=خمس از ضروریات اسلام است.

=انکارش حرام واگرمنجر به انکار رسالت شود مرتد است .

=ارث و پول فروش آن خمس ندارد، هر چند قیمت آن افزایش یافته باشد،
=مهریه خمس ندارد و لافرق موقت و دائم
=هبه و هدیه خمس ندارد.
= تحقق عنوان هبه و هدیه تابع قصد دهنده است.
= پدری که به دخترش یک واحد مسکونی به عنوان جهیزیه‌ی عروسی‌اش بخشیده، اگر هبه‌ی واحد مسکونی به دختر، عرفاً مطابق شأن پدر محسوب شود

=چیزی که بنیاد شهید به خانواده‌های عزیز شهدا هدیه می‌کند خمس ندارد ولی در سود حاصل از آن اگر از مؤونه‌ی سال زیاد بیاید خمس واجب است،

=بخشش صوری و به قصد فرار از خمس است، خمس دارد،
 =عیدی کارمندان (آنچه از پول نقد و اجناس که دولت در ایام عید به کارمندان خود به عنوان عیدی می‌دهد) خمس ندارد،
=جایزه‌هایی که توسط بانکها و صندوق‌های قرض الحسنه و مانند آن به افراد پرداخت می‌شود خمس ندارد.
=آنچه را که انسان از درآمد سال برای به دست آوردن درآمد از کارهای تجاری و غیر آن مصرف می‌کند از قبیل هزینه‌های انبارداری، حمل و نقل، وزن کردن، واسطه‌ی معامله و مانند آن، از درآمد همان سال استثنا می‌شود و خمس ندارد.
=مالی که یک‌بار خمس آن داده شود دیگر خمس به آن تعلق نمی‌گیرد،
=پولی که شرکتهای بیمه بر اساس قرارداد برای جبران خسارت یا هزینه‌ی درمان و مانند آن به فرد بیمه شده پرداخت می‌کنند خمس ندارد.
=مالی که قرض گرفته می‌شود

خمس ندارد، مگر آن مقدار که اقساط آن تا سر سال خمسی از منفعت کسب پرداخت شده است.