امیدو نشاط

چه راه کارهايي براي کنترل شهوت و هواي نفس وجود دارد؟
 
پاسخ :
بي‌ترديد يكي از نيرومندترين غرايز، نيروي شهوت و غريزة جنسي است كه از ابتداي زندگي در وجود آدمي نهفته است اين غريزه تا زمان بلوغ همچنان دوران آرام و بي‌تحركي را پشت سر مي‌گذارد، امّا به مجرد شروع دوران نوجواني، آرام آرام زمان بيداري و طغيان آن فرا مي‌رسد و رفته رفته تمام وجود نوجوان و جوان را در برمي‌گيرد. و همه جوانان كما بيش با اين وضعيت روبرو مي‌شوند، بزرگترها نيز اين دوره را پشت سر گذاشته‌اند. آنچه افراد با هم تفاوت دارند، در اين است كه برخي با ايمان قوي و عزم و اراده استوار در برابر نيروي شهوت مي‌ايستند و مقاومت مي‌كنند، يعني به شخصيت خود احترام قايل‌اند و لذا خود را به كارهاي زشت و ناپسند آلوده نمي‌سازند، امّا عده‌اي هم وجود دارند كه نمي‌توانند مقاومت كنند و نيروي شهوت را در خود كنترل نمايند. اگر در دوران جواني نيروي شهوت قوي است، ارادة جوانان قوي‌تر از آن است.
 
علي ـ عليه السّلام ـ مي‌فرمايد: «من كرمت عليه نفسُه، هانت عليه شهواته»[1] كسي كه كرامت و ارزش خود را بشناسد، شهوت نمي‌تواند بر او غلبه كند.
 
علاوه بر آنكه از نظر شرع حرام است و آبروي انسان را نزد خدا از بين مي‌برد، چه پيامدهاي در زندگي فرد به دنبال دارد؟ که به برخي از آثار آن اشاره كنيم: تحقيقات روان شناختي نشان مي‌دهد كه فكر بيش از حدّ در مورد مسايل جنسي و گرفتار شدن در دام اينگونه اعمال باعث اختلالات رواني در فرد مي‌شود. ضعف ايمان، بيماري جسمي و روحي، گوشه گيري و انزوا، شكست در زندگي، ضعف اعصاب و... برخي از آثار و پيامدهاي آن مي‌باشد. يكي از دانشمندان مي‌گويد: اين كار جوان را بسيار خسته مي‌كند به طوري كه همواره خجل و شرمسار است و خود را مجرم و گناهكار مي‌پندارد.[2]
 
افرادي كه اين پيامدها را نمي‌دانند ممكن است ناخواسته به دام شهوت مبتلا شوند امّا وقتي اين مسايل را درك كنند،‌قطعاً از آن دست برمي‌دارند. شايد برخي افراد ابتدا باور نكنند امّا وقتي تجربه كردند و پس از مدتي ديدند كه واقعاً احساس گناه سراپاي وجود انسان را فرا مي‌گيرد، جداً تصميم مي‌گيرند كه از آن دست بردارند، توبه كردن هم اينجاها كاربرد دارد.[3]
 
چند راهکار مي تواند شهوتراني را کنترل کند که به چهار نمونه اشاره مي شود:
 
1. تقويت ايمان
اگر معنويت و ايمان را در خويشتن تقويت شود، ملكه‌اي در انسان ايجاد مي‌شود كه از انجام هر گونه گناه باز مي‌دارد و به انسان اجازه نمي‌دهد كه ارزش و منزلت خود را با اين كارها از بين ببرد. بسياري از مشكلات ما و اساساً مشكل عصر ما و جوانان جامعه همين كمبود معنويت و ايمان مذهبي است كه اگر اين مشكل حل شود، بسياري از مشكلات ديگر حل خواهد شد. در عمل و رفتار نيز بايد تجديد نظر شود و از رفتارهايي كه ميل جنسي و شهوت را در انسان تحريك مي‌كند، تا حد امکان بايستي دوري کرد.[4]
 
2. يكي ديگر از عوامل مؤثر در جلوگيري و كنترل شهوت كار مداوم است. كارهاي بدني از رنج روحي مي‌كاهد و از شهوت نيز جلوگيري مي‌كند. كار هم از لحاظ آنكه باعث صرف انرژي و نيروي بدني در اين مي‌شود و هم از لحاظ آنكه فكر و ذهن انسان را به خود مشغول مي‌كند، مي‌تواند از افكار ناسالم و كارهاي نادرست و نابهنجار جلوگيري كند.
 
3. ورزش يكي ديگر از راهكارهاي جلوگيري از فشارهاي جنسي است. علاوه بر اينها سعي كنيد، در مواقعي كه تنها هستيد، ذهن و فكر خود را از مسايل كه سرانجام به بروز نياز جنسي منجر مي‌شود،‌باز داشته و بيشتر به ياد خدا باشيد. به اين نكته توجه داشته باشيد كه خداوند ناظر بر تمامي اعمال ماست، حتي در جاهاي خلوت كه هيچ كسي نيست، خداوند ما را مي‌بيند، اگر خداي ناكرده گناه كنيم علاوه بر آثار و پيامدهاي منفي كه در جسم و روح ما مي‌گذارد، آبروي ما نزد خدا هم مي‌رود.
 
4. ازدواج؛ راهكار ديگر اين است كه زمينه ازدواج را فراهم شود.[5] ازدواج با توجه به ملاك‌ها و معيارهايي كه اسلام معرفي كرده است، چندان سخت و مشكل نيست.
 
البته بايد مقدمات ازدواج را كم كم فراهم شده، و در زمان مناسب عقد انجام گردد. اگر به مقدمات ازدواج اقدام كنيد، ذهن و فكر جوان بيشتر روي آن متمركز مي‌شود و به اميد فرداي بهتر و زندگي آبرومندانه از هر كار ديگري منصرف خواهد شد. خداوند متعال كه آفرينندة‌ انسان است و خصوصيات و فطريات و غرايز او را مي‌داند، آفريدن زن و مرد و قرار گرفتن آنها در كنار يكديگر را سبب مودت و رحمت و آرامش انسان و نيز ارضاي غرايز به صورت صحيح آن مي‌داند. در اين باره مي‌فرمايد: از آيات و نشانه‌هاي حكيمانة خداوند اين است كه براي شما از جنس خودتان همسراني قرار داد، تا در كنار آنان آرامش يابيد و ميان شما مهر و محبت و رحمت قرار داد، به درستي كه در اين كار خداوند دلايل حكيمانه‌اي است.6]
 
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. عوامل كنترل غرايز در زندگي انسان، آيت الله حسين مظاهري، موسسه ذكر، چاپ يازدهم، 1378.
2. گناه از نگاه قرآن، دكتر عباس طاهر، ترجمه حميد رضا آژير، آستان قدس رضوي، چاپ اوّل، 1377.
3. دريچه‌اي به آسمان، (راه‌هاي پيشگيري از گناه) زين العابدين دست داده، مجتمع فرهنگي مصلي نژاد، چاپ اوّل، 1377.
 =================================================

 

 

سه نکته‌ی مهم مشترک برای تخفیف و درمان میان همه‌ی امراض و عادات وجوددارد:                                                                                                        • در درمان هر بیماری یا ترک هر عادت، مهم‌ترین قسمت عزم و اراده‌ی فرد برای درمان و ترک عادت است.
• عدم یأس و ناامیدی برای ترک و ایمان به علاج آن.
• در نظر گرفتن زمان برای ترک و درمان و …
1. نخستین گام برای درمان گناه، اعتقاد و ایمان به درمان‏پذیری آن و دوری از یأس و ناامیدی است. اما رسیدن به نتیجه و ایجاد هرگونه تغییر و دگرگونی نیازمند گذشت زمان، انتخاب راه صحیح و به کارگیری دقیق دستورها است. از همه اینها مهم‏تر، اراده و خواست فرد، نقش کلیدی و محوری را ایفا می‏کند. درمان و چاره جویی باید منطبق با خواست فرد باشد؛ زیرا تا وقتی که او نخواهد، می‏توان با قاطعیت گفت که درمان نخواهد شد.
بنابر این بیمار اگر بخواهد، می‏تواند بر بیماری اش غلبه کند و جمله معروف – خواستن توانستن است- عین حقیقت است.
2. تلاش برای تقویت اراده از گام‏های مهم در امر بهبود است. نگویید اراده از ما سلب شده است! ممکن است اراده انسان ضعیف شود؛ ولی هیچ گاه از بین نمی‏رود. نشانه اینکه هنوز اراده باقی است، این است که شخص این عمل را در حضور دیگران و در هر شرایطی انجام نمی‏دهد. برای تقویت اراده،
راه‏های زیادی پیشنهاد شده که از جمله آنها تلقین به خود است. اراده همچون نهالی است که باید آن را پرورش داد تا به مرحله خودشکوفایی و ثمردهی برسد.
ویکتور پوشه – روان شناسِ فرانسوی – می‏گوید: افراد مبتلا به استمناء، هر روز به دفعات مختلف با تمرکز فکر به خود بگویند: «من به خوبی قادرم این اعتیاد را از خود دور کنم، من قادرم». تکرار این عبارت ساده، اثر عجیبی در تقویت اراده و روحیه دارد.
پل ژاگو بر آن است که: تلقین، قبل از خواب نیز مؤثر است.
خواندن کتابهایی در موضوع توبه و ترک گناه و همچنین مطالعه سرگذشت بزرگانی که از گناه فرار کرده و به مقامات بالایی رسیدند در تقویت اراده اثرات شگفت انگیزی خواهد داشت!
(برای این کار می توانید به کتابهای کیمیای محبت در شرح احوالات شیخ رجبعلی خیاط و کتاب «لاله ای از ملکوت» و «در محضر لاهوتیان» در شرح احوالات شیخ جعفر مجتهدی مراجعه کنید)
3. سعی شود شکم به هنگام خواب، بیش از حد معمول پر نباشد.
4. از پوشیدن لباس‏های تنگ و چسبان اجتناب گردد.
5. از نگاه کردن به نامحرم، مناظر، فیلم‏ها و تصاویر تحریک کننده، خودداری شود!
6ز شنیدن و خواندن مباحث و مطالب جنسی و حتی شوخی‏های تحریک‏ کننده و فکر کردن در این امور، دوری شود.
7. از خوردن مواد غذایی محرک، مانند خرما، پیاز، مرچ، تخم‏مرغ، گوشت سرخی، و غذاهای چرب – اجتناب و به میزان ضرورت اکتفا شود.
8. قبل از خواب مثانه تخلیه شود.
9. از نوشیدن افراط گونه آب و مایعات پرهیز شود.
10. از دست ‏ورزی با اندام جنسی، باید اجتناب نمود و در هیچ شرایطی، نباید دست‏ ورزی کرد
11. هرگز نباید به رو خوابید.
12. به منظور تخلیه انرژی – زاید بدن، به طور منظم و زیاد باید ورزش کرد.
13. برای اوقات فراغت خود، برنامه داشته باشد و آن را با مطالعه، ورزش، عبادت و … پر کند.
14. سعی کنید کمتر در مکانی خلوت و تنها و دور از نظر دیگران باشید. هرگاه مورد هجوم افکار جنسی واقع شدید، باید بلافاصله از مکان خلوت و دور از نظر دیگران خارج شود و خود را به کاری سرگرم کند. در این زمینه گفت و گو با دوستان، مشارکت در برنامه های جمعی بسیار مفید است. تلقین به شخص کمک می‌کند تا اراده‌ی خود را تقویت کند و به خود بگوید که می‌تواند خودارضائی و سایر مفاسد را کنار بگذارد.
15. منحرف کردن فکر بسوی دیگری در صورتی که تحریکی برای گناه اتفاق افتاد.
16. دوری از خیال‌پردازی و سرگرم بودن به کارهای مفید مانند مطالعه، ورزش و …
17. تنهایی، یا خلوت با جنس مخالف یا فرد آلوده به انحرافات کلیدهای اقدام به خودارضائی، زنا و هم جنس بازی است. لذا از این موقعیتها بپرهیزید!                                  ص2
18. هر وقت به فکر گناه افتادید به خود بگوئید که آلان خدا من را می بیند.
19. هر وقت به فکر گناه افتادید به خود بگوئید که می خواهید در مقابل چه کسی گناه کنید
20. هر کاری که شما را به فکر این کار بیندازد آن کار را سریع ترک کنید.
21. هر صحنه ای که شما را تحریک می کند آن صحنه را ترک کنید.
22.توکل به خدا کنید و متوسل شوید به دامن اهل بیت علیهم السلام.
23. قاطعانه برای ترک گناه تصمیم بگیرید. (اگر قبلاً نیز تصمیم به ترک گناه گرفته باشید اما موفق نشده باشید، اراده شما تا حدی ضعیف شده است. در این صورت باید به خود تلقین کنید که اراده قوی ای دارید. برای این کار موفقیت های خود در زندگی را در ذهن مرور کنید و مرتب به خود بگویید که من بسیار پر اراده هستم و تصمیم به هر کاری که بگیرم، آن کار را انجام خواهم داد)
24. از رفت و آمد با کسانی که شما را مستقیم و غیر مستقیم به گناه دعوت می کنند، دوری کنید و رابطه خود را با دوستان آلوده قطع کنید و یا تا حد ممکن کم کنید.
25. از صحبت کردن در مورد مسایل شهوت انگیز دوری کنید.
26. روزه گرفتن دو روز در هفته برای کم کردن حس شهوت جویی شما بسیار مفید است. اگر قادر به روزه گرفتن نیستید، غذای خود را به حداقل برسانید و وعده غذایی ظهر را نخورید. سعی کنید به هنگام خواب شکم شما بیش از حد معمول پر نباشد.
27. از نگاه کردن به بدن عریان خود نیز اجتناب کنید.
28. سعی کنید تماس بدنی با دیگران و لو در شوخیهای دستی پرهیز کنید.
29. برای جلوگیری از خودارضائی از بودن در مکان های تنها خودداری کنید و وقتی به حمام و دستشویی می روید، در را قفل نکنید. بعد از شستشو حمام را سریع ترک کنید.
30. شبها قبل از خواب مطالعه کنید و با لباس کامل بخوابید و بعد از بیدار شدن سریع رختخواب را ترک نمایید. همچنین هرگز به رو نخوابید.
31. شبها تنها نخوابید! و یا در جایی بخوابید که فرصت انجام این عمل نباشد.
32. شیطان و دسیسه های او و را همیشه به یاد داشته باش و برای نجات از شر او از ذکر خدا و لو در دل غافل نباش و ذکر بسم الله را برای یادآوری
خداوند و دریافت یاری و مدد او و در ابتدای هر کاری هرگز فراموش نکن! (برای شناخت شیطان و دسیسه های او می توانید به کتاب شیطان در کمینگاه مراجعه کنید)
33. سعی کنید دائما وضو داشته باشید.
34. بیاد داشته باشید که تصمیم دارید گناه را ترک کنید و هرگز به آن نزدیک نشوید.
35. بعد از تصمیم حتی یک بار هم سراغ گناه نروید زیرا اراده شما را سست خواهد کرد.
36. یاد مرگ و قبر انسان ساز است .
37. پشیمانی بعد از عمل را بیاد داشته باش.
38. این احتمال را بده که دیگر زنده نمانی و بدون توبه در پیشگاه خدا حاضر شوی.
39. مضرات دنیوی و عقابهای اخروی گناه و همچنین ثواب و پاداش دنیوی و اخروی گناهان را مطالعه کرده و بیاد داشته باش. (برای این کار می توانید به کتابهای گناهان کبیره شهید دستغیب و کتاب ارزنده ثواب الاعمال و عقاب الاعمال مراجعه کنید)
40. این را بدان که بخاطر لذت چند لحظه ای از رحمت خدا دور می شوی