیگران؛ آیه 36 سوره نساء: « وَاعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا ۖ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَبِذِي الْقُرْبَىٰ وَالْيَتَامَىٰ وَالْمَسَاكِينِ وَالْجَارِ ذِي الْقُرْبَىٰ وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالْجَنْبِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَمَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ ۗ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ مَنْ كَانَ مُخْتَالًا فَخُورًا/ و خدا را بپرستید! و هیچچیز را همتای او قرار ندهید! و به پدر و مادر، نیکی کنید؛ همچنین به خویشاوندان و یتیمان و مسکینان، و همسایه نزدیک، و همسایه دور، و دوست و همنشین، و واماندگان در سفر، و بردگانی که مالک آنها هستید؛ زیرا خداوند، کسی را که متکبر و فخر فروش است، (و از ادای حقوق دیگران سرباز میزند،) دوست نمیدارد».
5. خیانت به مردم و دیگران؛ آیه 107 سوره نساء: « وَلَا تُجَادِلْ عَنِ الَّذِينَ يَخْتَانُونَ أَنْفُسَهُمْ ۚ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ مَنْ كَانَ خَوَّانًا أَثِيمًا/ و از آنها که به خود خیانت کردند، دفاع مکن! زیرا خداوند، افراد خیانتپیشه گنهکار را دوست ندارد».
6. بد زبانی و فحش به دیگران؛ آیه 148 سوره نساء: « لَا يُحِبُّ اللَّهُ الْجَهْرَ بِالسُّوءِ مِنَ الْقَوْلِ إِلَّا مَنْ ظُلِمَ ۚ وَكَانَ اللَّهُ سَمِيعًا عَلِيمًا/ خداوند دوست ندارد کسی با سخنان خود، بدیها (ی دیگران) را اظهار کند؛ مگر آن کس که مورد ستم واقع شده باشد. خداوند، شنوا و داناست».
7. اسراف؛ آیه 41 سوره انعام: « وَ هُوَ الَّذي أَنْشَأَ جَنَّاتٍ مَعْرُوشاتٍ وَ غَيْرَ مَعْرُوشاتٍ وَ النَّخْلَ وَ الزَّرْعَ مُخْتَلِفاً أُکُلُهُ وَ الزَّيْتُونَ وَ الرُّمَّانَ مُتَشابِهاً وَ غَيْرَ مُتَشابِهٍ کُلُوا مِنْ ثَمَرِهِ إِذا أَثْمَرَ وَ آتُوا حَقَّهُ يَوْمَ حَصادِهِ وَ لا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لا يُحِبُّ الْمُسْرِفينَ/ اوست که باغهای معروش [باغهایی که درختانش روی داربست ها قرار دارد] ، و باغهای غیر معروش [باغهایی که نیاز به داربست ندارد] را آفرید همچنین نخل و انواع زراعت را ، که از نظر میوه و طعم با هم متفاوتند و (نیز) درخت زیتون و انار را ، که از جهتی با هم شبیه ، و از جهتی تفاوت دارند (برگ و ساختمان ظاهریشان شبیه یکدیگر است ، در حالی که طعم میوه آنها متفاوت می باشد.) از میوه آن ، به هنگامی که به ثمر می نشیند ، بخورید! و حقّ آن را به هنگام درو ، بپردازید! و اسراف نکنید ، که خداوند مسرفان را دوست ندارد!».
8. تکبر؛ آیه 22 سوره نحل: « لَا جَرَمَ أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعْلِنُونَ ۚ إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْتَكْبِرِينَ/ قطعاً خداوند از آنچه پنهان میدارند و آنچه آشکار میسازند با خبر است؛ او مستکبران را دوست نمیدارد!».
9. ثروت اندوزی؛ آیه 75 سوره قصص: « إِنَّ قَارُونَ كَانَ مِنْ قَوْمِ مُوسَىٰ فَبَغَىٰ عَلَيْهِمْ ۖ وَآتَيْنَاهُ مِنَ الْكُنُوزِ مَا إِنَّ مَفَاتِحَهُ لَتَنُوءُ بِالْعُصْبَةِ أُولِي الْقُوَّةِ إِذْ قَالَ لَهُ قَوْمُهُ لَا تَفْرَحْ ۖ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْفَرِحِينَ/ قارون از قوم موسی بود، اما بر آنان ستم کرد؛ ما آنقدر از گنجها به او داده بودیم که حمل کلیدهای آن برای یک گروه زورمند مشکل بود! (به خاطر آورید) هنگامی را که قومش به او گفتند: «این همه شادی مغرورانه مکن، که خداوند شادیکنندگان مغرور را دوست نمیدارد!».
در بند سوم از این دعا آمده است: «و أسألُکَ التّوفیقَ فیهِ لأنْ أطیعَکَ و لا أعْصیکَ، یا جَوادَ السّائلین/ و از تو خواهم توفیق در آن برای اینکه فرمانت برم و نافرمانی تو ننمایم ای بخشنده سائلان».
چگونه ممکن است که خداوند به ما توفیق دهد؟ آیا خداوند به همه بندگان توفیق می دهد یا گروهی محروم از آن هستند؟ اگر عده ای محروم هستند، آیا این ظلم نیست؟
خداوند متعال دو مدل هدایت دارد که هدایت عام و هدایت خاص است؛ هدایت عام برای همه مردم است که همان وجود پیامبر(ص) و ائمه معصومین(ع) می باشد؛ اما هدایت خاص برای برخی از بندگان بوده و راه را دقیق تر به آنان نشان می دهد.
از نگاه قرآن کریم، حضرت حق به چند گروه هدایت خاص و توفیق نمی دهد و نتیجه آن می شود که افراد، در گمراهی می مانند.
*چه گروه هایی توفیق هدایت خاص ندارند؟
گروه اول فاسقان هستند که گناهان را آشکار انجام می دهند؛ در آیه 25 سوره بقره می خوانیم: « انَّ اللَّهَ لَا يَسْتَحْيِي أَنْ يَضْرِبَ مَثَلًا مَا بَعُوضَةً فَمَا فَوْقَهَا ۚ فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا فَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ ۖ وَأَمَّا الَّذِينَ كَفَرُوا فَيَقُولُونَ مَاذَا أَرَادَ اللَّهُ بِهَذَا مَثَلًا ۘ يُضِلُّ بِهِ كَثِيرًا وَيَهْدِي بِهِ كَثِيرًا ۚ وَمَا يُضِلُّ بِهِ إِلَّا الْفَاسِقِينَ/ خداوند از این که (به موجودات ظاهرا کوچکی مانند) پشه، و حتی کمتر از آن، مثال بزند شرم نمیکند. (در این میان) آنان که ایمان آوردهاند، میدانند که آن، حقیقتی است از طرف پروردگارشان؛ و اما آنها که راه کفر را پیمودهاند، (این موضوع را بهانه کرده) میگویند: «منظور خداوند از این مثل چه بوده است؟!» (آری،) خدا جمع زیادی را با آن گمراه، و گروه بسیاری را هدایت میکند؛ ولی تنها فاسقان را با آن گمراه میسازد!».
گروه دوم، ظالمان هستند؛ در آیه 258 سوره بقره آمده است: « ... وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ/ و خداوند، قوم ستمگر را هدایت نمیکند».
گروه سوم، ریاکاران هستند؛ در آیه 264 سوره بقره می خوانیم: « يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُبْطِلُوا صَدَقَاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَالْأَذَىٰ كَالَّذِي يُنْفِقُ مَالَهُ رِئَاءَ النَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ۖ فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ صَفْوَانٍ عَلَيْهِ تُرَابٌ فَأَصَابَهُ وَابِلٌ فَتَرَكَهُ صَلْدًا ۖ لَا يَقْدِرُونَ عَلَىٰ شَيْءٍ مِمَّا كَسَبُوا ۗ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ/ ای کسانی که ایمان آوردهاید! بخششهای خود را با منت و آزار، باطل نسازید! همانند کسی که مال خود را برای نشان دادن به مردم، انفاق میکند؛ و به خدا و روز رستاخیز، ایمان نمیآورد؛ (کار او) همچون قطعه سنگی است که بر آن، (قشر نازکی از) خاک باشد؛ (و بذرهایی در آن افشانده شود؛) و رگبار باران به آن برسد، (و همه خاکها و بذرها را بشوید،) و آن را صاف (و خالی از خاک و بذر) رها کند. آنها از کاری که انجام دادهاند، چیزی به دست نمیآورند؛ و خداوند، جمعیت کافران را هدایت نمیکند».
گروه چهارم، کسانی هستند که متمسک به کفار برای امنیت خود و خانواده می شوند؛ در آیه 51 سوره مائده می خوانیم: « يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا الْيَهُودَ وَالنَّصَارَىٰ أَوْلِيَاءَ ۘ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ ۚ وَمَنْ يَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَإِنَّهُ مِنْهُمْ ۗ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ/ ای کسانی که ایمان آوردهاید! یهود و نصاری را ولّی (و دوست و تکیهگاه خود،) انتخاب نکنید! آنها اولیای یکدیگرند؛ و کسانی که از شما با آنان دوستی کنند، از آنها هستند؛ خداوند، جمعیّت ستمکار را هدایت نمیکند».
اما خداوند به گروه هایی توفیق می دهد که به دو گروه از زبان قرآن اشاره می کنیم:
1. کسانی که جهاد در راه خدا انجام می دهند؛ در آیه 69 سوره عنکبوت می خوانیم: « وَالَّذِينَ جَاهَدُوا فِينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا ۚ وَإِنَّ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِينَ/ و آنها که در راه ما (با خلوص نیّت) جهاد کنند، قطعاً به راههای خود، هدایتشان خواهیم کرد؛ و خداوند با نیکوکاران است».
2. کسانی که به دنبال رضوان و خشنودی خداوند هستند: در آیه 16 سوره مائده آمده است: « يَهْدِي بِهِ اللَّهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَهُ سُبُلَ السَّلَامِ وَيُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِهِ وَيَهْدِيهِمْ إِلَىٰ صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ/ خداوند به برکت آن، کسانی را که از خشنودی او پیروی کنند، به راههای سلامت، هدایت میکند؛ و به فرمان خود، از تاریکیها به سوی روشنایی میبرد؛ و آنها را به سوی راه راست، رهبری مینماید».
این وبلاگ برای پاسخگویی به مسائل اخلاقی وشرعی آماده گی لازم رادارد