امیدو نشاط

براى کنترل نگاه از گناه راهکارهایى وجود دارد که مهم‏ترین آن‏ها عبارتند از:

1- خداباورى: اعتقاد به خدا و یقین داشتن به این که انسان در محضر خدا است و خدا ناظر بر تمام احوال و درون آدمى است، به انسان کمک مى‏کند نگاه خود را کنترل نماید. امام صادق(ع) مى‏فرماید: «فروبستن چشم از گناه میسّر نیست مگر این که انسان عظمت و جلال پروردگار را در قلبش مشاهده کرده باشد».

از امام على(ع) سؤال شد: توانایى بر کنترل چشم چگونه حاصل مى‏شود؟ حضرت فرمود: «این که خود را تحت قلمرو سلطان آگاه از همه مسائل بدانى و تسلیم او باشى».(1)

2- توجه به آثار فروبستن چشم: اگر انسان بداند کنترل نگاه چه آثار و برکاتى دارد، قطعاً بر ادامه آن تشویق خواهد شد. آثار و فوائدى که بر چشم پوشى مترتب است، عبارتند از:

الف) راحتى دل: کسى که چشمش را فرو بندد، دلش را آرام کرده است.

با چشم چرانى انسان احساس آرامش نمى‏کند، زیرا احساسات و غرایز شهوانى تمام ناشدنى و سیرى‏ناپذیر است و نفس اماره انسان را به بدى و زشتى هر چه بیشتر وادار مى‏کند.

امام على(ع) مى‏فرماید: «کسى که چشم فرو بندد، دلش را صفا داده است».(2)

ب) کشف حقایق: رسول اکرم(ص) مى‏فرماید: «چشمتان را فرو بندد تا عجائبى را ببینید».(3)
ج) شیرینى عبادت را حس کردن: پیامبر اسلام(ص) مى‏فرماید: «مسلمانى چشم خود را از زن نامحرم فرو نمى‏بندد مگر آن که خداوند شیرینى عبادتش را در دل او ایجاد مى‏کند».(4)

د) تزویج حور العین: امام صادق(ع) مى‏فرماید: «کسى که نگاهش به زن نامحرمى بیفتد، پس چشمش را به سوى آسمان افکند و یا نگاهش را فرو بندد، خداوند حورالعین را به ازدواج او در مى‏آورد».(5)

3- توجه به عواقب چشم چرانى: کسى که بداند چشم چرانى چه پیامدهاى ناگوارى دارد، قطعاً به ضرر خود اقدام نخواهد کرد و نگاهش را کنتزل خواهد کرد. رسول اکرم(ص) مى‏فرماید: «کسى که چشمش را از حرام پر کند، خداوند روز قیامت چشمش را از آتش پر خواهد کرد، مگر آن که توبه کند و برگردد».(6)
در روایت دیگر مى‏فرماید: «نگاه تیرى از تیرهاى مسموم شیطان است».(7)

حضرت مسیح فرمود: «از نگاه به نامحرم بپرهیزید که بذر شهوت و رشد دهنده فسق است».(8)

4- طرد افکار شیطانى: براى کنترل نگاه، باید اندیشه را از نفوذ افکار شیطانى دور نگه داشت، زیرا گام نخست در انحراف، فکر کردن درباره آن است. امام على(ع) مى‏فرماید: «کسى که در اطراف گناه بسیار بیندیشد، سرانجام به آن گناه کشیده خواهد شد».(9)

5- پرهیز از عوامل تحریک زا: تخیّلات تحریک کننده، رفت و آمد در جاهایى که نامحرم است، گفت و گو با نامحرم، دیدن فیلم‏ها و عکس‏هاى مبتدل، زمینه را براى چشم چرانى فراهم مى‏کند.
6- دقت در دوست یابى: بررسى‏ها نشان مى‏دهد که نوجوانان، اوّلین قدم‏هاى انحراف و تباهى را به کمک دوستان ناباب برداشته، سپس در سراشیبى سقوط قرار گرفته‏اند.(10) آلودگى و انحراف، به سرعت از طریق دوستان نا اهل به افراد پاک و سالم سرایت مى‏کند و چشم چرانى از این قاعده مستثنا نیست.

امام على(ع) مى‏فرماید: «از معاشرت با مردم فاسد بپرهیز که طبیعت تو، ناخودآگاه ناپاکى را از طبع آن‏ها سرقت مى‏کند».(11)

7- ازدواج: یکى از راه‏هاى مؤثر در کنترل نگاه، ارضاى صحیح غریزه جنسى از طریق ازدواج است. رسول خدا(ص) مى‏فرماید: «اى گروه جوانان! هر یک از شما که قدرت ازدواج دارد، حتماً اقدام کند، زیرا این بهترین وسیله است که چشم را از نگاه‏هاى آلوده و عورت را از بى عفّتى محافظت مى‏کند».(12)

8- تقویت اراده: چشم چرانى اگر به صورت عادت در آمده باشد، همچون خصایص طبیعى و ذاتى، دامنه دار و پر نفوذ مى‏گردد و به منزله طبیعت دوم در مى‏آید. در این حال رهایى از این عادت ناپسند، نیاز به تصمیم و عزمى راسخ دارد. آن چه در شروع کار مهمّ است، خواستن و انگیزه داشتن است. براى مبارزه با چشم چرانى باید دو کار انجام گیرد:

الف) به خواسته نفس پاسخ مثبت داده نشود،
ب) عادت پسندیده‏اى جایگزین گردد و خود را به کارهاى پسندیده مانند مطالعه کتاب و ورزش مشغول سازد.

^{آداب دست دادن}

^{1- وقتی وارد جمعی می شوید لازم نیست باهمه دست بدهید.بهتر است با آرامش به ایستید واحوال پرسی کنید( به خصوص وقتی دیگران نشسته باشند یا مشغول انجام کاری باشند.)}

^{2- با افرادی که صمیمی نیستید ، دست دادن نباید خیلی سرد ونه خیلی محکم باشد.}

^{3- وقتی کسی دست خویش را برای احوال پرسی پیش می آورد وی را معطل نگذارید.}

^{4- با نوک انگشتان دست ندهید.}

^{5- هنگام دست دادن دستکش خویش را در بیاورید.}

^{6- با دست خیس برای دست دادن پیش قدم نشوید.( ساعد خود رابرای دست دادن پیش نیاورید)}

^{7- زود تر از فرد بزرگ تر یا مقام بالاتر ،دست خود راپیش نبرید (دست دادن از بزرگ تر یامقام بالاتر است.)}

^{8- هنگام احوال پرسی و دست دادن ،بهتر است ارتباط چشمی نیز برقرار کنید.(به جای اینکه به زمین یا جای دیگر نگاه کنید)}

^{9- هنگام دست دادن کلید یا چیز دیگری در دست نداشته باشید.}

^{10- به منظور احترام بیشتر ،بهتر است از ماشین پیاده شوید وسپس دست دهید واحوال پرسی کنید.}

^{11- برای دست دادن ،از فاصله ی دور دست خود را دراز نکنید.}

^{12- وقتی بخواهید به چند نفر دست بدهید ،با همه ی آنها ارتباط چشمی نیزبرقرار کنید.(نه اینکه با نفر اوّل صحبت کنید وبا بقیه دست بدهید.)}

^{13- هنگامی که طرف مقابل چیزی در دست گرفته است یا مشغول انجام کاری بادست است ،جهت دست دادن با او پیش قدم نشوید.}

^{سلام و احوال پرسی}

^{1- در سلام کردن پیش قدم باشید؛ (بویژه افراد کوچک تر به بزرگ تر.)}

^{2- شایسته است وقتی سواره هستید ،شما برپیاده سلام کنید.}

^{3- شایسته است وقتی بر جمعی وارد می شوید ؛برای سلام کردن پیشقدم شوید.}

^{4- وقتی در کنار جمع ایستاده اید ،باصدای بلند با کسی که دور از شما قرار دارد،احوال پرسی نکنید .می توانید با حرکاتی همچون دست بالا بردن وسر تکان دادن (بدون فریاد زدن) احوال پرسی کنید.}

^{5- مؤدبانه تر آن است که احوال پرسی شما باعث حواس پرتی یا ایجاد زحمت برای دیگران نشود.}

^{6- در مکان های عمومی وقتی دوست شما از روبه رو می آید،لازم نیست احوال پرسی خود را از فاصله ی دور شروع کنید.}

^{7- کلمات احوال پرسی باید محترمانه وبا فعل جمع به کار رود.}

^{8- بهتر است هنگام احوال پرسی لبخند بر لب داشته باشید.}

^{9- اگر دیگران در جمع به احترام در مقابل شخصی برخاستند؛شما نیز برخیزید هر چند اورا نمی شناسید.}

^{10- اگر به احترام در مقابل کسی برخاستید( هنگام ورود یا خروج) صبرکنید تا آن فرد بنشیند یا خارج شود،سپس بنشینید.}

^{11- وقتی کسی عجله دارد ،بهتر است با وی دست ندهیدواحوال پرسی را طولانی نکنید.}

^{12- اگر کسی به احترام در مقابل شما برخاست ؛ حتماًوی را به نشستن وراحت بودن دعوت کنید، نه اینکه حرکت محترمانه ی وی رافراموش کنید وبه دنبال احوال پرسی با بقیه یا کار دیگری بروید.}

^{13- اگر از پلّه ها بالارفته یا دویده اید؛ صبرکنید نفستان عادی شود ،بعد وارد شوید واحوال پرسی کنید.}

^{14- هنگام احوال پرسی چیزی نخورید.}

^{15- هنگامی که برای رسیدن به مقصد باید از چندین در بگذرید؛ لازم نیست پشت تمام درها به ایستید وبه دوستان تعارف کنید.( یک بار تعارف پشت در اوّل کافی است.)}

^{16- اگر بزرگتر وارد جمع شد ،به احترام برخیزید،هرچند لحظاتی قبل باوی در محیطی دیگر احوال پرسی کره باشید.}

روبوسی

با صورت خیس یا عرق کرده, برای روبوسی با دیگران پیشقدم نشوید.
در حضور دیگران(در مکان ای رسمی و عمومی), روبوسی به تعداد کم شایسته تر است .(همچنین با افرادی که صمیمی نیستید).
از روبوسی خیلی تند و سریع خودداری کنید.
برای روبوسی بهتر است فرد کوچکتر صبر کند تا بزرگ تر پیش قدم شود.
روبوسی با صدای بلند شایسته نیست.
بچه های خردسال دیگران(غیر خویشاوند) را نبوسید.(ممکن از والدینشان ناراحت شوند).
در مراسم عزا یا تشییع جنازه یا مواقعی که جمع ناراحت هستند, روبوسی همراه با خوش حالی نباشد(شرایط را درک کنید).
هنگامی که سرماخورده اید,شایسته نیست برای روبوسی با دیگران پیش قدم شوید.

ملاقات و معرفی

قبل از حضور در مکان های رسمی یا ملاقات مهم با دیگران, از این موارد استفاده نکنید:سیگار , سیر ,پیاز ,ادکلن های تند ,لباس های اطو کشیده بودار و غیره که بوی آن باعث آزار دیگران می شود (هرچند که ممکن است تحمل کنند و چیزی نگویند).
در هنگام معرفی ,شایسته است افراد پایین تر را(از لحاظ سنی یا شغلی) به افراد بالاتر معرفی کنید.
در ملاقات رسمی با دوستان , در صورت لزوم ,همراهان خویش را معرفی کنید.
هنگام معرفی افراد به یکدیگر,اسامی را واضح و شمرده بیان کنید.
هنگام معرفی یک فرد به دیگران بیش از حد از وی تعریف و تمجید نکنید.
وقتی به طور اتفاقی به یک دوست یا آشنای قدیمی می رسید و قصد احوال پرسی دارید,ابتدا خود را معرفی کنید.اگر لازم شد مکان ,زمان یا موضوع دوستی یا اشنایی را نیز بیان کنید.(شاید طرف مقابل اسم یا فامیل شما را فراموش کرده باشد).
هنگامی که با جمعی ملاقات می کنید ,بهتر است ,ابتدا با بزرگ تر احوال پرسی کنید سپس با بقیه(مثلاً ,ابتدا با پدر خانواده سپس با فرزندان).
هنگام ملاقات با کسانی که لازم است شما را بشناسند , پیشاپیش خود را با نام خانوادگی معرفی کنید.(در صورت لزوم اسم کوچک یا سمت خود را نیز ذکر کنید).
هنگامی که شما را معرفی می کنند و نشسته اید ,بهتر است بلند شوید یا نیم خیز شوید و به جلو خم شوید.

به عنوان گوینده (قسمت اول)

از جویدن آدامس یا خوردن چیزی,در هنگام صحبت کردن با دیگران,خودداری کنید.
هنگامی که بی صبرانه منتظرید تا گوینده صحبتش تمام شود و شما اظهار نظر کنید,یک لحظه از خود بپرسید "آیا گفتن این نظر ارزشی داد یا نه," در صورتی که گفتن آن را مناسب تشخیص دادید,اظهار نظر کنید.
در جمع بدون اجازه,صحبت کسی را قطع نکنید.
با استفاده از کلمات مودبانه ,احترام را نسبت به افراد مسن نشان دهید.
با مخاطب خود به طریقی صحبت نکنید که خود را خیلی دانا و وی را خیلی ضعیف نشان دهید.(هیچ کس را ضعیف تصور نکنید).
هنگام گفتگو,تن صدای خود را به طور یکنواخت خیلی بالا یا خیلی پایین نگه ندارید(چون باعث خستگی یا بی حوصلگی شنونده می شود).
در جمع تنها شما گوینده نباشید.(از شنونده بودن دیگران سوء استفاده نکنید).
در حد فهم خود صحبت کنید(می توانید از شغل فرد,یا شرایطی که فرد تجربه ی آن را دارد مثالی بزنید تا منظور خود را بهتر برسانید).
در حضور افراد غریبه,بهتر است با نزدیکان و دوستان خود نیز رسمی یا محترمانه تر برخورد کنید.(موقیعت شناس باشید).
هنگام گفت و گوی غیر تخصصی, حتی الامکان از کلمه ی تخصصی و خارجی استفاده نکنید.
شایسته نیست ,در مکالمات تکیه کلام داشته باشید(از دوستان یا نزدیکان بخواهید تا اگر تکیه کلام خاصی دارید, شما را آگاه سازند)
شایسته است همیشه مخاطب رسمی یا بزرگ تر از خود را با ضمیر شما و فعل جمع مورد خطاب قرار دهید.(از ضمیر تو و ضمیر منفرد استفاده نکنید).
قبل از شوخی کردن باید فکر کنید که آیا این شوخی در نهایت باعث تقویت دوستی می شود یا نه, اگر تاثیر منفی دارد خویشتن داری نموده و آن را مطرح نکنید.
وقتی درباره ی یک انسان یا گروهی از انسان ها نظر می دهید یا قضاوت می کنید, از کلی گویی بپرهیزید و از کلمات همیشه, حتماً...., اصلاً...., همه ی ..., استفاده نکنید.به جای آن ها می توانید از کلمات معمولاً,به احتمال زیاد, اکثراً, بعضی از افراد..., استفاده کنید(مثلا "همه مردم این شهر بی عاطفه هستند" یک کلی گویی و قضاوت نادرست است).
با فردی که رابطه رسمی دارید ,درباره ی مسائل خصوصی وی از قبیل میزان حقوق و درآمد ,مسائل خانوادگی , نمرات تحصیلی , قیمت لباس هایی پوشیده , جزئیات بیماری و ... سوال نکنید.

به عنوان گوینده (قسمت دوم)

در حین گفت و گو به طرف مقابل لقب بد ندهید.(یا اسم وی را کم نکنید).
خواسته های خود را با حالت دستوری بیان نکنید.(حالت سوالی مناسب تر است).
هنگامی که از کاری انتقاد می کنید یا اتفاق خنده داری را نقل می کنید,شایسته است حفظ آبرو کنید و اسم کسی را نبرید.(این خویشتن داری باعث افزایش اعتبار شما خواهد شد).
مشکلات شخصی خویش را با کسی در میان بگذارید که بتواند واقعاً به شما کمک کند.(با هر کسی مشورت نکنید. ظرفیت طرف مقابل را در نظر داشته باشید)
شایسته و لازم نیست هر آن چه را که فکر می کنید واقعیت است به طرف مقابل بگویید. مکان ,زمان و شرایط جسمی, روحی و شخصیتی فرد را در نظر بگیرید.(رک گویی همیشه هنر نیست ,بعضی مواقع نادانی محسوب می شود).
اهداف و تصمیمات آینده ی خود را با هر کسی در میان نگذارید, (شاید موفق نشدید).
سعی نکنید به هر قیمتی شده نظر شخصی خود را تحمیل کنید یا آن را به صورت صد در صد درست بدانید.(به خود بگویید:شاید نظر من کاملاَ درست نباشد).
همیشه قبل از شروع به صحبت با دیگران از نداشتنِ بوی بد دهان مطمئن شوید.چون مانع برقراری ارتباط صحیح می شود.(به خصوص در اوایل صبح).

به عنوان مخاطب

هنگامی که کسی در حال صحب کردن است, و در این هنگام موضوعی به ذهن شما می رسد , شایسته نیست در همان لحظه صحبت وی را قطع کنید و صحبت خود را خیلی مهم تر بدانید,(کمی صبور باشید).
وقتی کسی در حال نقل قول است, شایسته نیست صحبت وی را کم ارزش جلوه دهید.(نگویید ما از قبل می دانستیم).
وقتی کسی موضوعی جدی را با شما در میان می گذارد یا با شما درد دل می کند, واقعا شنونده باشید,(صبور باشید ,سکوت کنید, ارتباط چشمی برقرار کنید, سر تکان دهید و بعضی از جملات خود را به شکل سوالی مطرح کنید, سعی کنید احساسات وی را درک کنید. صحبت هایش را جدی بگیرید).
وقتی کسی با شما سخن می گوید, حتی الامکان با بغل دستی خود صحبت نکنید.
وقتی کسی عصبانی است, بهتر است وی را نصیحت یا سرزنش نکنید,(چون کم تر ممکن است در آن زمان نتیجه ای بگیرید).
وقتی کسی با شما درد و دل می کند ,بیش تر شنونده باشید.(سریعاً در دام نصیحت کردن نیفتید).
اگر در حضور شما صحبتی مطرح می شود که به شما هیچ ربطی ندارد یا جنبه خصوصی دارد بهتر است آن جا را ترک کنید. یا خود را به کاری دیگر مشغول کنید.
وقتی کسی از شما انتقادی می کند, سریعاً مقابل وی موضع گیری نکنید(چون می تواند به نفع شما باشد تا ایرادات خود را بشناسید و آن ها را برطرف کنید).
فقط با منطق به موضوع نگاه نکنید (به احساسات طرف مقابل نیز فکر کنید).
جهت درک احساسات طرف مقابل ,بهتر است خود را به جای وی تصور کنید.
وقتی کسی شما را به جای شخص دیگر اشتباه می گیرید, محترمانه وی را متوجه اشتباهش نمایید.
همیشه ظرفیت گوش کردن نظرات مخالف را نیز داشته باشید.
هنگامی که کسی در حال سخنرانی است , شاسیته نیست مکرر به ساعتتان نگاه کنید.
وقتی کسی با شما درد و دل می کند و چیز تعجب بر انگیزی می گوید , شما عادی برخورد کنید.(ظرفیت بالای شنیدن خود را نشان دهید).

^{آداب دست دادن}

^{1- وقتی وارد جمعی می شوید لازم نیست باهمه دست بدهید.بهتر است با آرامش به ایستید واحوال پرسی کنید( به خصوص وقتی دیگران نشسته باشند یا مشغول انجام کاری باشند.)}

^{2- با افرادی که صمیمی نیستید ، دست دادن نباید خیلی سرد ونه خیلی محکم باشد.}

^{3- وقتی کسی دست خویش را برای احوال پرسی پیش می آورد وی را معطل نگذارید.}

^{4- با نوک انگشتان دست ندهید.}

^{5- هنگام دست دادن دستکش خویش را در بیاورید.}

^{6- با دست خیس برای دست دادن پیش قدم نشوید.( ساعد خود رابرای دست دادن پیش نیاورید)}

^{7- زود تر از فرد بزرگ تر یا مقام بالاتر ،دست خود راپیش نبرید (دست دادن از بزرگ تر یامقام بالاتر است.)}

^{8- هنگام احوال پرسی و دست دادن ،بهتر است ارتباط چشمی نیز برقرار کنید.(به جای اینکه به زمین یا جای دیگر نگاه کنید)}

^{9- هنگام دست دادن کلید یا چیز دیگری در دست نداشته باشید.}

^{10- به منظور احترام بیشتر ،بهتر است از ماشین پیاده شوید وسپس دست دهید واحوال پرسی کنید.}

^{11- برای دست دادن ،از فاصله ی دور دست خود را دراز نکنید.}

^{12- وقتی بخواهید به چند نفر دست بدهید ،با همه ی آنها ارتباط چشمی نیزبرقرار کنید.(نه اینکه با نفر اوّل صحبت کنید وبا بقیه دست بدهید.)}

^{13- هنگامی که طرف مقابل چیزی در دست گرفته است یا مشغول انجام کاری بادست است ،جهت دست دادن با او پیش قدم نشوید.}

^{سلام و احوال پرسی}

^{1- در سلام کردن پیش قدم باشید؛ (بویژه افراد کوچک تر به بزرگ تر.)}

^{2- شایسته است وقتی سواره هستید ،شما برپیاده سلام کنید.}

^{3- شایسته است وقتی بر جمعی وارد می شوید ؛برای سلام کردن پیشقدم شوید.}

^{4- وقتی در کنار جمع ایستاده اید ،باصدای بلند با کسی که دور از شما قرار دارد،احوال پرسی نکنید .می توانید با حرکاتی همچون دست بالا بردن وسر تکان دادن (بدون فریاد زدن) احوال پرسی کنید.}

^{5- مؤدبانه تر آن است که احوال پرسی شما باعث حواس پرتی یا ایجاد زحمت برای دیگران نشود.}

^{6- در مکان های عمومی وقتی دوست شما از روبه رو می آید،لازم نیست احوال پرسی خود را از فاصله ی دور شروع کنید.}

^{7- کلمات احوال پرسی باید محترمانه وبا فعل جمع به کار رود.}

^{8- بهتر است هنگام احوال پرسی لبخند بر لب داشته باشید.}

^{9- اگر دیگران در جمع به احترام در مقابل شخصی برخاستند؛شما نیز برخیزید هر چند اورا نمی شناسید.}

^{10- اگر به احترام در مقابل کسی برخاستید( هنگام ورود یا خروج) صبرکنید تا آن فرد بنشیند یا خارج شود،سپس بنشینید.}

^{11- وقتی کسی عجله دارد ،بهتر است با وی دست ندهیدواحوال پرسی را طولانی نکنید.}

^{12- اگر کسی به احترام در مقابل شما برخاست ؛ حتماًوی را به نشستن وراحت بودن دعوت کنید، نه اینکه حرکت محترمانه ی وی رافراموش کنید وبه دنبال احوال پرسی با بقیه یا کار دیگری بروید.}

^{13- اگر از پلّه ها بالارفته یا دویده اید؛ صبرکنید نفستان عادی شود ،بعد وارد شوید واحوال پرسی کنید.}

^{14- هنگام احوال پرسی چیزی نخورید.}

^{15- هنگامی که برای رسیدن به مقصد باید از چندین در بگذرید؛ لازم نیست پشت تمام درها به ایستید وبه دوستان تعارف کنید.( یک بار تعارف پشت در اوّل کافی است.)}

^{16- اگر بزرگتر وارد جمع شد ،به احترام برخیزید،هرچند لحظاتی قبل باوی در محیطی دیگر احوال پرسی کره باشید.}

روبوسی

با صورت خیس یا عرق کرده, برای روبوسی با دیگران پیشقدم نشوید.
در حضور دیگران(در مکان ای رسمی و عمومی), روبوسی به تعداد کم شایسته تر است .(همچنین با افرادی که صمیمی نیستید).
از روبوسی خیلی تند و سریع خودداری کنید.
برای روبوسی بهتر است فرد کوچکتر صبر کند تا بزرگ تر پیش قدم شود.
روبوسی با صدای بلند شایسته نیست.
بچه های خردسال دیگران(غیر خویشاوند) را نبوسید.(ممکن از والدینشان ناراحت شوند).
در مراسم عزا یا تشییع جنازه یا مواقعی که جمع ناراحت هستند, روبوسی همراه با خوش حالی نباشد(شرایط را درک کنید).
هنگامی که سرماخورده اید,شایسته نیست برای روبوسی با دیگران پیش قدم شوید.

ملاقات و معرفی

قبل از حضور در مکان های رسمی یا ملاقات مهم با دیگران, از این موارد استفاده نکنید:سیگار , سیر ,پیاز ,ادکلن های تند ,لباس های اطو کشیده بودار و غیره که بوی آن باعث آزار دیگران می شود (هرچند که ممکن است تحمل کنند و چیزی نگویند).
در هنگام معرفی ,شایسته است افراد پایین تر را(از لحاظ سنی یا شغلی) به افراد بالاتر معرفی کنید.
در ملاقات رسمی با دوستان , در صورت لزوم ,همراهان خویش را معرفی کنید.
هنگام معرفی افراد به یکدیگر,اسامی را واضح و شمرده بیان کنید.
هنگام معرفی یک فرد به دیگران بیش از حد از وی تعریف و تمجید نکنید.
وقتی به طور اتفاقی به یک دوست یا آشنای قدیمی می رسید و قصد احوال پرسی دارید,ابتدا خود را معرفی کنید.اگر لازم شد مکان ,زمان یا موضوع دوستی یا اشنایی را نیز بیان کنید.(شاید طرف مقابل اسم یا فامیل شما را فراموش کرده باشد).
هنگامی که با جمعی ملاقات می کنید ,بهتر است ,ابتدا با بزرگ تر احوال پرسی کنید سپس با بقیه(مثلاً ,ابتدا با پدر خانواده سپس با فرزندان).
هنگام ملاقات با کسانی که لازم است شما را بشناسند , پیشاپیش خود را با نام خانوادگی معرفی کنید.(در صورت لزوم اسم کوچک یا سمت خود را نیز ذکر کنید).
هنگامی که شما را معرفی می کنند و نشسته اید ,بهتر است بلند شوید یا نیم خیز شوید و به جلو خم شوید.

به عنوان گوینده (قسمت اول)

از جویدن آدامس یا خوردن چیزی,در هنگام صحبت کردن با دیگران,خودداری کنید.
هنگامی که بی صبرانه منتظرید تا گوینده صحبتش تمام شود و شما اظهار نظر کنید,یک لحظه از خود بپرسید "آیا گفتن این نظر ارزشی داد یا نه," در صورتی که گفتن آن را مناسب تشخیص دادید,اظهار نظر کنید.
در جمع بدون اجازه,صحبت کسی را قطع نکنید.
با استفاده از کلمات مودبانه ,احترام را نسبت به افراد مسن نشان دهید.
با مخاطب خود به طریقی صحبت نکنید که خود را خیلی دانا و وی را خیلی ضعیف نشان دهید.(هیچ کس را ضعیف تصور نکنید).
هنگام گفتگو,تن صدای خود را به طور یکنواخت خیلی بالا یا خیلی پایین نگه ندارید(چون باعث خستگی یا بی حوصلگی شنونده می شود).
در جمع تنها شما گوینده نباشید.(از شنونده بودن دیگران سوء استفاده نکنید).
در حد فهم خود صحبت کنید(می توانید از شغل فرد,یا شرایطی که فرد تجربه ی آن را دارد مثالی بزنید تا منظور خود را بهتر برسانید).
در حضور افراد غریبه,بهتر است با نزدیکان و دوستان خود نیز رسمی یا محترمانه تر برخورد کنید.(موقیعت شناس باشید).
هنگام گفت و گوی غیر تخصصی, حتی الامکان از کلمه ی تخصصی و خارجی استفاده نکنید.
شایسته نیست ,در مکالمات تکیه کلام داشته باشید(از دوستان یا نزدیکان بخواهید تا اگر تکیه کلام خاصی دارید, شما را آگاه سازند)
شایسته است همیشه مخاطب رسمی یا بزرگ تر از خود را با ضمیر شما و فعل جمع مورد خطاب قرار دهید.(از ضمیر تو و ضمیر منفرد استفاده نکنید).
قبل از شوخی کردن باید فکر کنید که آیا این شوخی در نهایت باعث تقویت دوستی می شود یا نه, اگر تاثیر منفی دارد خویشتن داری نموده و آن را مطرح نکنید.
وقتی درباره ی یک انسان یا گروهی از انسان ها نظر می دهید یا قضاوت می کنید, از کلی گویی بپرهیزید و از کلمات همیشه, حتماً...., اصلاً...., همه ی ..., استفاده نکنید.به جای آن ها می توانید از کلمات معمولاً,به احتمال زیاد, اکثراً, بعضی از افراد..., استفاده کنید(مثلا "همه مردم این شهر بی عاطفه هستند" یک کلی گویی و قضاوت نادرست است).
با فردی که رابطه رسمی دارید ,درباره ی مسائل خصوصی وی از قبیل میزان حقوق و درآمد ,مسائل خانوادگی , نمرات تحصیلی , قیمت لباس هایی پوشیده , جزئیات بیماری و ... سوال نکنید.

به عنوان گوینده (قسمت دوم)

در حین گفت و گو به طرف مقابل لقب بد ندهید.(یا اسم وی را کم نکنید).
خواسته های خود را با حالت دستوری بیان نکنید.(حالت سوالی مناسب تر است).
هنگامی که از کاری انتقاد می کنید یا اتفاق خنده داری را نقل می کنید,شایسته است حفظ آبرو کنید و اسم کسی را نبرید.(این خویشتن داری باعث افزایش اعتبار شما خواهد شد).
مشکلات شخصی خویش را با کسی در میان بگذارید که بتواند واقعاً به شما کمک کند.(با هر کسی مشورت نکنید. ظرفیت طرف مقابل را در نظر داشته باشید)
شایسته و لازم نیست هر آن چه را که فکر می کنید واقعیت است به طرف مقابل بگویید. مکان ,زمان و شرایط جسمی, روحی و شخصیتی فرد را در نظر بگیرید.(رک گویی همیشه هنر نیست ,بعضی مواقع نادانی محسوب می شود).
اهداف و تصمیمات آینده ی خود را با هر کسی در میان نگذارید, (شاید موفق نشدید).
سعی نکنید به هر قیمتی شده نظر شخصی خود را تحمیل کنید یا آن را به صورت صد در صد درست بدانید.(به خود بگویید:شاید نظر من کاملاَ درست نباشد).
همیشه قبل از شروع به صحبت با دیگران از نداشتنِ بوی بد دهان مطمئن شوید.چون مانع برقراری ارتباط صحیح می شود.(به خصوص در اوایل صبح).

به عنوان مخاطب

هنگامی که کسی در حال صحب کردن است, و در این هنگام موضوعی به ذهن شما می رسد , شایسته نیست در همان لحظه صحبت وی را قطع کنید و صحبت خود را خیلی مهم تر بدانید,(کمی صبور باشید).
وقتی کسی در حال نقل قول است, شایسته نیست صحبت وی را کم ارزش جلوه دهید.(نگویید ما از قبل می دانستیم).
وقتی کسی موضوعی جدی را با شما در میان می گذارد یا با شما درد دل می کند, واقعا شنونده باشید,(صبور باشید ,سکوت کنید, ارتباط چشمی برقرار کنید, سر تکان دهید و بعضی از جملات خود را به شکل سوالی مطرح کنید, سعی کنید احساسات وی را درک کنید. صحبت هایش را جدی بگیرید).
وقتی کسی با شما سخن می گوید, حتی الامکان با بغل دستی خود صحبت نکنید.
وقتی کسی عصبانی است, بهتر است وی را نصیحت یا سرزنش نکنید,(چون کم تر ممکن است در آن زمان نتیجه ای بگیرید).
وقتی کسی با شما درد و دل می کند ,بیش تر شنونده باشید.(سریعاً در دام نصیحت کردن نیفتید).
اگر در حضور شما صحبتی مطرح می شود که به شما هیچ ربطی ندارد یا جنبه خصوصی دارد بهتر است آن جا را ترک کنید. یا خود را به کاری دیگر مشغول کنید.
وقتی کسی از شما انتقادی می کند, سریعاً مقابل وی موضع گیری نکنید(چون می تواند به نفع شما باشد تا ایرادات خود را بشناسید و آن ها را برطرف کنید).
فقط با منطق به موضوع نگاه نکنید (به احساسات طرف مقابل نیز فکر کنید).
جهت درک احساسات طرف مقابل ,بهتر است خود را به جای وی تصور کنید.
وقتی کسی شما را به جای شخص دیگر اشتباه می گیرید, محترمانه وی را متوجه اشتباهش نمایید.
همیشه ظرفیت گوش کردن نظرات مخالف را نیز داشته باشید.
هنگامی که کسی در حال سخنرانی است , شاسیته نیست مکرر به ساعتتان نگاه کنید.
وقتی کسی با شما درد و دل می کند و چیز تعجب بر انگیزی می گوید , شما عادی برخورد کنید.(ظرفیت بالای شنیدن خود را نشان دهید).

^{آداب دست دادن}

^{1- وقتی وارد جمعی می شوید لازم نیست باهمه دست بدهید.بهتر است با آرامش به ایستید واحوال پرسی کنید( به خصوص وقتی دیگران نشسته باشند یا مشغول انجام کاری باشند.)}

^{2- با افرادی که صمیمی نیستید ، دست دادن نباید خیلی سرد ونه خیلی محکم باشد.}

^{3- وقتی کسی دست خویش را برای احوال پرسی پیش می آورد وی را معطل نگذارید.}

^{4- با نوک انگشتان دست ندهید.}

^{5- هنگام دست دادن دستکش خویش را در بیاورید.}

^{6- با دست خیس برای دست دادن پیش قدم نشوید.( ساعد خود رابرای دست دادن پیش نیاورید)}

^{7- زود تر از فرد بزرگ تر یا مقام بالاتر ،دست خود راپیش نبرید (دست دادن از بزرگ تر یامقام بالاتر است.)}

^{8- هنگام احوال پرسی و دست دادن ،بهتر است ارتباط چشمی نیز برقرار کنید.(به جای اینکه به زمین یا جای دیگر نگاه کنید)}

^{9- هنگام دست دادن کلید یا چیز دیگری در دست نداشته باشید.}

^{10- به منظور احترام بیشتر ،بهتر است از ماشین پیاده شوید وسپس دست دهید واحوال پرسی کنید.}

^{11- برای دست دادن ،از فاصله ی دور دست خود را دراز نکنید.}

^{12- وقتی بخواهید به چند نفر دست بدهید ،با همه ی آنها ارتباط چشمی نیزبرقرار کنید.(نه اینکه با نفر اوّل صحبت کنید وبا بقیه دست بدهید.)}

^{13- هنگامی که طرف مقابل چیزی در دست گرفته است یا مشغول انجام کاری بادست است ،جهت دست دادن با او پیش قدم نشوید.}

^{سلام و احوال پرسی}

^{1- در سلام کردن پیش قدم باشید؛ (بویژه افراد کوچک تر به بزرگ تر.)}

^{2- شایسته است وقتی سواره هستید ،شما برپیاده سلام کنید.}

^{3- شایسته است وقتی بر جمعی وارد می شوید ؛برای سلام کردن پیشقدم شوید.}

^{4- وقتی در کنار جمع ایستاده اید ،باصدای بلند با کسی که دور از شما قرار دارد،احوال پرسی نکنید .می توانید با حرکاتی همچون دست بالا بردن وسر تکان دادن (بدون فریاد زدن) احوال پرسی کنید.}

^{5- مؤدبانه تر آن است که احوال پرسی شما باعث حواس پرتی یا ایجاد زحمت برای دیگران نشود.}

^{6- در مکان های عمومی وقتی دوست شما از روبه رو می آید،لازم نیست احوال پرسی خود را از فاصله ی دور شروع کنید.}

^{7- کلمات احوال پرسی باید محترمانه وبا فعل جمع به کار رود.}

^{8- بهتر است هنگام احوال پرسی لبخند بر لب داشته باشید.}

^{9- اگر دیگران در جمع به احترام در مقابل شخصی برخاستند؛شما نیز برخیزید هر چند اورا نمی شناسید.}

^{10- اگر به احترام در مقابل کسی برخاستید( هنگام ورود یا خروج) صبرکنید تا آن فرد بنشیند یا خارج شود،سپس بنشینید.}

^{11- وقتی کسی عجله دارد ،بهتر است با وی دست ندهیدواحوال پرسی را طولانی نکنید.}

^{12- اگر کسی به احترام در مقابل شما برخاست ؛ حتماًوی را به نشستن وراحت بودن دعوت کنید، نه اینکه حرکت محترمانه ی وی رافراموش کنید وبه دنبال احوال پرسی با بقیه یا کار دیگری بروید.}

^{13- اگر از پلّه ها بالارفته یا دویده اید؛ صبرکنید نفستان عادی شود ،بعد وارد شوید واحوال پرسی کنید.}

^{14- هنگام احوال پرسی چیزی نخورید.}

^{15- هنگامی که برای رسیدن به مقصد باید از چندین در بگذرید؛ لازم نیست پشت تمام درها به ایستید وبه دوستان تعارف کنید.( یک بار تعارف پشت در اوّل کافی است.)}

^{16- اگر بزرگتر وارد جمع شد ،به احترام برخیزید،هرچند لحظاتی قبل باوی در محیطی دیگر احوال پرسی کره باشید.}

روبوسی

با صورت خیس یا عرق کرده, برای روبوسی با دیگران پیشقدم نشوید.
در حضور دیگران(در مکان ای رسمی و عمومی), روبوسی به تعداد کم شایسته تر است .(همچنین با افرادی که صمیمی نیستید).
از روبوسی خیلی تند و سریع خودداری کنید.
برای روبوسی بهتر است فرد کوچکتر صبر کند تا بزرگ تر پیش قدم شود.
روبوسی با صدای بلند شایسته نیست.
بچه های خردسال دیگران(غیر خویشاوند) را نبوسید.(ممکن از والدینشان ناراحت شوند).
در مراسم عزا یا تشییع جنازه یا مواقعی که جمع ناراحت هستند, روبوسی همراه با خوش حالی نباشد(شرایط را درک کنید).
هنگامی که سرماخورده اید,شایسته نیست برای روبوسی با دیگران پیش قدم شوید.

ملاقات و معرفی

قبل از حضور در مکان های رسمی یا ملاقات مهم با دیگران, از این موارد استفاده نکنید:سیگار , سیر ,پیاز ,ادکلن های تند ,لباس های اطو کشیده بودار و غیره که بوی آن باعث آزار دیگران می شود (هرچند که ممکن است تحمل کنند و چیزی نگویند).
در هنگام معرفی ,شایسته است افراد پایین تر را(از لحاظ سنی یا شغلی) به افراد بالاتر معرفی کنید.
در ملاقات رسمی با دوستان , در صورت لزوم ,همراهان خویش را معرفی کنید.
هنگام معرفی افراد به یکدیگر,اسامی را واضح و شمرده بیان کنید.
هنگام معرفی یک فرد به دیگران بیش از حد از وی تعریف و تمجید نکنید.
وقتی به طور اتفاقی به یک دوست یا آشنای قدیمی می رسید و قصد احوال پرسی دارید,ابتدا خود را معرفی کنید.اگر لازم شد مکان ,زمان یا موضوع دوستی یا اشنایی را نیز بیان کنید.(شاید طرف مقابل اسم یا فامیل شما را فراموش کرده باشد).
هنگامی که با جمعی ملاقات می کنید ,بهتر است ,ابتدا با بزرگ تر احوال پرسی کنید سپس با بقیه(مثلاً ,ابتدا با پدر خانواده سپس با فرزندان).
هنگام ملاقات با کسانی که لازم است شما را بشناسند , پیشاپیش خود را با نام خانوادگی معرفی کنید.(در صورت لزوم اسم کوچک یا سمت خود را نیز ذکر کنید).
هنگامی که شما را معرفی می کنند و نشسته اید ,بهتر است بلند شوید یا نیم خیز شوید و به جلو خم شوید.

به عنوان گوینده (قسمت اول)

از جویدن آدامس یا خوردن چیزی,در هنگام صحبت کردن با دیگران,خودداری کنید.
هنگامی که بی صبرانه منتظرید تا گوینده صحبتش تمام شود و شما اظهار نظر کنید,یک لحظه از خود بپرسید "آیا گفتن این نظر ارزشی داد یا نه," در صورتی که گفتن آن را مناسب تشخیص دادید,اظهار نظر کنید.
در جمع بدون اجازه,صحبت کسی را قطع نکنید.
با استفاده از کلمات مودبانه ,احترام را نسبت به افراد مسن نشان دهید.
با مخاطب خود به طریقی صحبت نکنید که خود را خیلی دانا و وی را خیلی ضعیف نشان دهید.(هیچ کس را ضعیف تصور نکنید).
هنگام گفتگو,تن صدای خود را به طور یکنواخت خیلی بالا یا خیلی پایین نگه ندارید(چون باعث خستگی یا بی حوصلگی شنونده می شود).
در جمع تنها شما گوینده نباشید.(از شنونده بودن دیگران سوء استفاده نکنید).
در حد فهم خود صحبت کنید(می توانید از شغل فرد,یا شرایطی که فرد تجربه ی آن را دارد مثالی بزنید تا منظور خود را بهتر برسانید).
در حضور افراد غریبه,بهتر است با نزدیکان و دوستان خود نیز رسمی یا محترمانه تر برخورد کنید.(موقیعت شناس باشید).
هنگام گفت و گوی غیر تخصصی, حتی الامکان از کلمه ی تخصصی و خارجی استفاده نکنید.
شایسته نیست ,در مکالمات تکیه کلام داشته باشید(از دوستان یا نزدیکان بخواهید تا اگر تکیه کلام خاصی دارید, شما را آگاه سازند)
شایسته است همیشه مخاطب رسمی یا بزرگ تر از خود را با ضمیر شما و فعل جمع مورد خطاب قرار دهید.(از ضمیر تو و ضمیر منفرد استفاده نکنید).
قبل از شوخی کردن باید فکر کنید که آیا این شوخی در نهایت باعث تقویت دوستی می شود یا نه, اگر تاثیر منفی دارد خویشتن داری نموده و آن را مطرح نکنید.
وقتی درباره ی یک انسان یا گروهی از انسان ها نظر می دهید یا قضاوت می کنید, از کلی گویی بپرهیزید و از کلمات همیشه, حتماً...., اصلاً...., همه ی ..., استفاده نکنید.به جای آن ها می توانید از کلمات معمولاً,به احتمال زیاد, اکثراً, بعضی از افراد..., استفاده کنید(مثلا "همه مردم این شهر بی عاطفه هستند" یک کلی گویی و قضاوت نادرست است).
با فردی که رابطه رسمی دارید ,درباره ی مسائل خصوصی وی از قبیل میزان حقوق و درآمد ,مسائل خانوادگی , نمرات تحصیلی , قیمت لباس هایی پوشیده , جزئیات بیماری و ... سوال نکنید.

به عنوان گوینده (قسمت دوم)

در حین گفت و گو به طرف مقابل لقب بد ندهید.(یا اسم وی را کم نکنید).
خواسته های خود را با حالت دستوری بیان نکنید.(حالت سوالی مناسب تر است).
هنگامی که از کاری انتقاد می کنید یا اتفاق خنده داری را نقل می کنید,شایسته است حفظ آبرو کنید و اسم کسی را نبرید.(این خویشتن داری باعث افزایش اعتبار شما خواهد شد).
مشکلات شخصی خویش را با کسی در میان بگذارید که بتواند واقعاً به شما کمک کند.(با هر کسی مشورت نکنید. ظرفیت طرف مقابل را در نظر داشته باشید)
شایسته و لازم نیست هر آن چه را که فکر می کنید واقعیت است به طرف مقابل بگویید. مکان ,زمان و شرایط جسمی, روحی و شخصیتی فرد را در نظر بگیرید.(رک گویی همیشه هنر نیست ,بعضی مواقع نادانی محسوب می شود).
اهداف و تصمیمات آینده ی خود را با هر کسی در میان نگذارید, (شاید موفق نشدید).
سعی نکنید به هر قیمتی شده نظر شخصی خود را تحمیل کنید یا آن را به صورت صد در صد درست بدانید.(به خود بگویید:شاید نظر من کاملاَ درست نباشد).
همیشه قبل از شروع به صحبت با دیگران از نداشتنِ بوی بد دهان مطمئن شوید.چون مانع برقراری ارتباط صحیح می شود.(به خصوص در اوایل صبح).

به عنوان مخاطب

هنگامی که کسی در حال صحب کردن است, و در این هنگام موضوعی به ذهن شما می رسد , شایسته نیست در همان لحظه صحبت وی را قطع کنید و صحبت خود را خیلی مهم تر بدانید,(کمی صبور باشید).
وقتی کسی در حال نقل قول است, شایسته نیست صحبت وی را کم ارزش جلوه دهید.(نگویید ما از قبل می دانستیم).
وقتی کسی موضوعی جدی را با شما در میان می گذارد یا با شما درد دل می کند, واقعا شنونده باشید,(صبور باشید ,سکوت کنید, ارتباط چشمی برقرار کنید, سر تکان دهید و بعضی از جملات خود را به شکل سوالی مطرح کنید, سعی کنید احساسات وی را درک کنید. صحبت هایش را جدی بگیرید).
وقتی کسی با شما سخن می گوید, حتی الامکان با بغل دستی خود صحبت نکنید.
وقتی کسی عصبانی است, بهتر است وی را نصیحت یا سرزنش نکنید,(چون کم تر ممکن است در آن زمان نتیجه ای بگیرید).
وقتی کسی با شما درد و دل می کند ,بیش تر شنونده باشید.(سریعاً در دام نصیحت کردن نیفتید).
اگر در حضور شما صحبتی مطرح می شود که به شما هیچ ربطی ندارد یا جنبه خصوصی دارد بهتر است آن جا را ترک کنید. یا خود را به کاری دیگر مشغول کنید.
وقتی کسی از شما انتقادی می کند, سریعاً مقابل وی موضع گیری نکنید(چون می تواند به نفع شما باشد تا ایرادات خود را بشناسید و آن ها را برطرف کنید).
فقط با منطق به موضوع نگاه نکنید (به احساسات طرف مقابل نیز فکر کنید).
جهت درک احساسات طرف مقابل ,بهتر است خود را به جای وی تصور کنید.
وقتی کسی شما را به جای شخص دیگر اشتباه می گیرید, محترمانه وی را متوجه اشتباهش نمایید.
همیشه ظرفیت گوش کردن نظرات مخالف را نیز داشته باشید.
هنگامی که کسی در حال سخنرانی است , شاسیته نیست مکرر به ساعتتان نگاه کنید.
وقتی کسی با شما درد و دل می کند و چیز تعجب بر انگیزی می گوید , شما عادی برخورد کنید.(ظرفیت بالای شنیدن خود را نشان دهید).

^{آداب دست دادن}

^{1- وقتی وارد جمعی می شوید لازم نیست باهمه دست بدهید.بهتر است با آرامش به ایستید واحوال پرسی کنید( به خصوص وقتی دیگران نشسته باشند یا مشغول انجام کاری باشند.)}

^{2- با افرادی که صمیمی نیستید ، دست دادن نباید خیلی سرد ونه خیلی محکم باشد.}

^{3- وقتی کسی دست خویش را برای احوال پرسی پیش می آورد وی را معطل نگذارید.}

^{4- با نوک انگشتان دست ندهید.}

^{5- هنگام دست دادن دستکش خویش را در بیاورید.}

^{6- با دست خیس برای دست دادن پیش قدم نشوید.( ساعد خود رابرای دست دادن پیش نیاورید)}

^{7- زود تر از فرد بزرگ تر یا مقام بالاتر ،دست خود راپیش نبرید (دست دادن از بزرگ تر یامقام بالاتر است.)}

^{8- هنگام احوال پرسی و دست دادن ،بهتر است ارتباط چشمی نیز برقرار کنید.(به جای اینکه به زمین یا جای دیگر نگاه کنید)}

^{9- هنگام دست دادن کلید یا چیز دیگری در دست نداشته باشید.}

^{10- به منظور احترام بیشتر ،بهتر است از ماشین پیاده شوید وسپس دست دهید واحوال پرسی کنید.}

^{11- برای دست دادن ،از فاصله ی دور دست خود را دراز نکنید.}

^{12- وقتی بخواهید به چند نفر دست بدهید ،با همه ی آنها ارتباط چشمی نیزبرقرار کنید.(نه اینکه با نفر اوّل صحبت کنید وبا بقیه دست بدهید.)}

^{13- هنگامی که طرف مقابل چیزی در دست گرفته است یا مشغول انجام کاری بادست است ،جهت دست دادن با او پیش قدم نشوید.}

^{سلام و احوال پرسی}

^{1- در سلام کردن پیش قدم باشید؛ (بویژه افراد کوچک تر به بزرگ تر.)}

^{2- شایسته است وقتی سواره هستید ،شما برپیاده سلام کنید.}

^{3- شایسته است وقتی بر جمعی وارد می شوید ؛برای سلام کردن پیشقدم شوید.}

^{4- وقتی در کنار جمع ایستاده اید ،باصدای بلند با کسی که دور از شما قرار دارد،احوال پرسی نکنید .می توانید با حرکاتی همچون دست بالا بردن وسر تکان دادن (بدون فریاد زدن) احوال پرسی کنید.}

^{5- مؤدبانه تر آن است که احوال پرسی شما باعث حواس پرتی یا ایجاد زحمت برای دیگران نشود.}

^{6- در مکان های عمومی وقتی دوست شما از روبه رو می آید،لازم نیست احوال پرسی خود را از فاصله ی دور شروع کنید.}

^{7- کلمات احوال پرسی باید محترمانه وبا فعل جمع به کار رود.}

^{8- بهتر است هنگام احوال پرسی لبخند بر لب داشته باشید.}

^{9- اگر دیگران در جمع به احترام در مقابل شخصی برخاستند؛شما نیز برخیزید هر چند اورا نمی شناسید.}

^{10- اگر به احترام در مقابل کسی برخاستید( هنگام ورود یا خروج) صبرکنید تا آن فرد بنشیند یا خارج شود،سپس بنشینید.}

^{11- وقتی کسی عجله دارد ،بهتر است با وی دست ندهیدواحوال پرسی را طولانی نکنید.}

^{12- اگر کسی به احترام در مقابل شما برخاست ؛ حتماًوی را به نشستن وراحت بودن دعوت کنید، نه اینکه حرکت محترمانه ی وی رافراموش کنید وبه دنبال احوال پرسی با بقیه یا کار دیگری بروید.}

^{13- اگر از پلّه ها بالارفته یا دویده اید؛ صبرکنید نفستان عادی شود ،بعد وارد شوید واحوال پرسی کنید.}

^{14- هنگام احوال پرسی چیزی نخورید.}

^{15- هنگامی که برای رسیدن به مقصد باید از چندین در بگذرید؛ لازم نیست پشت تمام درها به ایستید وبه دوستان تعارف کنید.( یک بار تعارف پشت در اوّل کافی است.)}

^{16- اگر بزرگتر وارد جمع شد ،به احترام برخیزید،هرچند لحظاتی قبل باوی در محیطی دیگر احوال پرسی کره باشید.}

روبوسی

با صورت خیس یا عرق کرده, برای روبوسی با دیگران پیشقدم نشوید.
در حضور دیگران(در مکان ای رسمی و عمومی), روبوسی به تعداد کم شایسته تر است .(همچنین با افرادی که صمیمی نیستید).
از روبوسی خیلی تند و سریع خودداری کنید.
برای روبوسی بهتر است فرد کوچکتر صبر کند تا بزرگ تر پیش قدم شود.
روبوسی با صدای بلند شایسته نیست.
بچه های خردسال دیگران(غیر خویشاوند) را نبوسید.(ممکن از والدینشان ناراحت شوند).
در مراسم عزا یا تشییع جنازه یا مواقعی که جمع ناراحت هستند, روبوسی همراه با خوش حالی نباشد(شرایط را درک کنید).
هنگامی که سرماخورده اید,شایسته نیست برای روبوسی با دیگران پیش قدم شوید.

ملاقات و معرفی

قبل از حضور در مکان های رسمی یا ملاقات مهم با دیگران, از این موارد استفاده نکنید:سیگار , سیر ,پیاز ,ادکلن های تند ,لباس های اطو کشیده بودار و غیره که بوی آن باعث آزار دیگران می شود (هرچند که ممکن است تحمل کنند و چیزی نگویند).
در هنگام معرفی ,شایسته است افراد پایین تر را(از لحاظ سنی یا شغلی) به افراد بالاتر معرفی کنید.
در ملاقات رسمی با دوستان , در صورت لزوم ,همراهان خویش را معرفی کنید.
هنگام معرفی افراد به یکدیگر,اسامی را واضح و شمرده بیان کنید.
هنگام معرفی یک فرد به دیگران بیش از حد از وی تعریف و تمجید نکنید.
وقتی به طور اتفاقی به یک دوست یا آشنای قدیمی می رسید و قصد احوال پرسی دارید,ابتدا خود را معرفی کنید.اگر لازم شد مکان ,زمان یا موضوع دوستی یا اشنایی را نیز بیان کنید.(شاید طرف مقابل اسم یا فامیل شما را فراموش کرده باشد).
هنگامی که با جمعی ملاقات می کنید ,بهتر است ,ابتدا با بزرگ تر احوال پرسی کنید سپس با بقیه(مثلاً ,ابتدا با پدر خانواده سپس با فرزندان).
هنگام ملاقات با کسانی که لازم است شما را بشناسند , پیشاپیش خود را با نام خانوادگی معرفی کنید.(در صورت لزوم اسم کوچک یا سمت خود را نیز ذکر کنید).
هنگامی که شما را معرفی می کنند و نشسته اید ,بهتر است بلند شوید یا نیم خیز شوید و به جلو خم شوید.

به عنوان گوینده (قسمت اول)

از جویدن آدامس یا خوردن چیزی,در هنگام صحبت کردن با دیگران,خودداری کنید.
هنگامی که بی صبرانه منتظرید تا گوینده صحبتش تمام شود و شما اظهار نظر کنید,یک لحظه از خود بپرسید "آیا گفتن این نظر ارزشی داد یا نه," در صورتی که گفتن آن را مناسب تشخیص دادید,اظهار نظر کنید.
در جمع بدون اجازه,صحبت کسی را قطع نکنید.
با استفاده از کلمات مودبانه ,احترام را نسبت به افراد مسن نشان دهید.
با مخاطب خود به طریقی صحبت نکنید که خود را خیلی دانا و وی را خیلی ضعیف نشان دهید.(هیچ کس را ضعیف تصور نکنید).
هنگام گفتگو,تن صدای خود را به طور یکنواخت خیلی بالا یا خیلی پایین نگه ندارید(چون باعث خستگی یا بی حوصلگی شنونده می شود).
در جمع تنها شما گوینده نباشید.(از شنونده بودن دیگران سوء استفاده نکنید).
در حد فهم خود صحبت کنید(می توانید از شغل فرد,یا شرایطی که فرد تجربه ی آن را دارد مثالی بزنید تا منظور خود را بهتر برسانید).
در حضور افراد غریبه,بهتر است با نزدیکان و دوستان خود نیز رسمی یا محترمانه تر برخورد کنید.(موقیعت شناس باشید).
هنگام گفت و گوی غیر تخصصی, حتی الامکان از کلمه ی تخصصی و خارجی استفاده نکنید.
شایسته نیست ,در مکالمات تکیه کلام داشته باشید(از دوستان یا نزدیکان بخواهید تا اگر تکیه کلام خاصی دارید, شما را آگاه سازند)
شایسته است همیشه مخاطب رسمی یا بزرگ تر از خود را با ضمیر شما و فعل جمع مورد خطاب قرار دهید.(از ضمیر تو و ضمیر منفرد استفاده نکنید).
قبل از شوخی کردن باید فکر کنید که آیا این شوخی در نهایت باعث تقویت دوستی می شود یا نه, اگر تاثیر منفی دارد خویشتن داری نموده و آن را مطرح نکنید.
وقتی درباره ی یک انسان یا گروهی از انسان ها نظر می دهید یا قضاوت می کنید, از کلی گویی بپرهیزید و از کلمات همیشه, حتماً...., اصلاً...., همه ی ..., استفاده نکنید.به جای آن ها می توانید از کلمات معمولاً,به احتمال زیاد, اکثراً, بعضی از افراد..., استفاده کنید(مثلا "همه مردم این شهر بی عاطفه هستند" یک کلی گویی و قضاوت نادرست است).
با فردی که رابطه رسمی دارید ,درباره ی مسائل خصوصی وی از قبیل میزان حقوق و درآمد ,مسائل خانوادگی , نمرات تحصیلی , قیمت لباس هایی پوشیده , جزئیات بیماری و ... سوال نکنید.

به عنوان گوینده (قسمت دوم)

در حین گفت و گو به طرف مقابل لقب بد ندهید.(یا اسم وی را کم نکنید).
خواسته های خود را با حالت دستوری بیان نکنید.(حالت سوالی مناسب تر است).
هنگامی که از کاری انتقاد می کنید یا اتفاق خنده داری را نقل می کنید,شایسته است حفظ آبرو کنید و اسم کسی را نبرید.(این خویشتن داری باعث افزایش اعتبار شما خواهد شد).
مشکلات شخصی خویش را با کسی در میان بگذارید که بتواند واقعاً به شما کمک کند.(با هر کسی مشورت نکنید. ظرفیت طرف مقابل را در نظر داشته باشید)
شایسته و لازم نیست هر آن چه را که فکر می کنید واقعیت است به طرف مقابل بگویید. مکان ,زمان و شرایط جسمی, روحی و شخصیتی فرد را در نظر بگیرید.(رک گویی همیشه هنر نیست ,بعضی مواقع نادانی محسوب می شود).
اهداف و تصمیمات آینده ی خود را با هر کسی در میان نگذارید, (شاید موفق نشدید).
سعی نکنید به هر قیمتی شده نظر شخصی خود را تحمیل کنید یا آن را به صورت صد در صد درست بدانید.(به خود بگویید:شاید نظر من کاملاَ درست نباشد).
همیشه قبل از شروع به صحبت با دیگران از نداشتنِ بوی بد دهان مطمئن شوید.چون مانع برقراری ارتباط صحیح می شود.(به خصوص در اوایل صبح).

به عنوان مخاطب

هنگامی که کسی در حال صحب کردن است, و در این هنگام موضوعی به ذهن شما می رسد , شایسته نیست در همان لحظه صحبت وی را قطع کنید و صحبت خود را خیلی مهم تر بدانید,(کمی صبور باشید).
وقتی کسی در حال نقل قول است, شایسته نیست صحبت وی را کم ارزش جلوه دهید.(نگویید ما از قبل می دانستیم).
وقتی کسی موضوعی جدی را با شما در میان می گذارد یا با شما درد دل می کند, واقعا شنونده باشید,(صبور باشید ,سکوت کنید, ارتباط چشمی برقرار کنید, سر تکان دهید و بعضی از جملات خود را به شکل سوالی مطرح کنید, سعی کنید احساسات وی را درک کنید. صحبت هایش را جدی بگیرید).
وقتی کسی با شما سخن می گوید, حتی الامکان با بغل دستی خود صحبت نکنید.
وقتی کسی عصبانی است, بهتر است وی را نصیحت یا سرزنش نکنید,(چون کم تر ممکن است در آن زمان نتیجه ای بگیرید).
وقتی کسی با شما درد و دل می کند ,بیش تر شنونده باشید.(سریعاً در دام نصیحت کردن نیفتید).
اگر در حضور شما صحبتی مطرح می شود که به شما هیچ ربطی ندارد یا جنبه خصوصی دارد بهتر است آن جا را ترک کنید. یا خود را به کاری دیگر مشغول کنید.
وقتی کسی از شما انتقادی می کند, سریعاً مقابل وی موضع گیری نکنید(چون می تواند به نفع شما باشد تا ایرادات خود را بشناسید و آن ها را برطرف کنید).
فقط با منطق به موضوع نگاه نکنید (به احساسات طرف مقابل نیز فکر کنید).
جهت درک احساسات طرف مقابل ,بهتر است خود را به جای وی تصور کنید.
وقتی کسی شما را به جای شخص دیگر اشتباه می گیرید, محترمانه وی را متوجه اشتباهش نمایید.
همیشه ظرفیت گوش کردن نظرات مخالف را نیز داشته باشید.
هنگامی که کسی در حال سخنرانی است , شاسیته نیست مکرر به ساعتتان نگاه کنید.
وقتی کسی با شما درد و دل می کند و چیز تعجب بر انگیزی می گوید , شما عادی برخورد کنید.(ظرفیت بالای شنیدن خود را نشان دهید).

^{آداب دست دادن}

^{1- وقتی وارد جمعی می شوید لازم نیست باهمه دست بدهید.بهتر است با آرامش به ایستید واحوال پرسی کنید( به خصوص وقتی دیگران نشسته باشند یا مشغول انجام کاری باشند.)}

^{2- با افرادی که صمیمی نیستید ، دست دادن نباید خیلی سرد ونه خیلی محکم باشد.}

^{3- وقتی کسی دست خویش را برای احوال پرسی پیش می آورد وی را معطل نگذارید.}

^{4- با نوک انگشتان دست ندهید.}

^{5- هنگام دست دادن دستکش خویش را در بیاورید.}

^{6- با دست خیس برای دست دادن پیش قدم نشوید.( ساعد خود رابرای دست دادن پیش نیاورید)}

^{7- زود تر از فرد بزرگ تر یا مقام بالاتر ،دست خود راپیش نبرید (دست دادن از بزرگ تر یامقام بالاتر است.)}

^{8- هنگام احوال پرسی و دست دادن ،بهتر است ارتباط چشمی نیز برقرار کنید.(به جای اینکه به زمین یا جای دیگر نگاه کنید)}

^{9- هنگام دست دادن کلید یا چیز دیگری در دست نداشته باشید.}

^{10- به منظور احترام بیشتر ،بهتر است از ماشین پیاده شوید وسپس دست دهید واحوال پرسی کنید.}

^{11- برای دست دادن ،از فاصله ی دور دست خود را دراز نکنید.}

^{12- وقتی بخواهید به چند نفر دست بدهید ،با همه ی آنها ارتباط چشمی نیزبرقرار کنید.(نه اینکه با نفر اوّل صحبت کنید وبا بقیه دست بدهید.)}

^{13- هنگامی که طرف مقابل چیزی در دست گرفته است یا مشغول انجام کاری بادست است ،جهت دست دادن با او پیش قدم نشوید.}

^{سلام و احوال پرسی}

^{1- در سلام کردن پیش قدم باشید؛ (بویژه افراد کوچک تر به بزرگ تر.)}

^{2- شایسته است وقتی سواره هستید ،شما برپیاده سلام کنید.}

^{3- شایسته است وقتی بر جمعی وارد می شوید ؛برای سلام کردن پیشقدم شوید.}

^{4- وقتی در کنار جمع ایستاده اید ،باصدای بلند با کسی که دور از شما قرار دارد،احوال پرسی نکنید .می توانید با حرکاتی همچون دست بالا بردن وسر تکان دادن (بدون فریاد زدن) احوال پرسی کنید.}

^{5- مؤدبانه تر آن است که احوال پرسی شما باعث حواس پرتی یا ایجاد زحمت برای دیگران نشود.}

^{6- در مکان های عمومی وقتی دوست شما از روبه رو می آید،لازم نیست احوال پرسی خود را از فاصله ی دور شروع کنید.}

^{7- کلمات احوال پرسی باید محترمانه وبا فعل جمع به کار رود.}

^{8- بهتر است هنگام احوال پرسی لبخند بر لب داشته باشید.}

^{9- اگر دیگران در جمع به احترام در مقابل شخصی برخاستند؛شما نیز برخیزید هر چند اورا نمی شناسید.}

^{10- اگر به احترام در مقابل کسی برخاستید( هنگام ورود یا خروج) صبرکنید تا آن فرد بنشیند یا خارج شود،سپس بنشینید.}

^{11- وقتی کسی عجله دارد ،بهتر است با وی دست ندهیدواحوال پرسی را طولانی نکنید.}

^{12- اگر کسی به احترام در مقابل شما برخاست ؛ حتماًوی را به نشستن وراحت بودن دعوت کنید، نه اینکه حرکت محترمانه ی وی رافراموش کنید وبه دنبال احوال پرسی با بقیه یا کار دیگری بروید.}

^{13- اگر از پلّه ها بالارفته یا دویده اید؛ صبرکنید نفستان عادی شود ،بعد وارد شوید واحوال پرسی کنید.}

^{14- هنگام احوال پرسی چیزی نخورید.}

^{15- هنگامی که برای رسیدن به مقصد باید از چندین در بگذرید؛ لازم نیست پشت تمام درها به ایستید وبه دوستان تعارف کنید.( یک بار تعارف پشت در اوّل کافی است.)}

^{16- اگر بزرگتر وارد جمع شد ،به احترام برخیزید،هرچند لحظاتی قبل باوی در محیطی دیگر احوال پرسی کره باشید.}

روبوسی

با صورت خیس یا عرق کرده, برای روبوسی با دیگران پیشقدم نشوید.
در حضور دیگران(در مکان ای رسمی و عمومی), روبوسی به تعداد کم شایسته تر است .(همچنین با افرادی که صمیمی نیستید).
از روبوسی خیلی تند و سریع خودداری کنید.
برای روبوسی بهتر است فرد کوچکتر صبر کند تا بزرگ تر پیش قدم شود.
روبوسی با صدای بلند شایسته نیست.
بچه های خردسال دیگران(غیر خویشاوند) را نبوسید.(ممکن از والدینشان ناراحت شوند).
در مراسم عزا یا تشییع جنازه یا مواقعی که جمع ناراحت هستند, روبوسی همراه با خوش حالی نباشد(شرایط را درک کنید).
هنگامی که سرماخورده اید,شایسته نیست برای روبوسی با دیگران پیش قدم شوید.

ملاقات و معرفی

قبل از حضور در مکان های رسمی یا ملاقات مهم با دیگران, از این موارد استفاده نکنید:سیگار , سیر ,پیاز ,ادکلن های تند ,لباس های اطو کشیده بودار و غیره که بوی آن باعث آزار دیگران می شود (هرچند که ممکن است تحمل کنند و چیزی نگویند).
در هنگام معرفی ,شایسته است افراد پایین تر را(از لحاظ سنی یا شغلی) به افراد بالاتر معرفی کنید.
در ملاقات رسمی با دوستان , در صورت لزوم ,همراهان خویش را معرفی کنید.
هنگام معرفی افراد به یکدیگر,اسامی را واضح و شمرده بیان کنید.
هنگام معرفی یک فرد به دیگران بیش از حد از وی تعریف و تمجید نکنید.
وقتی به طور اتفاقی به یک دوست یا آشنای قدیمی می رسید و قصد احوال پرسی دارید,ابتدا خود را معرفی کنید.اگر لازم شد مکان ,زمان یا موضوع دوستی یا اشنایی را نیز بیان کنید.(شاید طرف مقابل اسم یا فامیل شما را فراموش کرده باشد).
هنگامی که با جمعی ملاقات می کنید ,بهتر است ,ابتدا با بزرگ تر احوال پرسی کنید سپس با بقیه(مثلاً ,ابتدا با پدر خانواده سپس با فرزندان).
هنگام ملاقات با کسانی که لازم است شما را بشناسند , پیشاپیش خود را با نام خانوادگی معرفی کنید.(در صورت لزوم اسم کوچک یا سمت خود را نیز ذکر کنید).
هنگامی که شما را معرفی می کنند و نشسته اید ,بهتر است بلند شوید یا نیم خیز شوید و به جلو خم شوید.

به عنوان گوینده (قسمت اول)

از جویدن آدامس یا خوردن چیزی,در هنگام صحبت کردن با دیگران,خودداری کنید.
هنگامی که بی صبرانه منتظرید تا گوینده صحبتش تمام شود و شما اظهار نظر کنید,یک لحظه از خود بپرسید "آیا گفتن این نظر ارزشی داد یا نه," در صورتی که گفتن آن را مناسب تشخیص دادید,اظهار نظر کنید.
در جمع بدون اجازه,صحبت کسی را قطع نکنید.
با استفاده از کلمات مودبانه ,احترام را نسبت به افراد مسن نشان دهید.
با مخاطب خود به طریقی صحبت نکنید که خود را خیلی دانا و وی را خیلی ضعیف نشان دهید.(هیچ کس را ضعیف تصور نکنید).
هنگام گفتگو,تن صدای خود را به طور یکنواخت خیلی بالا یا خیلی پایین نگه ندارید(چون باعث خستگی یا بی حوصلگی شنونده می شود).
در جمع تنها شما گوینده نباشید.(از شنونده بودن دیگران سوء استفاده نکنید).
در حد فهم خود صحبت کنید(می توانید از شغل فرد,یا شرایطی که فرد تجربه ی آن را دارد مثالی بزنید تا منظور خود را بهتر برسانید).
در حضور افراد غریبه,بهتر است با نزدیکان و دوستان خود نیز رسمی یا محترمانه تر برخورد کنید.(موقیعت شناس باشید).
هنگام گفت و گوی غیر تخصصی, حتی الامکان از کلمه ی تخصصی و خارجی استفاده نکنید.
شایسته نیست ,در مکالمات تکیه کلام داشته باشید(از دوستان یا نزدیکان بخواهید تا اگر تکیه کلام خاصی دارید, شما را آگاه سازند)
شایسته است همیشه مخاطب رسمی یا بزرگ تر از خود را با ضمیر شما و فعل جمع مورد خطاب قرار دهید.(از ضمیر تو و ضمیر منفرد استفاده نکنید).
قبل از شوخی کردن باید فکر کنید که آیا این شوخی در نهایت باعث تقویت دوستی می شود یا نه, اگر تاثیر منفی دارد خویشتن داری نموده و آن را مطرح نکنید.
وقتی درباره ی یک انسان یا گروهی از انسان ها نظر می دهید یا قضاوت می کنید, از کلی گویی بپرهیزید و از کلمات همیشه, حتماً...., اصلاً...., همه ی ..., استفاده نکنید.به جای آن ها می توانید از کلمات معمولاً,به احتمال زیاد, اکثراً, بعضی از افراد..., استفاده کنید(مثلا "همه مردم این شهر بی عاطفه هستند" یک کلی گویی و قضاوت نادرست است).
با فردی که رابطه رسمی دارید ,درباره ی مسائل خصوصی وی از قبیل میزان حقوق و درآمد ,مسائل خانوادگی , نمرات تحصیلی , قیمت لباس هایی پوشیده , جزئیات بیماری و ... سوال نکنید.

به عنوان گوینده (قسمت دوم)

در حین گفت و گو به طرف مقابل لقب بد ندهید.(یا اسم وی را کم نکنید).
خواسته های خود را با حالت دستوری بیان نکنید.(حالت سوالی مناسب تر است).
هنگامی که از کاری انتقاد می کنید یا اتفاق خنده داری را نقل می کنید,شایسته است حفظ آبرو کنید و اسم کسی را نبرید.(این خویشتن داری باعث افزایش اعتبار شما خواهد شد).
مشکلات شخصی خویش را با کسی در میان بگذارید که بتواند واقعاً به شما کمک کند.(با هر کسی مشورت نکنید. ظرفیت طرف مقابل را در نظر داشته باشید)
شایسته و لازم نیست هر آن چه را که فکر می کنید واقعیت است به طرف مقابل بگویید. مکان ,زمان و شرایط جسمی, روحی و شخصیتی فرد را در نظر بگیرید.(رک گویی همیشه هنر نیست ,بعضی مواقع نادانی محسوب می شود).
اهداف و تصمیمات آینده ی خود را با هر کسی در میان نگذارید, (شاید موفق نشدید).
سعی نکنید به هر قیمتی شده نظر شخصی خود را تحمیل کنید یا آن را به صورت صد در صد درست بدانید.(به خود بگویید:شاید نظر من کاملاَ درست نباشد).
همیشه قبل از شروع به صحبت با دیگران از نداشتنِ بوی بد دهان مطمئن شوید.چون مانع برقراری ارتباط صحیح می شود.(به خصوص در اوایل صبح).

به عنوان مخاطب

هنگامی که کسی در حال صحب کردن است, و در این هنگام موضوعی به ذهن شما می رسد , شایسته نیست در همان لحظه صحبت وی را قطع کنید و صحبت خود را خیلی مهم تر بدانید,(کمی صبور باشید).
وقتی کسی در حال نقل قول است, شایسته نیست صحبت وی را کم ارزش جلوه دهید.(نگویید ما از قبل می دانستیم).
وقتی کسی موضوعی جدی را با شما در میان می گذارد یا با شما درد دل می کند, واقعا شنونده باشید,(صبور باشید ,سکوت کنید, ارتباط چشمی برقرار کنید, سر تکان دهید و بعضی از جملات خود را به شکل سوالی مطرح کنید, سعی کنید احساسات وی را درک کنید. صحبت هایش را جدی بگیرید).
وقتی کسی با شما سخن می گوید, حتی الامکان با بغل دستی خود صحبت نکنید.
وقتی کسی عصبانی است, بهتر است وی را نصیحت یا سرزنش نکنید,(چون کم تر ممکن است در آن زمان نتیجه ای بگیرید).
وقتی کسی با شما درد و دل می کند ,بیش تر شنونده باشید.(سریعاً در دام نصیحت کردن نیفتید).
اگر در حضور شما صحبتی مطرح می شود که به شما هیچ ربطی ندارد یا جنبه خصوصی دارد بهتر است آن جا را ترک کنید. یا خود را به کاری دیگر مشغول کنید.
وقتی کسی از شما انتقادی می کند, سریعاً مقابل وی موضع گیری نکنید(چون می تواند به نفع شما باشد تا ایرادات خود را بشناسید و آن ها را برطرف کنید).
فقط با منطق به موضوع نگاه نکنید (به احساسات طرف مقابل نیز فکر کنید).
جهت درک احساسات طرف مقابل ,بهتر است خود را به جای وی تصور کنید.
وقتی کسی شما را به جای شخص دیگر اشتباه می گیرید, محترمانه وی را متوجه اشتباهش نمایید.
همیشه ظرفیت گوش کردن نظرات مخالف را نیز داشته باشید.
هنگامی که کسی در حال سخنرانی است , شاسیته نیست مکرر به ساعتتان نگاه کنید.
وقتی کسی با شما درد و دل می کند و چیز تعجب بر انگیزی می گوید , شما عادی برخورد کنید.(ظرفیت بالای شنیدن خود را نشان دهید).

^{آداب دست دادن}

^{1- وقتی وارد جمعی می شوید لازم نیست باهمه دست بدهید.بهتر است با آرامش به ایستید واحوال پرسی کنید( به خصوص وقتی دیگران نشسته باشند یا مشغول انجام کاری باشند.)}

^{2- با افرادی که صمیمی نیستید ، دست دادن نباید خیلی سرد ونه خیلی محکم باشد.}

^{3- وقتی کسی دست خویش را برای احوال پرسی پیش می آورد وی را معطل نگذارید.}

^{4- با نوک انگشتان دست ندهید.}

^{5- هنگام دست دادن دستکش خویش را در بیاورید.}

^{6- با دست خیس برای دست دادن پیش قدم نشوید.( ساعد خود رابرای دست دادن پیش نیاورید)}

^{7- زود تر از فرد بزرگ تر یا مقام بالاتر ،دست خود راپیش نبرید (دست دادن از بزرگ تر یامقام بالاتر است.)}

^{8- هنگام احوال پرسی و دست دادن ،بهتر است ارتباط چشمی نیز برقرار کنید.(به جای اینکه به زمین یا جای دیگر نگاه کنید)}

^{9- هنگام دست دادن کلید یا چیز دیگری در دست نداشته باشید.}

^{10- به منظور احترام بیشتر ،بهتر است از ماشین پیاده شوید وسپس دست دهید واحوال پرسی کنید.}

^{11- برای دست دادن ،از فاصله ی دور دست خود را دراز نکنید.}

^{12- وقتی بخواهید به چند نفر دست بدهید ،با همه ی آنها ارتباط چشمی نیزبرقرار کنید.(نه اینکه با نفر اوّل صحبت کنید وبا بقیه دست بدهید.)}

^{13- هنگامی که طرف مقابل چیزی در دست گرفته است یا مشغول انجام کاری بادست است ،جهت دست دادن با او پیش قدم نشوید.}

^{سلام و احوال پرسی}

^{1- در سلام کردن پیش قدم باشید؛ (بویژه افراد کوچک تر به بزرگ تر.)}

^{2- شایسته است وقتی سواره هستید ،شما برپیاده سلام کنید.}

^{3- شایسته است وقتی بر جمعی وارد می شوید ؛برای سلام کردن پیشقدم شوید.}

^{4- وقتی در کنار جمع ایستاده اید ،باصدای بلند با کسی که دور از شما قرار دارد،احوال پرسی نکنید .می توانید با حرکاتی همچون دست بالا بردن وسر تکان دادن (بدون فریاد زدن) احوال پرسی کنید.}

^{5- مؤدبانه تر آن است که احوال پرسی شما باعث حواس پرتی یا ایجاد زحمت برای دیگران نشود.}

^{6- در مکان های عمومی وقتی دوست شما از روبه رو می آید،لازم نیست احوال پرسی خود را از فاصله ی دور شروع کنید.}

^{7- کلمات احوال پرسی باید محترمانه وبا فعل جمع به کار رود.}

^{8- بهتر است هنگام احوال پرسی لبخند بر لب داشته باشید.}

^{9- اگر دیگران در جمع به احترام در مقابل شخصی برخاستند؛شما نیز برخیزید هر چند اورا نمی شناسید.}

^{10- اگر به احترام در مقابل کسی برخاستید( هنگام ورود یا خروج) صبرکنید تا آن فرد بنشیند یا خارج شود،سپس بنشینید.}

^{11- وقتی کسی عجله دارد ،بهتر است با وی دست ندهیدواحوال پرسی را طولانی نکنید.}

^{12- اگر کسی به احترام در مقابل شما برخاست ؛ حتماًوی را به نشستن وراحت بودن دعوت کنید، نه اینکه حرکت محترمانه ی وی رافراموش کنید وبه دنبال احوال پرسی با بقیه یا کار دیگری بروید.}

^{13- اگر از پلّه ها بالارفته یا دویده اید؛ صبرکنید نفستان عادی شود ،بعد وارد شوید واحوال پرسی کنید.}

^{14- هنگام احوال پرسی چیزی نخورید.}

^{15- هنگامی که برای رسیدن به مقصد باید از چندین در بگذرید؛ لازم نیست پشت تمام درها به ایستید وبه دوستان تعارف کنید.( یک بار تعارف پشت در اوّل کافی است.)}

^{16- اگر بزرگتر وارد جمع شد ،به احترام برخیزید،هرچند لحظاتی قبل باوی در محیطی دیگر احوال پرسی کره باشید.}

روبوسی

با صورت خیس یا عرق کرده, برای روبوسی با دیگران پیشقدم نشوید.
در حضور دیگران(در مکان ای رسمی و عمومی), روبوسی به تعداد کم شایسته تر است .(همچنین با افرادی که صمیمی نیستید).
از روبوسی خیلی تند و سریع خودداری کنید.
برای روبوسی بهتر است فرد کوچکتر صبر کند تا بزرگ تر پیش قدم شود.
روبوسی با صدای بلند شایسته نیست.
بچه های خردسال دیگران(غیر خویشاوند) را نبوسید.(ممکن از والدینشان ناراحت شوند).
در مراسم عزا یا تشییع جنازه یا مواقعی که جمع ناراحت هستند, روبوسی همراه با خوش حالی نباشد(شرایط را درک کنید).
هنگامی که سرماخورده اید,شایسته نیست برای روبوسی با دیگران پیش قدم شوید.

ملاقات و معرفی

قبل از حضور در مکان های رسمی یا ملاقات مهم با دیگران, از این موارد استفاده نکنید:سیگار , سیر ,پیاز ,ادکلن های تند ,لباس های اطو کشیده بودار و غیره که بوی آن باعث آزار دیگران می شود (هرچند که ممکن است تحمل کنند و چیزی نگویند).
در هنگام معرفی ,شایسته است افراد پایین تر را(از لحاظ سنی یا شغلی) به افراد بالاتر معرفی کنید.
در ملاقات رسمی با دوستان , در صورت لزوم ,همراهان خویش را معرفی کنید.
هنگام معرفی افراد به یکدیگر,اسامی را واضح و شمرده بیان کنید.
هنگام معرفی یک فرد به دیگران بیش از حد از وی تعریف و تمجید نکنید.
وقتی به طور اتفاقی به یک دوست یا آشنای قدیمی می رسید و قصد احوال پرسی دارید,ابتدا خود را معرفی کنید.اگر لازم شد مکان ,زمان یا موضوع دوستی یا اشنایی را نیز بیان کنید.(شاید طرف مقابل اسم یا فامیل شما را فراموش کرده باشد).
هنگامی که با جمعی ملاقات می کنید ,بهتر است ,ابتدا با بزرگ تر احوال پرسی کنید سپس با بقیه(مثلاً ,ابتدا با پدر خانواده سپس با فرزندان).
هنگام ملاقات با کسانی که لازم است شما را بشناسند , پیشاپیش خود را با نام خانوادگی معرفی کنید.(در صورت لزوم اسم کوچک یا سمت خود را نیز ذکر کنید).
هنگامی که شما را معرفی می کنند و نشسته اید ,بهتر است بلند شوید یا نیم خیز شوید و به جلو خم شوید.

به عنوان گوینده (قسمت اول)

از جویدن آدامس یا خوردن چیزی,در هنگام صحبت کردن با دیگران,خودداری کنید.
هنگامی که بی صبرانه منتظرید تا گوینده صحبتش تمام شود و شما اظهار نظر کنید,یک لحظه از خود بپرسید "آیا گفتن این نظر ارزشی داد یا نه," در صورتی که گفتن آن را مناسب تشخیص دادید,اظهار نظر کنید.
در جمع بدون اجازه,صحبت کسی را قطع نکنید.
با استفاده از کلمات مودبانه ,احترام را نسبت به افراد مسن نشان دهید.
با مخاطب خود به طریقی صحبت نکنید که خود را خیلی دانا و وی را خیلی ضعیف نشان دهید.(هیچ کس را ضعیف تصور نکنید).
هنگام گفتگو,تن صدای خود را به طور یکنواخت خیلی بالا یا خیلی پایین نگه ندارید(چون باعث خستگی یا بی حوصلگی شنونده می شود).
در جمع تنها شما گوینده نباشید.(از شنونده بودن دیگران سوء استفاده نکنید).
در حد فهم خود صحبت کنید(می توانید از شغل فرد,یا شرایطی که فرد تجربه ی آن را دارد مثالی بزنید تا منظور خود را بهتر برسانید).
در حضور افراد غریبه,بهتر است با نزدیکان و دوستان خود نیز رسمی یا محترمانه تر برخورد کنید.(موقیعت شناس باشید).
هنگام گفت و گوی غیر تخصصی, حتی الامکان از کلمه ی تخصصی و خارجی استفاده نکنید.
شایسته نیست ,در مکالمات تکیه کلام داشته باشید(از دوستان یا نزدیکان بخواهید تا اگر تکیه کلام خاصی دارید, شما را آگاه سازند)
شایسته است همیشه مخاطب رسمی یا بزرگ تر از خود را با ضمیر شما و فعل جمع مورد خطاب قرار دهید.(از ضمیر تو و ضمیر منفرد استفاده نکنید).
قبل از شوخی کردن باید فکر کنید که آیا این شوخی در نهایت باعث تقویت دوستی می شود یا نه, اگر تاثیر منفی دارد خویشتن داری نموده و آن را مطرح نکنید.
وقتی درباره ی یک انسان یا گروهی از انسان ها نظر می دهید یا قضاوت می کنید, از کلی گویی بپرهیزید و از کلمات همیشه, حتماً...., اصلاً...., همه ی ..., استفاده نکنید.به جای آن ها می توانید از کلمات معمولاً,به احتمال زیاد, اکثراً, بعضی از افراد..., استفاده کنید(مثلا "همه مردم این شهر بی عاطفه هستند" یک کلی گویی و قضاوت نادرست است).
با فردی که رابطه رسمی دارید ,درباره ی مسائل خصوصی وی از قبیل میزان حقوق و درآمد ,مسائل خانوادگی , نمرات تحصیلی , قیمت لباس هایی پوشیده , جزئیات بیماری و ... سوال نکنید.

به عنوان گوینده (قسمت دوم)

در حین گفت و گو به طرف مقابل لقب بد ندهید.(یا اسم وی را کم نکنید).
خواسته های خود را با حالت دستوری بیان نکنید.(حالت سوالی مناسب تر است).
هنگامی که از کاری انتقاد می کنید یا اتفاق خنده داری را نقل می کنید,شایسته است حفظ آبرو کنید و اسم کسی را نبرید.(این خویشتن داری باعث افزایش اعتبار شما خواهد شد).
مشکلات شخصی خویش را با کسی در میان بگذارید که بتواند واقعاً به شما کمک کند.(با هر کسی مشورت نکنید. ظرفیت طرف مقابل را در نظر داشته باشید)
شایسته و لازم نیست هر آن چه را که فکر می کنید واقعیت است به طرف مقابل بگویید. مکان ,زمان و شرایط جسمی, روحی و شخصیتی فرد را در نظر بگیرید.(رک گویی همیشه هنر نیست ,بعضی مواقع نادانی محسوب می شود).
اهداف و تصمیمات آینده ی خود را با هر کسی در میان نگذارید, (شاید موفق نشدید).
سعی نکنید به هر قیمتی شده نظر شخصی خود را تحمیل کنید یا آن را به صورت صد در صد درست بدانید.(به خود بگویید:شاید نظر من کاملاَ درست نباشد).
همیشه قبل از شروع به صحبت با دیگران از نداشتنِ بوی بد دهان مطمئن شوید.چون مانع برقراری ارتباط صحیح می شود.(به خصوص در اوایل صبح).

به عنوان مخاطب

هنگامی که کسی در حال صحب کردن است, و در این هنگام موضوعی به ذهن شما می رسد , شایسته نیست در همان لحظه صحبت وی را قطع کنید و صحبت خود را خیلی مهم تر بدانید,(کمی صبور باشید).
وقتی کسی در حال نقل قول است, شایسته نیست صحبت وی را کم ارزش جلوه دهید.(نگویید ما از قبل می دانستیم).
وقتی کسی موضوعی جدی را با شما در میان می گذارد یا با شما درد دل می کند, واقعا شنونده باشید,(صبور باشید ,سکوت کنید, ارتباط چشمی برقرار کنید, سر تکان دهید و بعضی از جملات خود را به شکل سوالی مطرح کنید, سعی کنید احساسات وی را درک کنید. صحبت هایش را جدی بگیرید).
وقتی کسی با شما سخن می گوید, حتی الامکان با بغل دستی خود صحبت نکنید.
وقتی کسی عصبانی است, بهتر است وی را نصیحت یا سرزنش نکنید,(چون کم تر ممکن است در آن زمان نتیجه ای بگیرید).
وقتی کسی با شما درد و دل می کند ,بیش تر شنونده باشید.(سریعاً در دام نصیحت کردن نیفتید).
اگر در حضور شما صحبتی مطرح می شود که به شما هیچ ربطی ندارد یا جنبه خصوصی دارد بهتر است آن جا را ترک کنید. یا خود را به کاری دیگر مشغول کنید.
وقتی کسی از شما انتقادی می کند, سریعاً مقابل وی موضع گیری نکنید(چون می تواند به نفع شما باشد تا ایرادات خود را بشناسید و آن ها را برطرف کنید).
فقط با منطق به موضوع نگاه نکنید (به احساسات طرف مقابل نیز فکر کنید).
جهت درک احساسات طرف مقابل ,بهتر است خود را به جای وی تصور کنید.
وقتی کسی شما را به جای شخص دیگر اشتباه می گیرید, محترمانه وی را متوجه اشتباهش نمایید.
همیشه ظرفیت گوش کردن نظرات مخالف را نیز داشته باشید.
هنگامی که کسی در حال سخنرانی است , شاسیته نیست مکرر به ساعتتان نگاه کنید.
وقتی کسی با شما درد و دل می کند و چیز تعجب بر انگیزی می گوید , شما عادی برخورد کنید.(ظرفیت بالای شنیدن خود را نشان دهید).

^{آداب دست دادن}

^{1- وقتی وارد جمعی می شوید لازم نیست باهمه دست بدهید.بهتر است با آرامش به ایستید واحوال پرسی کنید( به خصوص وقتی دیگران نشسته باشند یا مشغول انجام کاری باشند.)}

^{2- با افرادی که صمیمی نیستید ، دست دادن نباید خیلی سرد ونه خیلی محکم باشد.}

^{3- وقتی کسی دست خویش را برای احوال پرسی پیش می آورد وی را معطل نگذارید.}

^{4- با نوک انگشتان دست ندهید.}

^{5- هنگام دست دادن دستکش خویش را در بیاورید.}

^{6- با دست خیس برای دست دادن پیش قدم نشوید.( ساعد خود رابرای دست دادن پیش نیاورید)}

^{7- زود تر از فرد بزرگ تر یا مقام بالاتر ،دست خود راپیش نبرید (دست دادن از بزرگ تر یامقام بالاتر است.)}

^{8- هنگام احوال پرسی و دست دادن ،بهتر است ارتباط چشمی نیز برقرار کنید.(به جای اینکه به زمین یا جای دیگر نگاه کنید)}

^{9- هنگام دست دادن کلید یا چیز دیگری در دست نداشته باشید.}

^{10- به منظور احترام بیشتر ،بهتر است از ماشین پیاده شوید وسپس دست دهید واحوال پرسی کنید.}

^{11- برای دست دادن ،از فاصله ی دور دست خود را دراز نکنید.}

^{12- وقتی بخواهید به چند نفر دست بدهید ،با همه ی آنها ارتباط چشمی نیزبرقرار کنید.(نه اینکه با نفر اوّل صحبت کنید وبا بقیه دست بدهید.)}

^{13- هنگامی که طرف مقابل چیزی در دست گرفته است یا مشغول انجام کاری بادست است ،جهت دست دادن با او پیش قدم نشوید.}

^{سلام و احوال پرسی}

^{1- در سلام کردن پیش قدم باشید؛ (بویژه افراد کوچک تر به بزرگ تر.)}

^{2- شایسته است وقتی سواره هستید ،شما برپیاده سلام کنید.}

^{3- شایسته است وقتی بر جمعی وارد می شوید ؛برای سلام کردن پیشقدم شوید.}

^{4- وقتی در کنار جمع ایستاده اید ،باصدای بلند با کسی که دور از شما قرار دارد،احوال پرسی نکنید .می توانید با حرکاتی همچون دست بالا بردن وسر تکان دادن (بدون فریاد زدن) احوال پرسی کنید.}

^{5- مؤدبانه تر آن است که احوال پرسی شما باعث حواس پرتی یا ایجاد زحمت برای دیگران نشود.}

^{6- در مکان های عمومی وقتی دوست شما از روبه رو می آید،لازم نیست احوال پرسی خود را از فاصله ی دور شروع کنید.}

^{7- کلمات احوال پرسی باید محترمانه وبا فعل جمع به کار رود.}

^{8- بهتر است هنگام احوال پرسی لبخند بر لب داشته باشید.}

^{9- اگر دیگران در جمع به احترام در مقابل شخصی برخاستند؛شما نیز برخیزید هر چند اورا نمی شناسید.}

^{10- اگر به احترام در مقابل کسی برخاستید( هنگام ورود یا خروج) صبرکنید تا آن فرد بنشیند یا خارج شود،سپس بنشینید.}

^{11- وقتی کسی عجله دارد ،بهتر است با وی دست ندهیدواحوال پرسی را طولانی نکنید.}

^{12- اگر کسی به احترام در مقابل شما برخاست ؛ حتماًوی را به نشستن وراحت بودن دعوت کنید، نه اینکه حرکت محترمانه ی وی رافراموش کنید وبه دنبال احوال پرسی با بقیه یا کار دیگری بروید.}

^{13- اگر از پلّه ها بالارفته یا دویده اید؛ صبرکنید نفستان عادی شود ،بعد وارد شوید واحوال پرسی کنید.}

^{14- هنگام احوال پرسی چیزی نخورید.}

^{15- هنگامی که برای رسیدن به مقصد باید از چندین در بگذرید؛ لازم نیست پشت تمام درها به ایستید وبه دوستان تعارف کنید.( یک بار تعارف پشت در اوّل کافی است.)}

^{16- اگر بزرگتر وارد جمع شد ،به احترام برخیزید،هرچند لحظاتی قبل باوی در محیطی دیگر احوال پرسی کره باشید.}

روبوسی

با صورت خیس یا عرق کرده, برای روبوسی با دیگران پیشقدم نشوید.
در حضور دیگران(در مکان ای رسمی و عمومی), روبوسی به تعداد کم شایسته تر است .(همچنین با افرادی که صمیمی نیستید).
از روبوسی خیلی تند و سریع خودداری کنید.
برای روبوسی بهتر است فرد کوچکتر صبر کند تا بزرگ تر پیش قدم شود.
روبوسی با صدای بلند شایسته نیست.
بچه های خردسال دیگران(غیر خویشاوند) را نبوسید.(ممکن از والدینشان ناراحت شوند).
در مراسم عزا یا تشییع جنازه یا مواقعی که جمع ناراحت هستند, روبوسی همراه با خوش حالی نباشد(شرایط را درک کنید).
هنگامی که سرماخورده اید,شایسته نیست برای روبوسی با دیگران پیش قدم شوید.

ملاقات و معرفی

قبل از حضور در مکان های رسمی یا ملاقات مهم با دیگران, از این موارد استفاده نکنید:سیگار , سیر ,پیاز ,ادکلن های تند ,لباس های اطو کشیده بودار و غیره که بوی آن باعث آزار دیگران می شود (هرچند که ممکن است تحمل کنند و چیزی نگویند).
در هنگام معرفی ,شایسته است افراد پایین تر را(از لحاظ سنی یا شغلی) به افراد بالاتر معرفی کنید.
در ملاقات رسمی با دوستان , در صورت لزوم ,همراهان خویش را معرفی کنید.
هنگام معرفی افراد به یکدیگر,اسامی را واضح و شمرده بیان کنید.
هنگام معرفی یک فرد به دیگران بیش از حد از وی تعریف و تمجید نکنید.
وقتی به طور اتفاقی به یک دوست یا آشنای قدیمی می رسید و قصد احوال پرسی دارید,ابتدا خود را معرفی کنید.اگر لازم شد مکان ,زمان یا موضوع دوستی یا اشنایی را نیز بیان کنید.(شاید طرف مقابل اسم یا فامیل شما را فراموش کرده باشد).
هنگامی که با جمعی ملاقات می کنید ,بهتر است ,ابتدا با بزرگ تر احوال پرسی کنید سپس با بقیه(مثلاً ,ابتدا با پدر خانواده سپس با فرزندان).
هنگام ملاقات با کسانی که لازم است شما را بشناسند , پیشاپیش خود را با نام خانوادگی معرفی کنید.(در صورت لزوم اسم کوچک یا سمت خود را نیز ذکر کنید).
هنگامی که شما را معرفی می کنند و نشسته اید ,بهتر است بلند شوید یا نیم خیز شوید و به جلو خم شوید.

به عنوان گوینده (قسمت اول)

از جویدن آدامس یا خوردن چیزی,در هنگام صحبت کردن با دیگران,خودداری کنید.
هنگامی که بی صبرانه منتظرید تا گوینده صحبتش تمام شود و شما اظهار نظر کنید,یک لحظه از خود بپرسید "آیا گفتن این نظر ارزشی داد یا نه," در صورتی که گفتن آن را مناسب تشخیص دادید,اظهار نظر کنید.
در جمع بدون اجازه,صحبت کسی را قطع نکنید.
با استفاده از کلمات مودبانه ,احترام را نسبت به افراد مسن نشان دهید.
با مخاطب خود به طریقی صحبت نکنید که خود را خیلی دانا و وی را خیلی ضعیف نشان دهید.(هیچ کس را ضعیف تصور نکنید).
هنگام گفتگو,تن صدای خود را به طور یکنواخت خیلی بالا یا خیلی پایین نگه ندارید(چون باعث خستگی یا بی حوصلگی شنونده می شود).
در جمع تنها شما گوینده نباشید.(از شنونده بودن دیگران سوء استفاده نکنید).
در حد فهم خود صحبت کنید(می توانید از شغل فرد,یا شرایطی که فرد تجربه ی آن را دارد مثالی بزنید تا منظور خود را بهتر برسانید).
در حضور افراد غریبه,بهتر است با نزدیکان و دوستان خود نیز رسمی یا محترمانه تر برخورد کنید.(موقیعت شناس باشید).
هنگام گفت و گوی غیر تخصصی, حتی الامکان از کلمه ی تخصصی و خارجی استفاده نکنید.
شایسته نیست ,در مکالمات تکیه کلام داشته باشید(از دوستان یا نزدیکان بخواهید تا اگر تکیه کلام خاصی دارید, شما را آگاه سازند)
شایسته است همیشه مخاطب رسمی یا بزرگ تر از خود را با ضمیر شما و فعل جمع مورد خطاب قرار دهید.(از ضمیر تو و ضمیر منفرد استفاده نکنید).
قبل از شوخی کردن باید فکر کنید که آیا این شوخی در نهایت باعث تقویت دوستی می شود یا نه, اگر تاثیر منفی دارد خویشتن داری نموده و آن را مطرح نکنید.
وقتی درباره ی یک انسان یا گروهی از انسان ها نظر می دهید یا قضاوت می کنید, از کلی گویی بپرهیزید و از کلمات همیشه, حتماً...., اصلاً...., همه ی ..., استفاده نکنید.به جای آن ها می توانید از کلمات معمولاً,به احتمال زیاد, اکثراً, بعضی از افراد..., استفاده کنید(مثلا "همه مردم این شهر بی عاطفه هستند" یک کلی گویی و قضاوت نادرست است).
با فردی که رابطه رسمی دارید ,درباره ی مسائل خصوصی وی از قبیل میزان حقوق و درآمد ,مسائل خانوادگی , نمرات تحصیلی , قیمت لباس هایی پوشیده , جزئیات بیماری و ... سوال نکنید.

به عنوان گوینده (قسمت دوم)

در حین گفت و گو به طرف مقابل لقب بد ندهید.(یا اسم وی را کم نکنید).
خواسته های خود را با حالت دستوری بیان نکنید.(حالت سوالی مناسب تر است).
هنگامی که از کاری انتقاد می کنید یا اتفاق خنده داری را نقل می کنید,شایسته است حفظ آبرو کنید و اسم کسی را نبرید.(این خویشتن داری باعث افزایش اعتبار شما خواهد شد).
مشکلات شخصی خویش را با کسی در میان بگذارید که بتواند واقعاً به شما کمک کند.(با هر کسی مشورت نکنید. ظرفیت طرف مقابل را در نظر داشته باشید)
شایسته و لازم نیست هر آن چه را که فکر می کنید واقعیت است به طرف مقابل بگویید. مکان ,زمان و شرایط جسمی, روحی و شخصیتی فرد را در نظر بگیرید.(رک گویی همیشه هنر نیست ,بعضی مواقع نادانی محسوب می شود).
اهداف و تصمیمات آینده ی خود را با هر کسی در میان نگذارید, (شاید موفق نشدید).
سعی نکنید به هر قیمتی شده نظر شخصی خود را تحمیل کنید یا آن را به صورت صد در صد درست بدانید.(به خود بگویید:شاید نظر من کاملاَ درست نباشد).
همیشه قبل از شروع به صحبت با دیگران از نداشتنِ بوی بد دهان مطمئن شوید.چون مانع برقراری ارتباط صحیح می شود.(به خصوص در اوایل صبح).

به عنوان مخاطب

هنگامی که کسی در حال صحب کردن است, و در این هنگام موضوعی به ذهن شما می رسد , شایسته نیست در همان لحظه صحبت وی را قطع کنید و صحبت خود را خیلی مهم تر بدانید,(کمی صبور باشید).
وقتی کسی در حال نقل قول است, شایسته نیست صحبت وی را کم ارزش جلوه دهید.(نگویید ما از قبل می دانستیم).
وقتی کسی موضوعی جدی را با شما در میان می گذارد یا با شما درد دل می کند, واقعا شنونده باشید,(صبور باشید ,سکوت کنید, ارتباط چشمی برقرار کنید, سر تکان دهید و بعضی از جملات خود را به شکل سوالی مطرح کنید, سعی کنید احساسات وی را درک کنید. صحبت هایش را جدی بگیرید).
وقتی کسی با شما سخن می گوید, حتی الامکان با بغل دستی خود صحبت نکنید.
وقتی کسی عصبانی است, بهتر است وی را نصیحت یا سرزنش نکنید,(چون کم تر ممکن است در آن زمان نتیجه ای بگیرید).
وقتی کسی با شما درد و دل می کند ,بیش تر شنونده باشید.(سریعاً در دام نصیحت کردن نیفتید).
اگر در حضور شما صحبتی مطرح می شود که به شما هیچ ربطی ندارد یا جنبه خصوصی دارد بهتر است آن جا را ترک کنید. یا خود را به کاری دیگر مشغول کنید.
وقتی کسی از شما انتقادی می کند, سریعاً مقابل وی موضع گیری نکنید(چون می تواند به نفع شما باشد تا ایرادات خود را بشناسید و آن ها را برطرف کنید).
فقط با منطق به موضوع نگاه نکنید (به احساسات طرف مقابل نیز فکر کنید).
جهت درک احساسات طرف مقابل ,بهتر است خود را به جای وی تصور کنید.
وقتی کسی شما را به جای شخص دیگر اشتباه می گیرید, محترمانه وی را متوجه اشتباهش نمایید.
همیشه ظرفیت گوش کردن نظرات مخالف را نیز داشته باشید.
هنگامی که کسی در حال سخنرانی است , شاسیته نیست مکرر به ساعتتان نگاه کنید.
وقتی کسی با شما درد و دل می کند و چیز تعجب بر انگیزی می گوید , شما عادی برخورد کنید.(ظرفیت بالای شنیدن خود را نشان دهید).

^{آداب دست دادن}

^{1- وقتی وارد جمعی می شوید لازم نیست باهمه دست بدهید.بهتر است با آرامش به ایستید واحوال پرسی کنید( به خصوص وقتی دیگران نشسته باشند یا مشغول انجام کاری باشند.)}

^{2- با افرادی که صمیمی نیستید ، دست دادن نباید خیلی سرد ونه خیلی محکم باشد.}

^{3- وقتی کسی دست خویش را برای احوال پرسی پیش می آورد وی را معطل نگذارید.}

^{4- با نوک انگشتان دست ندهید.}

^{5- هنگام دست دادن دستکش خویش را در بیاورید.}

^{6- با دست خیس برای دست دادن پیش قدم نشوید.( ساعد خود رابرای دست دادن پیش نیاورید)}

^{7- زود تر از فرد بزرگ تر یا مقام بالاتر ،دست خود راپیش نبرید (دست دادن از بزرگ تر یامقام بالاتر است.)}

^{8- هنگام احوال پرسی و دست دادن ،بهتر است ارتباط چشمی نیز برقرار کنید.(به جای اینکه به زمین یا جای دیگر نگاه کنید)}

^{9- هنگام دست دادن کلید یا چیز دیگری در دست نداشته باشید.}

^{10- به منظور احترام بیشتر ،بهتر است از ماشین پیاده شوید وسپس دست دهید واحوال پرسی کنید.}

^{11- برای دست دادن ،از فاصله ی دور دست خود را دراز نکنید.}

^{12- وقتی بخواهید به چند نفر دست بدهید ،با همه ی آنها ارتباط چشمی نیزبرقرار کنید.(نه اینکه با نفر اوّل صحبت کنید وبا بقیه دست بدهید.)}

^{13- هنگامی که طرف مقابل چیزی در دست گرفته است یا مشغول انجام کاری بادست است ،جهت دست دادن با او پیش قدم نشوید.}

^{سلام و احوال پرسی}

^{1- در سلام کردن پیش قدم باشید؛ (بویژه افراد کوچک تر به بزرگ تر.)}

^{2- شایسته است وقتی سواره هستید ،شما برپیاده سلام کنید.}

^{3- شایسته است وقتی بر جمعی وارد می شوید ؛برای سلام کردن پیشقدم شوید.}

^{4- وقتی در کنار جمع ایستاده اید ،باصدای بلند با کسی که دور از شما قرار دارد،احوال پرسی نکنید .می توانید با حرکاتی همچون دست بالا بردن وسر تکان دادن (بدون فریاد زدن) احوال پرسی کنید.}

^{5- مؤدبانه تر آن است که احوال پرسی شما باعث حواس پرتی یا ایجاد زحمت برای دیگران نشود.}

^{6- در مکان های عمومی وقتی دوست شما از روبه رو می آید،لازم نیست احوال پرسی خود را از فاصله ی دور شروع کنید.}

^{7- کلمات احوال پرسی باید محترمانه وبا فعل جمع به کار رود.}

^{8- بهتر است هنگام احوال پرسی لبخند بر لب داشته باشید.}

^{9- اگر دیگران در جمع به احترام در مقابل شخصی برخاستند؛شما نیز برخیزید هر چند اورا نمی شناسید.}

^{10- اگر به احترام در مقابل کسی برخاستید( هنگام ورود یا خروج) صبرکنید تا آن فرد بنشیند یا خارج شود،سپس بنشینید.}

^{11- وقتی کسی عجله دارد ،بهتر است با وی دست ندهیدواحوال پرسی را طولانی نکنید.}

^{12- اگر کسی به احترام در مقابل شما برخاست ؛ حتماًوی را به نشستن وراحت بودن دعوت کنید، نه اینکه حرکت محترمانه ی وی رافراموش کنید وبه دنبال احوال پرسی با بقیه یا کار دیگری بروید.}

^{13- اگر از پلّه ها بالارفته یا دویده اید؛ صبرکنید نفستان عادی شود ،بعد وارد شوید واحوال پرسی کنید.}

^{14- هنگام احوال پرسی چیزی نخورید.}

^{15- هنگامی که برای رسیدن به مقصد باید از چندین در بگذرید؛ لازم نیست پشت تمام درها به ایستید وبه دوستان تعارف کنید.( یک بار تعارف پشت در اوّل کافی است.)}

^{16- اگر بزرگتر وارد جمع شد ،به احترام برخیزید،هرچند لحظاتی قبل باوی در محیطی دیگر احوال پرسی کره باشید.}

روبوسی

با صورت خیس یا عرق کرده, برای روبوسی با دیگران پیشقدم نشوید.
در حضور دیگران(در مکان ای رسمی و عمومی), روبوسی به تعداد کم شایسته تر است .(همچنین با افرادی که صمیمی نیستید).
از روبوسی خیلی تند و سریع خودداری کنید.
برای روبوسی بهتر است فرد کوچکتر صبر کند تا بزرگ تر پیش قدم شود.
روبوسی با صدای بلند شایسته نیست.
بچه های خردسال دیگران(غیر خویشاوند) را نبوسید.(ممکن از والدینشان ناراحت شوند).
در مراسم عزا یا تشییع جنازه یا مواقعی که جمع ناراحت هستند, روبوسی همراه با خوش حالی نباشد(شرایط را درک کنید).
هنگامی که سرماخورده اید,شایسته نیست برای روبوسی با دیگران پیش قدم شوید.

ملاقات و معرفی

قبل از حضور در مکان های رسمی یا ملاقات مهم با دیگران, از این موارد استفاده نکنید:سیگار , سیر ,پیاز ,ادکلن های تند ,لباس های اطو کشیده بودار و غیره که بوی آن باعث آزار دیگران می شود (هرچند که ممکن است تحمل کنند و چیزی نگویند).
در هنگام معرفی ,شایسته است افراد پایین تر را(از لحاظ سنی یا شغلی) به افراد بالاتر معرفی کنید.
در ملاقات رسمی با دوستان , در صورت لزوم ,همراهان خویش را معرفی کنید.
هنگام معرفی افراد به یکدیگر,اسامی را واضح و شمرده بیان کنید.
هنگام معرفی یک فرد به دیگران بیش از حد از وی تعریف و تمجید نکنید.
وقتی به طور اتفاقی به یک دوست یا آشنای قدیمی می رسید و قصد احوال پرسی دارید,ابتدا خود را معرفی کنید.اگر لازم شد مکان ,زمان یا موضوع دوستی یا اشنایی را نیز بیان کنید.(شاید طرف مقابل اسم یا فامیل شما را فراموش کرده باشد).
هنگامی که با جمعی ملاقات می کنید ,بهتر است ,ابتدا با بزرگ تر احوال پرسی کنید سپس با بقیه(مثلاً ,ابتدا با پدر خانواده سپس با فرزندان).
هنگام ملاقات با کسانی که لازم است شما را بشناسند , پیشاپیش خود را با نام خانوادگی معرفی کنید.(در صورت لزوم اسم کوچک یا سمت خود را نیز ذکر کنید).
هنگامی که شما را معرفی می کنند و نشسته اید ,بهتر است بلند شوید یا نیم خیز شوید و به جلو خم شوید.

به عنوان گوینده (قسمت اول)

از جویدن آدامس یا خوردن چیزی,در هنگام صحبت کردن با دیگران,خودداری کنید.
هنگامی که بی صبرانه منتظرید تا گوینده صحبتش تمام شود و شما اظهار نظر کنید,یک لحظه از خود بپرسید "آیا گفتن این نظر ارزشی داد یا نه," در صورتی که گفتن آن را مناسب تشخیص دادید,اظهار نظر کنید.
در جمع بدون اجازه,صحبت کسی را قطع نکنید.
با استفاده از کلمات مودبانه ,احترام را نسبت به افراد مسن نشان دهید.
با مخاطب خود به طریقی صحبت نکنید که خود را خیلی دانا و وی را خیلی ضعیف نشان دهید.(هیچ کس را ضعیف تصور نکنید).
هنگام گفتگو,تن صدای خود را به طور یکنواخت خیلی بالا یا خیلی پایین نگه ندارید(چون باعث خستگی یا بی حوصلگی شنونده می شود).
در جمع تنها شما گوینده نباشید.(از شنونده بودن دیگران سوء استفاده نکنید).
در حد فهم خود صحبت کنید(می توانید از شغل فرد,یا شرایطی که فرد تجربه ی آن را دارد مثالی بزنید تا منظور خود را بهتر برسانید).
در حضور افراد غریبه,بهتر است با نزدیکان و دوستان خود نیز رسمی یا محترمانه تر برخورد کنید.(موقیعت شناس باشید).
هنگام گفت و گوی غیر تخصصی, حتی الامکان از کلمه ی تخصصی و خارجی استفاده نکنید.
شایسته نیست ,در مکالمات تکیه کلام داشته باشید(از دوستان یا نزدیکان بخواهید تا اگر تکیه کلام خاصی دارید, شما را آگاه سازند)
شایسته است همیشه مخاطب رسمی یا بزرگ تر از خود را با ضمیر شما و فعل جمع مورد خطاب قرار دهید.(از ضمیر تو و ضمیر منفرد استفاده نکنید).
قبل از شوخی کردن باید فکر کنید که آیا این شوخی در نهایت باعث تقویت دوستی می شود یا نه, اگر تاثیر منفی دارد خویشتن داری نموده و آن را مطرح نکنید.
وقتی درباره ی یک انسان یا گروهی از انسان ها نظر می دهید یا قضاوت می کنید, از کلی گویی بپرهیزید و از کلمات همیشه, حتماً...., اصلاً...., همه ی ..., استفاده نکنید.به جای آن ها می توانید از کلمات معمولاً,به احتمال زیاد, اکثراً, بعضی از افراد..., استفاده کنید(مثلا "همه مردم این شهر بی عاطفه هستند" یک کلی گویی و قضاوت نادرست است).
با فردی که رابطه رسمی دارید ,درباره ی مسائل خصوصی وی از قبیل میزان حقوق و درآمد ,مسائل خانوادگی , نمرات تحصیلی , قیمت لباس هایی پوشیده , جزئیات بیماری و ... سوال نکنید.

به عنوان گوینده (قسمت دوم)

در حین گفت و گو به طرف مقابل لقب بد ندهید.(یا اسم وی را کم نکنید).
خواسته های خود را با حالت دستوری بیان نکنید.(حالت سوالی مناسب تر است).
هنگامی که از کاری انتقاد می کنید یا اتفاق خنده داری را نقل می کنید,شایسته است حفظ آبرو کنید و اسم کسی را نبرید.(این خویشتن داری باعث افزایش اعتبار شما خواهد شد).
مشکلات شخصی خویش را با کسی در میان بگذارید که بتواند واقعاً به شما کمک کند.(با هر کسی مشورت نکنید. ظرفیت طرف مقابل را در نظر داشته باشید)
شایسته و لازم نیست هر آن چه را که فکر می کنید واقعیت است به طرف مقابل بگویید. مکان ,زمان و شرایط جسمی, روحی و شخصیتی فرد را در نظر بگیرید.(رک گویی همیشه هنر نیست ,بعضی مواقع نادانی محسوب می شود).
اهداف و تصمیمات آینده ی خود را با هر کسی در میان نگذارید, (شاید موفق نشدید).
سعی نکنید به هر قیمتی شده نظر شخصی خود را تحمیل کنید یا آن را به صورت صد در صد درست بدانید.(به خود بگویید:شاید نظر من کاملاَ درست نباشد).
همیشه قبل از شروع به صحبت با دیگران از نداشتنِ بوی بد دهان مطمئن شوید.چون مانع برقراری ارتباط صحیح می شود.(به خصوص در اوایل صبح).

به عنوان مخاطب

هنگامی که کسی در حال صحب کردن است, و در این هنگام موضوعی به ذهن شما می رسد , شایسته نیست در همان لحظه صحبت وی را قطع کنید و صحبت خود را خیلی مهم تر بدانید,(کمی صبور باشید).
وقتی کسی در حال نقل قول است, شایسته نیست صحبت وی را کم ارزش جلوه دهید.(نگویید ما از قبل می دانستیم).
وقتی کسی موضوعی جدی را با شما در میان می گذارد یا با شما درد دل می کند, واقعا شنونده باشید,(صبور باشید ,سکوت کنید, ارتباط چشمی برقرار کنید, سر تکان دهید و بعضی از جملات خود را به شکل سوالی مطرح کنید, سعی کنید احساسات وی را درک کنید. صحبت هایش را جدی بگیرید).
وقتی کسی با شما سخن می گوید, حتی الامکان با بغل دستی خود صحبت نکنید.
وقتی کسی عصبانی است, بهتر است وی را نصیحت یا سرزنش نکنید,(چون کم تر ممکن است در آن زمان نتیجه ای بگیرید).
وقتی کسی با شما درد و دل می کند ,بیش تر شنونده باشید.(سریعاً در دام نصیحت کردن نیفتید).
اگر در حضور شما صحبتی مطرح می شود که به شما هیچ ربطی ندارد یا جنبه خصوصی دارد بهتر است آن جا را ترک کنید. یا خود را به کاری دیگر مشغول کنید.
وقتی کسی از شما انتقادی می کند, سریعاً مقابل وی موضع گیری نکنید(چون می تواند به نفع شما باشد تا ایرادات خود را بشناسید و آن ها را برطرف کنید).
فقط با منطق به موضوع نگاه نکنید (به احساسات طرف مقابل نیز فکر کنید).
جهت درک احساسات طرف مقابل ,بهتر است خود را به جای وی تصور کنید.
وقتی کسی شما را به جای شخص دیگر اشتباه می گیرید, محترمانه وی را متوجه اشتباهش نمایید.
همیشه ظرفیت گوش کردن نظرات مخالف را نیز داشته باشید.
هنگامی که کسی در حال سخنرانی است , شاسیته نیست مکرر به ساعتتان نگاه کنید.
وقتی کسی با شما درد و دل می کند و چیز تعجب بر انگیزی می گوید , شما عادی برخورد کنید.(ظرفیت بالای شنیدن خود را نشان دهید).

^{آداب دست دادن}

^{1- وقتی وارد جمعی می شوید لازم نیست باهمه دست بدهید.بهتر است با آرامش به ایستید واحوال پرسی کنید( به خصوص وقتی دیگران نشسته باشند یا مشغول انجام کاری باشند.)}

^{2- با افرادی که صمیمی نیستید ، دست دادن نباید خیلی سرد ونه خیلی محکم باشد.}

^{3- وقتی کسی دست خویش را برای احوال پرسی پیش می آورد وی را معطل نگذارید.}

^{4- با نوک انگشتان دست ندهید.}

^{5- هنگام دست دادن دستکش خویش را در بیاورید.}

^{6- با دست خیس برای دست دادن پیش قدم نشوید.( ساعد خود رابرای دست دادن پیش نیاورید)}

^{7- زود تر از فرد بزرگ تر یا مقام بالاتر ،دست خود راپیش نبرید (دست دادن از بزرگ تر یامقام بالاتر است.)}

^{8- هنگام احوال پرسی و دست دادن ،بهتر است ارتباط چشمی نیز برقرار کنید.(به جای اینکه به زمین یا جای دیگر نگاه کنید)}

^{9- هنگام دست دادن کلید یا چیز دیگری در دست نداشته باشید.}

^{10- به منظور احترام بیشتر ،بهتر است از ماشین پیاده شوید وسپس دست دهید واحوال پرسی کنید.}

^{11- برای دست دادن ،از فاصله ی دور دست خود را دراز نکنید.}

^{12- وقتی بخواهید به چند نفر دست بدهید ،با همه ی آنها ارتباط چشمی نیزبرقرار کنید.(نه اینکه با نفر اوّل صحبت کنید وبا بقیه دست بدهید.)}

^{13- هنگامی که طرف مقابل چیزی در دست گرفته است یا مشغول انجام کاری بادست است ،جهت دست دادن با او پیش قدم نشوید.}

^{سلام و احوال پرسی}

^{1- در سلام کردن پیش قدم باشید؛ (بویژه افراد کوچک تر به بزرگ تر.)}

^{2- شایسته است وقتی سواره هستید ،شما برپیاده سلام کنید.}

^{3- شایسته است وقتی بر جمعی وارد می شوید ؛برای سلام کردن پیشقدم شوید.}

^{4- وقتی در کنار جمع ایستاده اید ،باصدای بلند با کسی که دور از شما قرار دارد،احوال پرسی نکنید .می توانید با حرکاتی همچون دست بالا بردن وسر تکان دادن (بدون فریاد زدن) احوال پرسی کنید.}

^{5- مؤدبانه تر آن است که احوال پرسی شما باعث حواس پرتی یا ایجاد زحمت برای دیگران نشود.}

^{6- در مکان های عمومی وقتی دوست شما از روبه رو می آید،لازم نیست احوال پرسی خود را از فاصله ی دور شروع کنید.}

^{7- کلمات احوال پرسی باید محترمانه وبا فعل جمع به کار رود.}

^{8- بهتر است هنگام احوال پرسی لبخند بر لب داشته باشید.}

^{9- اگر دیگران در جمع به احترام در مقابل شخصی برخاستند؛شما نیز برخیزید هر چند اورا نمی شناسید.}

^{10- اگر به احترام در مقابل کسی برخاستید( هنگام ورود یا خروج) صبرکنید تا آن فرد بنشیند یا خارج شود،سپس بنشینید.}

^{11- وقتی کسی عجله دارد ،بهتر است با وی دست ندهیدواحوال پرسی را طولانی نکنید.}

^{12- اگر کسی به احترام در مقابل شما برخاست ؛ حتماًوی را به نشستن وراحت بودن دعوت کنید، نه اینکه حرکت محترمانه ی وی رافراموش کنید وبه دنبال احوال پرسی با بقیه یا کار دیگری بروید.}

^{13- اگر از پلّه ها بالارفته یا دویده اید؛ صبرکنید نفستان عادی شود ،بعد وارد شوید واحوال پرسی کنید.}

^{14- هنگام احوال پرسی چیزی نخورید.}

^{15- هنگامی که برای رسیدن به مقصد باید از چندین در بگذرید؛ لازم نیست پشت تمام درها به ایستید وبه دوستان تعارف کنید.( یک بار تعارف پشت در اوّل کافی است.)}

^{16- اگر بزرگتر وارد جمع شد ،به احترام برخیزید،هرچند لحظاتی قبل باوی در محیطی دیگر احوال پرسی کره باشید.}

روبوسی

با صورت خیس یا عرق کرده, برای روبوسی با دیگران پیشقدم نشوید.
در حضور دیگران(در مکان ای رسمی و عمومی), روبوسی به تعداد کم شایسته تر است .(همچنین با افرادی که صمیمی نیستید).
از روبوسی خیلی تند و سریع خودداری کنید.
برای روبوسی بهتر است فرد کوچکتر صبر کند تا بزرگ تر پیش قدم شود.
روبوسی با صدای بلند شایسته نیست.
بچه های خردسال دیگران(غیر خویشاوند) را نبوسید.(ممکن از والدینشان ناراحت شوند).
در مراسم عزا یا تشییع جنازه یا مواقعی که جمع ناراحت هستند, روبوسی همراه با خوش حالی نباشد(شرایط را درک کنید).
هنگامی که سرماخورده اید,شایسته نیست برای روبوسی با دیگران پیش قدم شوید.

ملاقات و معرفی

قبل از حضور در مکان های رسمی یا ملاقات مهم با دیگران, از این موارد استفاده نکنید:سیگار , سیر ,پیاز ,ادکلن های تند ,لباس های اطو کشیده بودار و غیره که بوی آن باعث آزار دیگران می شود (هرچند که ممکن است تحمل کنند و چیزی نگویند).
در هنگام معرفی ,شایسته است افراد پایین تر را(از لحاظ سنی یا شغلی) به افراد بالاتر معرفی کنید.
در ملاقات رسمی با دوستان , در صورت لزوم ,همراهان خویش را معرفی کنید.
هنگام معرفی افراد به یکدیگر,اسامی را واضح و شمرده بیان کنید.
هنگام معرفی یک فرد به دیگران بیش از حد از وی تعریف و تمجید نکنید.
وقتی به طور اتفاقی به یک دوست یا آشنای قدیمی می رسید و قصد احوال پرسی دارید,ابتدا خود را معرفی کنید.اگر لازم شد مکان ,زمان یا موضوع دوستی یا اشنایی را نیز بیان کنید.(شاید طرف مقابل اسم یا فامیل شما را فراموش کرده باشد).
هنگامی که با جمعی ملاقات می کنید ,بهتر است ,ابتدا با بزرگ تر احوال پرسی کنید سپس با بقیه(مثلاً ,ابتدا با پدر خانواده سپس با فرزندان).
هنگام ملاقات با کسانی که لازم است شما را بشناسند , پیشاپیش خود را با نام خانوادگی معرفی کنید.(در صورت لزوم اسم کوچک یا سمت خود را نیز ذکر کنید).
هنگامی که شما را معرفی می کنند و نشسته اید ,بهتر است بلند شوید یا نیم خیز شوید و به جلو خم شوید.

به عنوان گوینده (قسمت اول)

از جویدن آدامس یا خوردن چیزی,در هنگام صحبت کردن با دیگران,خودداری کنید.
هنگامی که بی صبرانه منتظرید تا گوینده صحبتش تمام شود و شما اظهار نظر کنید,یک لحظه از خود بپرسید "آیا گفتن این نظر ارزشی داد یا نه," در صورتی که گفتن آن را مناسب تشخیص دادید,اظهار نظر کنید.
در جمع بدون اجازه,صحبت کسی را قطع نکنید.
با استفاده از کلمات مودبانه ,احترام را نسبت به افراد مسن نشان دهید.
با مخاطب خود به طریقی صحبت نکنید که خود را خیلی دانا و وی را خیلی ضعیف نشان دهید.(هیچ کس را ضعیف تصور نکنید).
هنگام گفتگو,تن صدای خود را به طور یکنواخت خیلی بالا یا خیلی پایین نگه ندارید(چون باعث خستگی یا بی حوصلگی شنونده می شود).
در جمع تنها شما گوینده نباشید.(از شنونده بودن دیگران سوء استفاده نکنید).
در حد فهم خود صحبت کنید(می توانید از شغل فرد,یا شرایطی که فرد تجربه ی آن را دارد مثالی بزنید تا منظور خود را بهتر برسانید).
در حضور افراد غریبه,بهتر است با نزدیکان و دوستان خود نیز رسمی یا محترمانه تر برخورد کنید.(موقیعت شناس باشید).
هنگام گفت و گوی غیر تخصصی, حتی الامکان از کلمه ی تخصصی و خارجی استفاده نکنید.
شایسته نیست ,در مکالمات تکیه کلام داشته باشید(از دوستان یا نزدیکان بخواهید تا اگر تکیه کلام خاصی دارید, شما را آگاه سازند)
شایسته است همیشه مخاطب رسمی یا بزرگ تر از خود را با ضمیر شما و فعل جمع مورد خطاب قرار دهید.(از ضمیر تو و ضمیر منفرد استفاده نکنید).
قبل از شوخی کردن باید فکر کنید که آیا این شوخی در نهایت باعث تقویت دوستی می شود یا نه, اگر تاثیر منفی دارد خویشتن داری نموده و آن را مطرح نکنید.
وقتی درباره ی یک انسان یا گروهی از انسان ها نظر می دهید یا قضاوت می کنید, از کلی گویی بپرهیزید و از کلمات همیشه, حتماً...., اصلاً...., همه ی ..., استفاده نکنید.به جای آن ها می توانید از کلمات معمولاً,به احتمال زیاد, اکثراً, بعضی از افراد..., استفاده کنید(مثلا "همه مردم این شهر بی عاطفه هستند" یک کلی گویی و قضاوت نادرست است).
با فردی که رابطه رسمی دارید ,درباره ی مسائل خصوصی وی از قبیل میزان حقوق و درآمد ,مسائل خانوادگی , نمرات تحصیلی , قیمت لباس هایی پوشیده , جزئیات بیماری و ... سوال نکنید.

به عنوان گوینده (قسمت دوم)

در حین گفت و گو به طرف مقابل لقب بد ندهید.(یا اسم وی را کم نکنید).
خواسته های خود را با حالت دستوری بیان نکنید.(حالت سوالی مناسب تر است).
هنگامی که از کاری انتقاد می کنید یا اتفاق خنده داری را نقل می کنید,شایسته است حفظ آبرو کنید و اسم کسی را نبرید.(این خویشتن داری باعث افزایش اعتبار شما خواهد شد).
مشکلات شخصی خویش را با کسی در میان بگذارید که بتواند واقعاً به شما کمک کند.(با هر کسی مشورت نکنید. ظرفیت طرف مقابل را در نظر داشته باشید)
شایسته و لازم نیست هر آن چه را که فکر می کنید واقعیت است به طرف مقابل بگویید. مکان ,زمان و شرایط جسمی, روحی و شخصیتی فرد را در نظر بگیرید.(رک گویی همیشه هنر نیست ,بعضی مواقع نادانی محسوب می شود).
اهداف و تصمیمات آینده ی خود را با هر کسی در میان نگذارید, (شاید موفق نشدید).
سعی نکنید به هر قیمتی شده نظر شخصی خود را تحمیل کنید یا آن را به صورت صد در صد درست بدانید.(به خود بگویید:شاید نظر من کاملاَ درست نباشد).
همیشه قبل از شروع به صحبت با دیگران از نداشتنِ بوی بد دهان مطمئن شوید.چون مانع برقراری ارتباط صحیح می شود.(به خصوص در اوایل صبح).

به عنوان مخاطب

هنگامی که کسی در حال صحب کردن است, و در این هنگام موضوعی به ذهن شما می رسد , شایسته نیست در همان لحظه صحبت وی را قطع کنید و صحبت خود را خیلی مهم تر بدانید,(کمی صبور باشید).
وقتی کسی در حال نقل قول است, شایسته نیست صحبت وی را کم ارزش جلوه دهید.(نگویید ما از قبل می دانستیم).
وقتی کسی موضوعی جدی را با شما در میان می گذارد یا با شما درد دل می کند, واقعا شنونده باشید,(صبور باشید ,سکوت کنید, ارتباط چشمی برقرار کنید, سر تکان دهید و بعضی از جملات خود را به شکل سوالی مطرح کنید, سعی کنید احساسات وی را درک کنید. صحبت هایش را جدی بگیرید).
وقتی کسی با شما سخن می گوید, حتی الامکان با بغل دستی خود صحبت نکنید.
وقتی کسی عصبانی است, بهتر است وی را نصیحت یا سرزنش نکنید,(چون کم تر ممکن است در آن زمان نتیجه ای بگیرید).
وقتی کسی با شما درد و دل می کند ,بیش تر شنونده باشید.(سریعاً در دام نصیحت کردن نیفتید).
اگر در حضور شما صحبتی مطرح می شود که به شما هیچ ربطی ندارد یا جنبه خصوصی دارد بهتر است آن جا را ترک کنید. یا خود را به کاری دیگر مشغول کنید.
وقتی کسی از شما انتقادی می کند, سریعاً مقابل وی موضع گیری نکنید(چون می تواند به نفع شما باشد تا ایرادات خود را بشناسید و آن ها را برطرف کنید).
فقط با منطق به موضوع نگاه نکنید (به احساسات طرف مقابل نیز فکر کنید).
جهت درک احساسات طرف مقابل ,بهتر است خود را به جای وی تصور کنید.
وقتی کسی شما را به جای شخص دیگر اشتباه می گیرید, محترمانه وی را متوجه اشتباهش نمایید.
همیشه ظرفیت گوش کردن نظرات مخالف را نیز داشته باشید.
هنگامی که کسی در حال سخنرانی است , شاسیته نیست مکرر به ساعتتان نگاه کنید.
وقتی کسی با شما درد و دل می کند و چیز تعجب بر انگیزی می گوید , شما عادی برخورد کنید.(ظرفیت بالای شنیدن خود را نشان دهید).

^{آداب دست دادن}

^{1- وقتی وارد جمعی می شوید لازم نیست باهمه دست بدهید.بهتر است با آرامش به ایستید واحوال پرسی کنید( به خصوص وقتی دیگران نشسته باشند یا مشغول انجام کاری باشند.)}

^{2- با افرادی که صمیمی نیستید ، دست دادن نباید خیلی سرد ونه خیلی محکم باشد.}

^{3- وقتی کسی دست خویش را برای احوال پرسی پیش می آورد وی را معطل نگذارید.}

^{4- با نوک انگشتان دست ندهید.}

^{5- هنگام دست دادن دستکش خویش را در بیاورید.}

^{6- با دست خیس برای دست دادن پیش قدم نشوید.( ساعد خود رابرای دست دادن پیش نیاورید)}

^{7- زود تر از فرد بزرگ تر یا مقام بالاتر ،دست خود راپیش نبرید (دست دادن از بزرگ تر یامقام بالاتر است.)}

^{8- هنگام احوال پرسی و دست دادن ،بهتر است ارتباط چشمی نیز برقرار کنید.(به جای اینکه به زمین یا جای دیگر نگاه کنید)}

^{9- هنگام دست دادن کلید یا چیز دیگری در دست نداشته باشید.}

^{10- به منظور احترام بیشتر ،بهتر است از ماشین پیاده شوید وسپس دست دهید واحوال پرسی کنید.}

^{11- برای دست دادن ،از فاصله ی دور دست خود را دراز نکنید.}

^{12- وقتی بخواهید به چند نفر دست بدهید ،با همه ی آنها ارتباط چشمی نیزبرقرار کنید.(نه اینکه با نفر اوّل صحبت کنید وبا بقیه دست بدهید.)}

^{13- هنگامی که طرف مقابل چیزی در دست گرفته است یا مشغول انجام کاری بادست است ،جهت دست دادن با او پیش قدم نشوید.}

^{سلام و احوال پرسی}

^{1- در سلام کردن پیش قدم باشید؛ (بویژه افراد کوچک تر به بزرگ تر.)}

^{2- شایسته است وقتی سواره هستید ،شما برپیاده سلام کنید.}

^{3- شایسته است وقتی بر جمعی وارد می شوید ؛برای سلام کردن پیشقدم شوید.}

^{4- وقتی در کنار جمع ایستاده اید ،باصدای بلند با کسی که دور از شما قرار دارد،احوال پرسی نکنید .می توانید با حرکاتی همچون دست بالا بردن وسر تکان دادن (بدون فریاد زدن) احوال پرسی کنید.}

^{5- مؤدبانه تر آن است که احوال پرسی شما باعث حواس پرتی یا ایجاد زحمت برای دیگران نشود.}

^{6- در مکان های عمومی وقتی دوست شما از روبه رو می آید،لازم نیست احوال پرسی خود را از فاصله ی دور شروع کنید.}

^{7- کلمات احوال پرسی باید محترمانه وبا فعل جمع به کار رود.}

^{8- بهتر است هنگام احوال پرسی لبخند بر لب داشته باشید.}

^{9- اگر دیگران در جمع به احترام در مقابل شخصی برخاستند؛شما نیز برخیزید هر چند اورا نمی شناسید.}

^{10- اگر به احترام در مقابل کسی برخاستید( هنگام ورود یا خروج) صبرکنید تا آن فرد بنشیند یا خارج شود،سپس بنشینید.}

^{11- وقتی کسی عجله دارد ،بهتر است با وی دست ندهیدواحوال پرسی را طولانی نکنید.}

^{12- اگر کسی به احترام در مقابل شما برخاست ؛ حتماًوی را به نشستن وراحت بودن دعوت کنید، نه اینکه حرکت محترمانه ی وی رافراموش کنید وبه دنبال احوال پرسی با بقیه یا کار دیگری بروید.}

^{13- اگر از پلّه ها بالارفته یا دویده اید؛ صبرکنید نفستان عادی شود ،بعد وارد شوید واحوال پرسی کنید.}

^{14- هنگام احوال پرسی چیزی نخورید.}

^{15- هنگامی که برای رسیدن به مقصد باید از چندین در بگذرید؛ لازم نیست پشت تمام درها به ایستید وبه دوستان تعارف کنید.( یک بار تعارف پشت در اوّل کافی است.)}

^{16- اگر بزرگتر وارد جمع شد ،به احترام برخیزید،هرچند لحظاتی قبل باوی در محیطی دیگر احوال پرسی کره باشید.}

روبوسی

با صورت خیس یا عرق کرده, برای روبوسی با دیگران پیشقدم نشوید.
در حضور دیگران(در مکان ای رسمی و عمومی), روبوسی به تعداد کم شایسته تر است .(همچنین با افرادی که صمیمی نیستید).
از روبوسی خیلی تند و سریع خودداری کنید.
برای روبوسی بهتر است فرد کوچکتر صبر کند تا بزرگ تر پیش قدم شود.
روبوسی با صدای بلند شایسته نیست.
بچه های خردسال دیگران(غیر خویشاوند) را نبوسید.(ممکن از والدینشان ناراحت شوند).
در مراسم عزا یا تشییع جنازه یا مواقعی که جمع ناراحت هستند, روبوسی همراه با خوش حالی نباشد(شرایط را درک کنید).
هنگامی که سرماخورده اید,شایسته نیست برای روبوسی با دیگران پیش قدم شوید.

ملاقات و معرفی

قبل از حضور در مکان های رسمی یا ملاقات مهم با دیگران, از این موارد استفاده نکنید:سیگار , سیر ,پیاز ,ادکلن های تند ,لباس های اطو کشیده بودار و غیره که بوی آن باعث آزار دیگران می شود (هرچند که ممکن است تحمل کنند و چیزی نگویند).
در هنگام معرفی ,شایسته است افراد پایین تر را(از لحاظ سنی یا شغلی) به افراد بالاتر معرفی کنید.
در ملاقات رسمی با دوستان , در صورت لزوم ,همراهان خویش را معرفی کنید.
هنگام معرفی افراد به یکدیگر,اسامی را واضح و شمرده بیان کنید.
هنگام معرفی یک فرد به دیگران بیش از حد از وی تعریف و تمجید نکنید.
وقتی به طور اتفاقی به یک دوست یا آشنای قدیمی می رسید و قصد احوال پرسی دارید,ابتدا خود را معرفی کنید.اگر لازم شد مکان ,زمان یا موضوع دوستی یا اشنایی را نیز بیان کنید.(شاید طرف مقابل اسم یا فامیل شما را فراموش کرده باشد).
هنگامی که با جمعی ملاقات می کنید ,بهتر است ,ابتدا با بزرگ تر احوال پرسی کنید سپس با بقیه(مثلاً ,ابتدا با پدر خانواده سپس با فرزندان).
هنگام ملاقات با کسانی که لازم است شما را بشناسند , پیشاپیش خود را با نام خانوادگی معرفی کنید.(در صورت لزوم اسم کوچک یا سمت خود را نیز ذکر کنید).
هنگامی که شما را معرفی می کنند و نشسته اید ,بهتر است بلند شوید یا نیم خیز شوید و به جلو خم شوید.

به عنوان گوینده (قسمت اول)

از جویدن آدامس یا خوردن چیزی,در هنگام صحبت کردن با دیگران,خودداری کنید.
هنگامی که بی صبرانه منتظرید تا گوینده صحبتش تمام شود و شما اظهار نظر کنید,یک لحظه از خود بپرسید "آیا گفتن این نظر ارزشی داد یا نه," در صورتی که گفتن آن را مناسب تشخیص دادید,اظهار نظر کنید.
در جمع بدون اجازه,صحبت کسی را قطع نکنید.
با استفاده از کلمات مودبانه ,احترام را نسبت به افراد مسن نشان دهید.
با مخاطب خود به طریقی صحبت نکنید که خود را خیلی دانا و وی را خیلی ضعیف نشان دهید.(هیچ کس را ضعیف تصور نکنید).
هنگام گفتگو,تن صدای خود را به طور یکنواخت خیلی بالا یا خیلی پایین نگه ندارید(چون باعث خستگی یا بی حوصلگی شنونده می شود).
در جمع تنها شما گوینده نباشید.(از شنونده بودن دیگران سوء استفاده نکنید).
در حد فهم خود صحبت کنید(می توانید از شغل فرد,یا شرایطی که فرد تجربه ی آن را دارد مثالی بزنید تا منظور خود را بهتر برسانید).
در حضور افراد غریبه,بهتر است با نزدیکان و دوستان خود نیز رسمی یا محترمانه تر برخورد کنید.(موقیعت شناس باشید).
هنگام گفت و گوی غیر تخصصی, حتی الامکان از کلمه ی تخصصی و خارجی استفاده نکنید.
شایسته نیست ,در مکالمات تکیه کلام داشته باشید(از دوستان یا نزدیکان بخواهید تا اگر تکیه کلام خاصی دارید, شما را آگاه سازند)
شایسته است همیشه مخاطب رسمی یا بزرگ تر از خود را با ضمیر شما و فعل جمع مورد خطاب قرار دهید.(از ضمیر تو و ضمیر منفرد استفاده نکنید).
قبل از شوخی کردن باید فکر کنید که آیا این شوخی در نهایت باعث تقویت دوستی می شود یا نه, اگر تاثیر منفی دارد خویشتن داری نموده و آن را مطرح نکنید.
وقتی درباره ی یک انسان یا گروهی از انسان ها نظر می دهید یا قضاوت می کنید, از کلی گویی بپرهیزید و از کلمات همیشه, حتماً...., اصلاً...., همه ی ..., استفاده نکنید.به جای آن ها می توانید از کلمات معمولاً,به احتمال زیاد, اکثراً, بعضی از افراد..., استفاده کنید(مثلا "همه مردم این شهر بی عاطفه هستند" یک کلی گویی و قضاوت نادرست است).
با فردی که رابطه رسمی دارید ,درباره ی مسائل خصوصی وی از قبیل میزان حقوق و درآمد ,مسائل خانوادگی , نمرات تحصیلی , قیمت لباس هایی پوشیده , جزئیات بیماری و ... سوال نکنید.

به عنوان گوینده (قسمت دوم)

در حین گفت و گو به طرف مقابل لقب بد ندهید.(یا اسم وی را کم نکنید).
خواسته های خود را با حالت دستوری بیان نکنید.(حالت سوالی مناسب تر است).
هنگامی که از کاری انتقاد می کنید یا اتفاق خنده داری را نقل می کنید,شایسته است حفظ آبرو کنید و اسم کسی را نبرید.(این خویشتن داری باعث افزایش اعتبار شما خواهد شد).
مشکلات شخصی خویش را با کسی در میان بگذارید که بتواند واقعاً به شما کمک کند.(با هر کسی مشورت نکنید. ظرفیت طرف مقابل را در نظر داشته باشید)
شایسته و لازم نیست هر آن چه را که فکر می کنید واقعیت است به طرف مقابل بگویید. مکان ,زمان و شرایط جسمی, روحی و شخصیتی فرد را در نظر بگیرید.(رک گویی همیشه هنر نیست ,بعضی مواقع نادانی محسوب می شود).
اهداف و تصمیمات آینده ی خود را با هر کسی در میان نگذارید, (شاید موفق نشدید).
سعی نکنید به هر قیمتی شده نظر شخصی خود را تحمیل کنید یا آن را به صورت صد در صد درست بدانید.(به خود بگویید:شاید نظر من کاملاَ درست نباشد).
همیشه قبل از شروع به صحبت با دیگران از نداشتنِ بوی بد دهان مطمئن شوید.چون مانع برقراری ارتباط صحیح می شود.(به خصوص در اوایل صبح).

به عنوان مخاطب

هنگامی که کسی در حال صحب کردن است, و در این هنگام موضوعی به ذهن شما می رسد , شایسته نیست در همان لحظه صحبت وی را قطع کنید و صحبت خود را خیلی مهم تر بدانید,(کمی صبور باشید).
وقتی کسی در حال نقل قول است, شایسته نیست صحبت وی را کم ارزش جلوه دهید.(نگویید ما از قبل می دانستیم).
وقتی کسی موضوعی جدی را با شما در میان می گذارد یا با شما درد دل می کند, واقعا شنونده باشید,(صبور باشید ,سکوت کنید, ارتباط چشمی برقرار کنید, سر تکان دهید و بعضی از جملات خود را به شکل سوالی مطرح کنید, سعی کنید احساسات وی را درک کنید. صحبت هایش را جدی بگیرید).
وقتی کسی با شما سخن می گوید, حتی الامکان با بغل دستی خود صحبت نکنید.
وقتی کسی عصبانی است, بهتر است وی را نصیحت یا سرزنش نکنید,(چون کم تر ممکن است در آن زمان نتیجه ای بگیرید).
وقتی کسی با شما درد و دل می کند ,بیش تر شنونده باشید.(سریعاً در دام نصیحت کردن نیفتید).
اگر در حضور شما صحبتی مطرح می شود که به شما هیچ ربطی ندارد یا جنبه خصوصی دارد بهتر است آن جا را ترک کنید. یا خود را به کاری دیگر مشغول کنید.
وقتی کسی از شما انتقادی می کند, سریعاً مقابل وی موضع گیری نکنید(چون می تواند به نفع شما باشد تا ایرادات خود را بشناسید و آن ها را برطرف کنید).
فقط با منطق به موضوع نگاه نکنید (به احساسات طرف مقابل نیز فکر کنید).
جهت درک احساسات طرف مقابل ,بهتر است خود را به جای وی تصور کنید.
وقتی کسی شما را به جای شخص دیگر اشتباه می گیرید, محترمانه وی را متوجه اشتباهش نمایید.
همیشه ظرفیت گوش کردن نظرات مخالف را نیز داشته باشید.
هنگامی که کسی در حال سخنرانی است , شاسیته نیست مکرر به ساعتتان نگاه کنید.
وقتی کسی با شما درد و دل می کند و چیز تعجب بر انگیزی می گوید , شما عادی برخورد کنید.(ظرفیت بالای شنیدن خود را نشان دهید).

^{آداب دست دادن}

^{1- وقتی وارد جمعی می شوید لازم نیست باهمه دست بدهید.بهتر است با آرامش به ایستید واحوال پرسی کنید( به خصوص وقتی دیگران نشسته باشند یا مشغول انجام کاری باشند.)}

^{2- با افرادی که صمیمی نیستید ، دست دادن نباید خیلی سرد ونه خیلی محکم باشد.}

^{3- وقتی کسی دست خویش را برای احوال پرسی پیش می آورد وی را معطل نگذارید.}

^{4- با نوک انگشتان دست ندهید.}

^{5- هنگام دست دادن دستکش خویش را در بیاورید.}

^{6- با دست خیس برای دست دادن پیش قدم نشوید.( ساعد خود رابرای دست دادن پیش نیاورید)}

^{7- زود تر از فرد بزرگ تر یا مقام بالاتر ،دست خود راپیش نبرید (دست دادن از بزرگ تر یامقام بالاتر است.)}

^{8- هنگام احوال پرسی و دست دادن ،بهتر است ارتباط چشمی نیز برقرار کنید.(به جای اینکه به زمین یا جای دیگر نگاه کنید)}

^{9- هنگام دست دادن کلید یا چیز دیگری در دست نداشته باشید.}

^{10- به منظور احترام بیشتر ،بهتر است از ماشین پیاده شوید وسپس دست دهید واحوال پرسی کنید.}

^{11- برای دست دادن ،از فاصله ی دور دست خود را دراز نکنید.}

^{12- وقتی بخواهید به چند نفر دست بدهید ،با همه ی آنها ارتباط چشمی نیزبرقرار کنید.(نه اینکه با نفر اوّل صحبت کنید وبا بقیه دست بدهید.)}

^{13- هنگامی که طرف مقابل چیزی در دست گرفته است یا مشغول انجام کاری بادست است ،جهت دست دادن با او پیش قدم نشوید.}

^{سلام و احوال پرسی}

^{1- در سلام کردن پیش قدم باشید؛ (بویژه افراد کوچک تر به بزرگ تر.)}

^{2- شایسته است وقتی سواره هستید ،شما برپیاده سلام کنید.}

^{3- شایسته است وقتی بر جمعی وارد می شوید ؛برای سلام کردن پیشقدم شوید.}

^{4- وقتی در کنار جمع ایستاده اید ،باصدای بلند با کسی که دور از شما قرار دارد،احوال پرسی نکنید .می توانید با حرکاتی همچون دست بالا بردن وسر تکان دادن (بدون فریاد زدن) احوال پرسی کنید.}

^{5- مؤدبانه تر آن است که احوال پرسی شما باعث حواس پرتی یا ایجاد زحمت برای دیگران نشود.}

^{6- در مکان های عمومی وقتی دوست شما از روبه رو می آید،لازم نیست احوال پرسی خود را از فاصله ی دور شروع کنید.}

^{7- کلمات احوال پرسی باید محترمانه وبا فعل جمع به کار رود.}

^{8- بهتر است هنگام احوال پرسی لبخند بر لب داشته باشید.}

^{9- اگر دیگران در جمع به احترام در مقابل شخصی برخاستند؛شما نیز برخیزید هر چند اورا نمی شناسید.}

^{10- اگر به احترام در مقابل کسی برخاستید( هنگام ورود یا خروج) صبرکنید تا آن فرد بنشیند یا خارج شود،سپس بنشینید.}

^{11- وقتی کسی عجله دارد ،بهتر است با وی دست ندهیدواحوال پرسی را طولانی نکنید.}

^{12- اگر کسی به احترام در مقابل شما برخاست ؛ حتماًوی را به نشستن وراحت بودن دعوت کنید، نه اینکه حرکت محترمانه ی وی رافراموش کنید وبه دنبال احوال پرسی با بقیه یا کار دیگری بروید.}

^{13- اگر از پلّه ها بالارفته یا دویده اید؛ صبرکنید نفستان عادی شود ،بعد وارد شوید واحوال پرسی کنید.}

^{14- هنگام احوال پرسی چیزی نخورید.}

^{15- هنگامی که برای رسیدن به مقصد باید از چندین در بگذرید؛ لازم نیست پشت تمام درها به ایستید وبه دوستان تعارف کنید.( یک بار تعارف پشت در اوّل کافی است.)}

^{16- اگر بزرگتر وارد جمع شد ،به احترام برخیزید،هرچند لحظاتی قبل باوی در محیطی دیگر احوال پرسی کره باشید.}

روبوسی

با صورت خیس یا عرق کرده, برای روبوسی با دیگران پیشقدم نشوید.
در حضور دیگران(در مکان ای رسمی و عمومی), روبوسی به تعداد کم شایسته تر است .(همچنین با افرادی که صمیمی نیستید).
از روبوسی خیلی تند و سریع خودداری کنید.
برای روبوسی بهتر است فرد کوچکتر صبر کند تا بزرگ تر پیش قدم شود.
روبوسی با صدای بلند شایسته نیست.
بچه های خردسال دیگران(غیر خویشاوند) را نبوسید.(ممکن از والدینشان ناراحت شوند).
در مراسم عزا یا تشییع جنازه یا مواقعی که جمع ناراحت هستند, روبوسی همراه با خوش حالی نباشد(شرایط را درک کنید).
هنگامی که سرماخورده اید,شایسته نیست برای روبوسی با دیگران پیش قدم شوید.

ملاقات و معرفی

قبل از حضور در مکان های رسمی یا ملاقات مهم با دیگران, از این موارد استفاده نکنید:سیگار , سیر ,پیاز ,ادکلن های تند ,لباس های اطو کشیده بودار و غیره که بوی آن باعث آزار دیگران می شود (هرچند که ممکن است تحمل کنند و چیزی نگویند).
در هنگام معرفی ,شایسته است افراد پایین تر را(از لحاظ سنی یا شغلی) به افراد بالاتر معرفی کنید.
در ملاقات رسمی با دوستان , در صورت لزوم ,همراهان خویش را معرفی کنید.
هنگام معرفی افراد به یکدیگر,اسامی را واضح و شمرده بیان کنید.
هنگام معرفی یک فرد به دیگران بیش از حد از وی تعریف و تمجید نکنید.
وقتی به طور اتفاقی به یک دوست یا آشنای قدیمی می رسید و قصد احوال پرسی دارید,ابتدا خود را معرفی کنید.اگر لازم شد مکان ,زمان یا موضوع دوستی یا اشنایی را نیز بیان کنید.(شاید طرف مقابل اسم یا فامیل شما را فراموش کرده باشد).
هنگامی که با جمعی ملاقات می کنید ,بهتر است ,ابتدا با بزرگ تر احوال پرسی کنید سپس با بقیه(مثلاً ,ابتدا با پدر خانواده سپس با فرزندان).
هنگام ملاقات با کسانی که لازم است شما را بشناسند , پیشاپیش خود را با نام خانوادگی معرفی کنید.(در صورت لزوم اسم کوچک یا سمت خود را نیز ذکر کنید).
هنگامی که شما را معرفی می کنند و نشسته اید ,بهتر است بلند شوید یا نیم خیز شوید و به جلو خم شوید.

به عنوان گوینده (قسمت اول)

از جویدن آدامس یا خوردن چیزی,در هنگام صحبت کردن با دیگران,خودداری کنید.
هنگامی که بی صبرانه منتظرید تا گوینده صحبتش تمام شود و شما اظهار نظر کنید,یک لحظه از خود بپرسید "آیا گفتن این نظر ارزشی داد یا نه," در صورتی که گفتن آن را مناسب تشخیص دادید,اظهار نظر کنید.
در جمع بدون اجازه,صحبت کسی را قطع نکنید.
با استفاده از کلمات مودبانه ,احترام را نسبت به افراد مسن نشان دهید.
با مخاطب خود به طریقی صحبت نکنید که خود را خیلی دانا و وی را خیلی ضعیف نشان دهید.(هیچ کس را ضعیف تصور نکنید).
هنگام گفتگو,تن صدای خود را به طور یکنواخت خیلی بالا یا خیلی پایین نگه ندارید(چون باعث خستگی یا بی حوصلگی شنونده می شود).
در جمع تنها شما گوینده نباشید.(از شنونده بودن دیگران سوء استفاده نکنید).
در حد فهم خود صحبت کنید(می توانید از شغل فرد,یا شرایطی که فرد تجربه ی آن را دارد مثالی بزنید تا منظور خود را بهتر برسانید).
در حضور افراد غریبه,بهتر است با نزدیکان و دوستان خود نیز رسمی یا محترمانه تر برخورد کنید.(موقیعت شناس باشید).
هنگام گفت و گوی غیر تخصصی, حتی الامکان از کلمه ی تخصصی و خارجی استفاده نکنید.
شایسته نیست ,در مکالمات تکیه کلام داشته باشید(از دوستان یا نزدیکان بخواهید تا اگر تکیه کلام خاصی دارید, شما را آگاه سازند)
شایسته است همیشه مخاطب رسمی یا بزرگ تر از خود را با ضمیر شما و فعل جمع مورد خطاب قرار دهید.(از ضمیر تو و ضمیر منفرد استفاده نکنید).
قبل از شوخی کردن باید فکر کنید که آیا این شوخی در نهایت باعث تقویت دوستی می شود یا نه, اگر تاثیر منفی دارد خویشتن داری نموده و آن را مطرح نکنید.
وقتی درباره ی یک انسان یا گروهی از انسان ها نظر می دهید یا قضاوت می کنید, از کلی گویی بپرهیزید و از کلمات همیشه, حتماً...., اصلاً...., همه ی ..., استفاده نکنید.به جای آن ها می توانید از کلمات معمولاً,به احتمال زیاد, اکثراً, بعضی از افراد..., استفاده کنید(مثلا "همه مردم این شهر بی عاطفه هستند" یک کلی گویی و قضاوت نادرست است).
با فردی که رابطه رسمی دارید ,درباره ی مسائل خصوصی وی از قبیل میزان حقوق و درآمد ,مسائل خانوادگی , نمرات تحصیلی , قیمت لباس هایی پوشیده , جزئیات بیماری و ... سوال نکنید.

به عنوان گوینده (قسمت دوم)

در حین گفت و گو به طرف مقابل لقب بد ندهید.(یا اسم وی را کم نکنید).
خواسته های خود را با حالت دستوری بیان نکنید.(حالت سوالی مناسب تر است).
هنگامی که از کاری انتقاد می کنید یا اتفاق خنده داری را نقل می کنید,شایسته است حفظ آبرو کنید و اسم کسی را نبرید.(این خویشتن داری باعث افزایش اعتبار شما خواهد شد).
مشکلات شخصی خویش را با کسی در میان بگذارید که بتواند واقعاً به شما کمک کند.(با هر کسی مشورت نکنید. ظرفیت طرف مقابل را در نظر داشته باشید)
شایسته و لازم نیست هر آن چه را که فکر می کنید واقعیت است به طرف مقابل بگویید. مکان ,زمان و شرایط جسمی, روحی و شخصیتی فرد را در نظر بگیرید.(رک گویی همیشه هنر نیست ,بعضی مواقع نادانی محسوب می شود).
اهداف و تصمیمات آینده ی خود را با هر کسی در میان نگذارید, (شاید موفق نشدید).
سعی نکنید به هر قیمتی شده نظر شخصی خود را تحمیل کنید یا آن را به صورت صد در صد درست بدانید.(به خود بگویید:شاید نظر من کاملاَ درست نباشد).
همیشه قبل از شروع به صحبت با دیگران از نداشتنِ بوی بد دهان مطمئن شوید.چون مانع برقراری ارتباط صحیح می شود.(به خصوص در اوایل صبح).

به عنوان مخاطب

هنگامی که کسی در حال صحب کردن است, و در این هنگام موضوعی به ذهن شما می رسد , شایسته نیست در همان لحظه صحبت وی را قطع کنید و صحبت خود را خیلی مهم تر بدانید,(کمی صبور باشید).
وقتی کسی در حال نقل قول است, شایسته نیست صحبت وی را کم ارزش جلوه دهید.(نگویید ما از قبل می دانستیم).
وقتی کسی موضوعی جدی را با شما در میان می گذارد یا با شما درد دل می کند, واقعا شنونده باشید,(صبور باشید ,سکوت کنید, ارتباط چشمی برقرار کنید, سر تکان دهید و بعضی از جملات خود را به شکل سوالی مطرح کنید, سعی کنید احساسات وی را درک کنید. صحبت هایش را جدی بگیرید).
وقتی کسی با شما سخن می گوید, حتی الامکان با بغل دستی خود صحبت نکنید.
وقتی کسی عصبانی است, بهتر است وی را نصیحت یا سرزنش نکنید,(چون کم تر ممکن است در آن زمان نتیجه ای بگیرید).
وقتی کسی با شما درد و دل می کند ,بیش تر شنونده باشید.(سریعاً در دام نصیحت کردن نیفتید).
اگر در حضور شما صحبتی مطرح می شود که به شما هیچ ربطی ندارد یا جنبه خصوصی دارد بهتر است آن جا را ترک کنید. یا خود را به کاری دیگر مشغول کنید.
وقتی کسی از شما انتقادی می کند, سریعاً مقابل وی موضع گیری نکنید(چون می تواند به نفع شما باشد تا ایرادات خود را بشناسید و آن ها را برطرف کنید).
فقط با منطق به موضوع نگاه نکنید (به احساسات طرف مقابل نیز فکر کنید).
جهت درک احساسات طرف مقابل ,بهتر است خود را به جای وی تصور کنید.
وقتی کسی شما را به جای شخص دیگر اشتباه می گیرید, محترمانه وی را متوجه اشتباهش نمایید.
همیشه ظرفیت گوش کردن نظرات مخالف را نیز داشته باشید.
هنگامی که کسی در حال سخنرانی است , شاسیته نیست مکرر به ساعتتان نگاه کنید.
وقتی کسی با شما درد و دل می کند و چیز تعجب بر انگیزی می گوید , شما عادی برخورد کنید.(ظرفیت بالای شنیدن خود را نشان دهید).

^{آداب دست دادن}

^{1- وقتی وارد جمعی می شوید لازم نیست باهمه دست بدهید.بهتر است با آرامش به ایستید واحوال پرسی کنید( به خصوص وقتی دیگران نشسته باشند یا مشغول انجام کاری باشند.)}

^{2- با افرادی که صمیمی نیستید ، دست دادن نباید خیلی سرد ونه خیلی محکم باشد.}

^{3- وقتی کسی دست خویش را برای احوال پرسی پیش می آورد وی را معطل نگذارید.}

^{4- با نوک انگشتان دست ندهید.}

^{5- هنگام دست دادن دستکش خویش را در بیاورید.}

^{6- با دست خیس برای دست دادن پیش قدم نشوید.( ساعد خود رابرای دست دادن پیش نیاورید)}

^{7- زود تر از فرد بزرگ تر یا مقام بالاتر ،دست خود راپیش نبرید (دست دادن از بزرگ تر یامقام بالاتر است.)}

^{8- هنگام احوال پرسی و دست دادن ،بهتر است ارتباط چشمی نیز برقرار کنید.(به جای اینکه به زمین یا جای دیگر نگاه کنید)}

^{9- هنگام دست دادن کلید یا چیز دیگری در دست نداشته باشید.}

^{10- به منظور احترام بیشتر ،بهتر است از ماشین پیاده شوید وسپس دست دهید واحوال پرسی کنید.}

^{11- برای دست دادن ،از فاصله ی دور دست خود را دراز نکنید.}

^{12- وقتی بخواهید به چند نفر دست بدهید ،با همه ی آنها ارتباط چشمی نیزبرقرار کنید.(نه اینکه با نفر اوّل صحبت کنید وبا بقیه دست بدهید.)}

^{13- هنگامی که طرف مقابل چیزی در دست گرفته است یا مشغول انجام کاری بادست است ،جهت دست دادن با او پیش قدم نشوید.}

^{سلام و احوال پرسی}

^{1- در سلام کردن پیش قدم باشید؛ (بویژه افراد کوچک تر به بزرگ تر.)}

^{2- شایسته است وقتی سواره هستید ،شما برپیاده سلام کنید.}

^{3- شایسته است وقتی بر جمعی وارد می شوید ؛برای سلام کردن پیشقدم شوید.}

^{4- وقتی در کنار جمع ایستاده اید ،باصدای بلند با کسی که دور از شما قرار دارد،احوال پرسی نکنید .می توانید با حرکاتی همچون دست بالا بردن وسر تکان دادن (بدون فریاد زدن) احوال پرسی کنید.}

^{5- مؤدبانه تر آن است که احوال پرسی شما باعث حواس پرتی یا ایجاد زحمت برای دیگران نشود.}

^{6- در مکان های عمومی وقتی دوست شما از روبه رو می آید،لازم نیست احوال پرسی خود را از فاصله ی دور شروع کنید.}

^{7- کلمات احوال پرسی باید محترمانه وبا فعل جمع به کار رود.}

^{8- بهتر است هنگام احوال پرسی لبخند بر لب داشته باشید.}

^{9- اگر دیگران در جمع به احترام در مقابل شخصی برخاستند؛شما نیز برخیزید هر چند اورا نمی شناسید.}

^{10- اگر به احترام در مقابل کسی برخاستید( هنگام ورود یا خروج) صبرکنید تا آن فرد بنشیند یا خارج شود،سپس بنشینید.}

^{11- وقتی کسی عجله دارد ،بهتر است با وی دست ندهیدواحوال پرسی را طولانی نکنید.}

^{12- اگر کسی به احترام در مقابل شما برخاست ؛ حتماًوی را به نشستن وراحت بودن دعوت کنید، نه اینکه حرکت محترمانه ی وی رافراموش کنید وبه دنبال احوال پرسی با بقیه یا کار دیگری بروید.}

^{13- اگر از پلّه ها بالارفته یا دویده اید؛ صبرکنید نفستان عادی شود ،بعد وارد شوید واحوال پرسی کنید.}

^{14- هنگام احوال پرسی چیزی نخورید.}

^{15- هنگامی که برای رسیدن به مقصد باید از چندین در بگذرید؛ لازم نیست پشت تمام درها به ایستید وبه دوستان تعارف کنید.( یک بار تعارف پشت در اوّل کافی است.)}

^{16- اگر بزرگتر وارد جمع شد ،به احترام برخیزید،هرچند لحظاتی قبل باوی در محیطی دیگر احوال پرسی کره باشید.}

روبوسی

با صورت خیس یا عرق کرده, برای روبوسی با دیگران پیشقدم نشوید.
در حضور دیگران(در مکان ای رسمی و عمومی), روبوسی به تعداد کم شایسته تر است .(همچنین با افرادی که صمیمی نیستید).
از روبوسی خیلی تند و سریع خودداری کنید.
برای روبوسی بهتر است فرد کوچکتر صبر کند تا بزرگ تر پیش قدم شود.
روبوسی با صدای بلند شایسته نیست.
بچه های خردسال دیگران(غیر خویشاوند) را نبوسید.(ممکن از والدینشان ناراحت شوند).
در مراسم عزا یا تشییع جنازه یا مواقعی که جمع ناراحت هستند, روبوسی همراه با خوش حالی نباشد(شرایط را درک کنید).
هنگامی که سرماخورده اید,شایسته نیست برای روبوسی با دیگران پیش قدم شوید.

ملاقات و معرفی

قبل از حضور در مکان های رسمی یا ملاقات مهم با دیگران, از این موارد استفاده نکنید:سیگار , سیر ,پیاز ,ادکلن های تند ,لباس های اطو کشیده بودار و غیره که بوی آن باعث آزار دیگران می شود (هرچند که ممکن است تحمل کنند و چیزی نگویند).
در هنگام معرفی ,شایسته است افراد پایین تر را(از لحاظ سنی یا شغلی) به افراد بالاتر معرفی کنید.
در ملاقات رسمی با دوستان , در صورت لزوم ,همراهان خویش را معرفی کنید.
هنگام معرفی افراد به یکدیگر,اسامی را واضح و شمرده بیان کنید.
هنگام معرفی یک فرد به دیگران بیش از حد از وی تعریف و تمجید نکنید.
وقتی به طور اتفاقی به یک دوست یا آشنای قدیمی می رسید و قصد احوال پرسی دارید,ابتدا خود را معرفی کنید.اگر لازم شد مکان ,زمان یا موضوع دوستی یا اشنایی را نیز بیان کنید.(شاید طرف مقابل اسم یا فامیل شما را فراموش کرده باشد).
هنگامی که با جمعی ملاقات می کنید ,بهتر است ,ابتدا با بزرگ تر احوال پرسی کنید سپس با بقیه(مثلاً ,ابتدا با پدر خانواده سپس با فرزندان).
هنگام ملاقات با کسانی که لازم است شما را بشناسند , پیشاپیش خود را با نام خانوادگی معرفی کنید.(در صورت لزوم اسم کوچک یا سمت خود را نیز ذکر کنید).
هنگامی که شما را معرفی می کنند و نشسته اید ,بهتر است بلند شوید یا نیم خیز شوید و به جلو خم شوید.

به عنوان گوینده (قسمت اول)

از جویدن آدامس یا خوردن چیزی,در هنگام صحبت کردن با دیگران,خودداری کنید.
هنگامی که بی صبرانه منتظرید تا گوینده صحبتش تمام شود و شما اظهار نظر کنید,یک لحظه از خود بپرسید "آیا گفتن این نظر ارزشی داد یا نه," در صورتی که گفتن آن را مناسب تشخیص دادید,اظهار نظر کنید.
در جمع بدون اجازه,صحبت کسی را قطع نکنید.
با استفاده از کلمات مودبانه ,احترام را نسبت به افراد مسن نشان دهید.
با مخاطب خود به طریقی صحبت نکنید که خود را خیلی دانا و وی را خیلی ضعیف نشان دهید.(هیچ کس را ضعیف تصور نکنید).
هنگام گفتگو,تن صدای خود را به طور یکنواخت خیلی بالا یا خیلی پایین نگه ندارید(چون باعث خستگی یا بی حوصلگی شنونده می شود).
در جمع تنها شما گوینده نباشید.(از شنونده بودن دیگران سوء استفاده نکنید).
در حد فهم خود صحبت کنید(می توانید از شغل فرد,یا شرایطی که فرد تجربه ی آن را دارد مثالی بزنید تا منظور خود را بهتر برسانید).
در حضور افراد غریبه,بهتر است با نزدیکان و دوستان خود نیز رسمی یا محترمانه تر برخورد کنید.(موقیعت شناس باشید).
هنگام گفت و گوی غیر تخصصی, حتی الامکان از کلمه ی تخصصی و خارجی استفاده نکنید.
شایسته نیست ,در مکالمات تکیه کلام داشته باشید(از دوستان یا نزدیکان بخواهید تا اگر تکیه کلام خاصی دارید, شما را آگاه سازند)
شایسته است همیشه مخاطب رسمی یا بزرگ تر از خود را با ضمیر شما و فعل جمع مورد خطاب قرار دهید.(از ضمیر تو و ضمیر منفرد استفاده نکنید).
قبل از شوخی کردن باید فکر کنید که آیا این شوخی در نهایت باعث تقویت دوستی می شود یا نه, اگر تاثیر منفی دارد خویشتن داری نموده و آن را مطرح نکنید.
وقتی درباره ی یک انسان یا گروهی از انسان ها نظر می دهید یا قضاوت می کنید, از کلی گویی بپرهیزید و از کلمات همیشه, حتماً...., اصلاً...., همه ی ..., استفاده نکنید.به جای آن ها می توانید از کلمات معمولاً,به احتمال زیاد, اکثراً, بعضی از افراد..., استفاده کنید(مثلا "همه مردم این شهر بی عاطفه هستند" یک کلی گویی و قضاوت نادرست است).
با فردی که رابطه رسمی دارید ,درباره ی مسائل خصوصی وی از قبیل میزان حقوق و درآمد ,مسائل خانوادگی , نمرات تحصیلی , قیمت لباس هایی پوشیده , جزئیات بیماری و ... سوال نکنید.

به عنوان گوینده (قسمت دوم)

در حین گفت و گو به طرف مقابل لقب بد ندهید.(یا اسم وی را کم نکنید).
خواسته های خود را با حالت دستوری بیان نکنید.(حالت سوالی مناسب تر است).
هنگامی که از کاری انتقاد می کنید یا اتفاق خنده داری را نقل می کنید,شایسته است حفظ آبرو کنید و اسم کسی را نبرید.(این خویشتن داری باعث افزایش اعتبار شما خواهد شد).
مشکلات شخصی خویش را با کسی در میان بگذارید که بتواند واقعاً به شما کمک کند.(با هر کسی مشورت نکنید. ظرفیت طرف مقابل را در نظر داشته باشید)
شایسته و لازم نیست هر آن چه را که فکر می کنید واقعیت است به طرف مقابل بگویید. مکان ,زمان و شرایط جسمی, روحی و شخصیتی فرد را در نظر بگیرید.(رک گویی همیشه هنر نیست ,بعضی مواقع نادانی محسوب می شود).
اهداف و تصمیمات آینده ی خود را با هر کسی در میان نگذارید, (شاید موفق نشدید).
سعی نکنید به هر قیمتی شده نظر شخصی خود را تحمیل کنید یا آن را به صورت صد در صد درست بدانید.(به خود بگویید:شاید نظر من کاملاَ درست نباشد).
همیشه قبل از شروع به صحبت با دیگران از نداشتنِ بوی بد دهان مطمئن شوید.چون مانع برقراری ارتباط صحیح می شود.(به خصوص در اوایل صبح).

به عنوان مخاطب

هنگامی که کسی در حال صحب کردن است, و در این هنگام موضوعی به ذهن شما می رسد , شایسته نیست در همان لحظه صحبت وی را قطع کنید و صحبت خود را خیلی مهم تر بدانید,(کمی صبور باشید).
وقتی کسی در حال نقل قول است, شایسته نیست صحبت وی را کم ارزش جلوه دهید.(نگویید ما از قبل می دانستیم).
وقتی کسی موضوعی جدی را با شما در میان می گذارد یا با شما درد دل می کند, واقعا شنونده باشید,(صبور باشید ,سکوت کنید, ارتباط چشمی برقرار کنید, سر تکان دهید و بعضی از جملات خود را به شکل سوالی مطرح کنید, سعی کنید احساسات وی را درک کنید. صحبت هایش را جدی بگیرید).
وقتی کسی با شما سخن می گوید, حتی الامکان با بغل دستی خود صحبت نکنید.
وقتی کسی عصبانی است, بهتر است وی را نصیحت یا سرزنش نکنید,(چون کم تر ممکن است در آن زمان نتیجه ای بگیرید).
وقتی کسی با شما درد و دل می کند ,بیش تر شنونده باشید.(سریعاً در دام نصیحت کردن نیفتید).
اگر در حضور شما صحبتی مطرح می شود که به شما هیچ ربطی ندارد یا جنبه خصوصی دارد بهتر است آن جا را ترک کنید. یا خود را به کاری دیگر مشغول کنید.
وقتی کسی از شما انتقادی می کند, سریعاً مقابل وی موضع گیری نکنید(چون می تواند به نفع شما باشد تا ایرادات خود را بشناسید و آن ها را برطرف کنید).
فقط با منطق به موضوع نگاه نکنید (به احساسات طرف مقابل نیز فکر کنید).
جهت درک احساسات طرف مقابل ,بهتر است خود را به جای وی تصور کنید.
وقتی کسی شما را به جای شخص دیگر اشتباه می گیرید, محترمانه وی را متوجه اشتباهش نمایید.
همیشه ظرفیت گوش کردن نظرات مخالف را نیز داشته باشید.
هنگامی که کسی در حال سخنرانی است , شاسیته نیست مکرر به ساعتتان نگاه کنید.
وقتی کسی با شما درد و دل می کند و چیز تعجب بر انگیزی می گوید , شما عادی برخورد کنید.(ظرفیت بالای شنیدن خود را نشان دهید).

^{آداب دست دادن}

^{1- وقتی وارد جمعی می شوید لازم نیست باهمه دست بدهید.بهتر است با آرامش به ایستید واحوال پرسی کنید( به خصوص وقتی دیگران نشسته باشند یا مشغول انجام کاری باشند.)}

^{2- با افرادی که صمیمی نیستید ، دست دادن نباید خیلی سرد ونه خیلی محکم باشد.}

^{3- وقتی کسی دست خویش را برای احوال پرسی پیش می آورد وی را معطل نگذارید.}

^{4- با نوک انگشتان دست ندهید.}

^{5- هنگام دست دادن دستکش خویش را در بیاورید.}

^{6- با دست خیس برای دست دادن پیش قدم نشوید.( ساعد خود رابرای دست دادن پیش نیاورید)}

^{7- زود تر از فرد بزرگ تر یا مقام بالاتر ،دست خود راپیش نبرید (دست دادن از بزرگ تر یامقام بالاتر است.)}

^{8- هنگام احوال پرسی و دست دادن ،بهتر است ارتباط چشمی نیز برقرار کنید.(به جای اینکه به زمین یا جای دیگر نگاه کنید)}

^{9- هنگام دست دادن کلید یا چیز دیگری در دست نداشته باشید.}

^{10- به منظور احترام بیشتر ،بهتر است از ماشین پیاده شوید وسپس دست دهید واحوال پرسی کنید.}

^{11- برای دست دادن ،از فاصله ی دور دست خود را دراز نکنید.}

^{12- وقتی بخواهید به چند نفر دست بدهید ،با همه ی آنها ارتباط چشمی نیزبرقرار کنید.(نه اینکه با نفر اوّل صحبت کنید وبا بقیه دست بدهید.)}

^{13- هنگامی که طرف مقابل چیزی در دست گرفته است یا مشغول انجام کاری بادست است ،جهت دست دادن با او پیش قدم نشوید.}

^{سلام و احوال پرسی}

^{1- در سلام کردن پیش قدم باشید؛ (بویژه افراد کوچک تر به بزرگ تر.)}

^{2- شایسته است وقتی سواره هستید ،شما برپیاده سلام کنید.}

^{3- شایسته است وقتی بر جمعی وارد می شوید ؛برای سلام کردن پیشقدم شوید.}

^{4- وقتی در کنار جمع ایستاده اید ،باصدای بلند با کسی که دور از شما قرار دارد،احوال پرسی نکنید .می توانید با حرکاتی همچون دست بالا بردن وسر تکان دادن (بدون فریاد زدن) احوال پرسی کنید.}

^{5- مؤدبانه تر آن است که احوال پرسی شما باعث حواس پرتی یا ایجاد زحمت برای دیگران نشود.}

^{6- در مکان های عمومی وقتی دوست شما از روبه رو می آید،لازم نیست احوال پرسی خود را از فاصله ی دور شروع کنید.}

^{7- کلمات احوال پرسی باید محترمانه وبا فعل جمع به کار رود.}

^{8- بهتر است هنگام احوال پرسی لبخند بر لب داشته باشید.}

^{9- اگر دیگران در جمع به احترام در مقابل شخصی برخاستند؛شما نیز برخیزید هر چند اورا نمی شناسید.}

^{10- اگر به احترام در مقابل کسی برخاستید( هنگام ورود یا خروج) صبرکنید تا آن فرد بنشیند یا خارج شود،سپس بنشینید.}

^{11- وقتی کسی عجله دارد ،بهتر است با وی دست ندهیدواحوال پرسی را طولانی نکنید.}

^{12- اگر کسی به احترام در مقابل شما برخاست ؛ حتماًوی را به نشستن وراحت بودن دعوت کنید، نه اینکه حرکت محترمانه ی وی رافراموش کنید وبه دنبال احوال پرسی با بقیه یا کار دیگری بروید.}

^{13- اگر از پلّه ها بالارفته یا دویده اید؛ صبرکنید نفستان عادی شود ،بعد وارد شوید واحوال پرسی کنید.}

^{14- هنگام احوال پرسی چیزی نخورید.}

^{15- هنگامی که برای رسیدن به مقصد باید از چندین در بگذرید؛ لازم نیست پشت تمام درها به ایستید وبه دوستان تعارف کنید.( یک بار تعارف پشت در اوّل کافی است.)}

^{16- اگر بزرگتر وارد جمع شد ،به احترام برخیزید،هرچند لحظاتی قبل باوی در محیطی دیگر احوال پرسی کره باشید.}

روبوسی

با صورت خیس یا عرق کرده, برای روبوسی با دیگران پیشقدم نشوید.
در حضور دیگران(در مکان ای رسمی و عمومی), روبوسی به تعداد کم شایسته تر است .(همچنین با افرادی که صمیمی نیستید).
از روبوسی خیلی تند و سریع خودداری کنید.
برای روبوسی بهتر است فرد کوچکتر صبر کند تا بزرگ تر پیش قدم شود.
روبوسی با صدای بلند شایسته نیست.
بچه های خردسال دیگران(غیر خویشاوند) را نبوسید.(ممکن از والدینشان ناراحت شوند).
در مراسم عزا یا تشییع جنازه یا مواقعی که جمع ناراحت هستند, روبوسی همراه با خوش حالی نباشد(شرایط را درک کنید).
هنگامی که سرماخورده اید,شایسته نیست برای روبوسی با دیگران پیش قدم شوید.

ملاقات و معرفی

قبل از حضور در مکان های رسمی یا ملاقات مهم با دیگران, از این موارد استفاده نکنید:سیگار , سیر ,پیاز ,ادکلن های تند ,لباس های اطو کشیده بودار و غیره که بوی آن باعث آزار دیگران می شود (هرچند که ممکن است تحمل کنند و چیزی نگویند).
در هنگام معرفی ,شایسته است افراد پایین تر را(از لحاظ سنی یا شغلی) به افراد بالاتر معرفی کنید.
در ملاقات رسمی با دوستان , در صورت لزوم ,همراهان خویش را معرفی کنید.
هنگام معرفی افراد به یکدیگر,اسامی را واضح و شمرده بیان کنید.
هنگام معرفی یک فرد به دیگران بیش از حد از وی تعریف و تمجید نکنید.
وقتی به طور اتفاقی به یک دوست یا آشنای قدیمی می رسید و قصد احوال پرسی دارید,ابتدا خود را معرفی کنید.اگر لازم شد مکان ,زمان یا موضوع دوستی یا اشنایی را نیز بیان کنید.(شاید طرف مقابل اسم یا فامیل شما را فراموش کرده باشد).
هنگامی که با جمعی ملاقات می کنید ,بهتر است ,ابتدا با بزرگ تر احوال پرسی کنید سپس با بقیه(مثلاً ,ابتدا با پدر خانواده سپس با فرزندان).
هنگام ملاقات با کسانی که لازم است شما را بشناسند , پیشاپیش خود را با نام خانوادگی معرفی کنید.(در صورت لزوم اسم کوچک یا سمت خود را نیز ذکر کنید).
هنگامی که شما را معرفی می کنند و نشسته اید ,بهتر است بلند شوید یا نیم خیز شوید و به جلو خم شوید.

به عنوان گوینده (قسمت اول)

از جویدن آدامس یا خوردن چیزی,در هنگام صحبت کردن با دیگران,خودداری کنید.
هنگامی که بی صبرانه منتظرید تا گوینده صحبتش تمام شود و شما اظهار نظر کنید,یک لحظه از خود بپرسید "آیا گفتن این نظر ارزشی داد یا نه," در صورتی که گفتن آن را مناسب تشخیص دادید,اظهار نظر کنید.
در جمع بدون اجازه,صحبت کسی را قطع نکنید.
با استفاده از کلمات مودبانه ,احترام را نسبت به افراد مسن نشان دهید.
با مخاطب خود به طریقی صحبت نکنید که خود را خیلی دانا و وی را خیلی ضعیف نشان دهید.(هیچ کس را ضعیف تصور نکنید).
هنگام گفتگو,تن صدای خود را به طور یکنواخت خیلی بالا یا خیلی پایین نگه ندارید(چون باعث خستگی یا بی حوصلگی شنونده می شود).
در جمع تنها شما گوینده نباشید.(از شنونده بودن دیگران سوء استفاده نکنید).
در حد فهم خود صحبت کنید(می توانید از شغل فرد,یا شرایطی که فرد تجربه ی آن را دارد مثالی بزنید تا منظور خود را بهتر برسانید).
در حضور افراد غریبه,بهتر است با نزدیکان و دوستان خود نیز رسمی یا محترمانه تر برخورد کنید.(موقیعت شناس باشید).
هنگام گفت و گوی غیر تخصصی, حتی الامکان از کلمه ی تخصصی و خارجی استفاده نکنید.
شایسته نیست ,در مکالمات تکیه کلام داشته باشید(از دوستان یا نزدیکان بخواهید تا اگر تکیه کلام خاصی دارید, شما را آگاه سازند)
شایسته است همیشه مخاطب رسمی یا بزرگ تر از خود را با ضمیر شما و فعل جمع مورد خطاب قرار دهید.(از ضمیر تو و ضمیر منفرد استفاده نکنید).
قبل از شوخی کردن باید فکر کنید که آیا این شوخی در نهایت باعث تقویت دوستی می شود یا نه, اگر تاثیر منفی دارد خویشتن داری نموده و آن را مطرح نکنید.
وقتی درباره ی یک انسان یا گروهی از انسان ها نظر می دهید یا قضاوت می کنید, از کلی گویی بپرهیزید و از کلمات همیشه, حتماً...., اصلاً...., همه ی ..., استفاده نکنید.به جای آن ها می توانید از کلمات معمولاً,به احتمال زیاد, اکثراً, بعضی از افراد..., استفاده کنید(مثلا "همه مردم این شهر بی عاطفه هستند" یک کلی گویی و قضاوت نادرست است).
با فردی که رابطه رسمی دارید ,درباره ی مسائل خصوصی وی از قبیل میزان حقوق و درآمد ,مسائل خانوادگی , نمرات تحصیلی , قیمت لباس هایی پوشیده , جزئیات بیماری و ... سوال نکنید.

به عنوان گوینده (قسمت دوم)

در حین گفت و گو به طرف مقابل لقب بد ندهید.(یا اسم وی را کم نکنید).
خواسته های خود را با حالت دستوری بیان نکنید.(حالت سوالی مناسب تر است).
هنگامی که از کاری انتقاد می کنید یا اتفاق خنده داری را نقل می کنید,شایسته است حفظ آبرو کنید و اسم کسی را نبرید.(این خویشتن داری باعث افزایش اعتبار شما خواهد شد).
مشکلات شخصی خویش را با کسی در میان بگذارید که بتواند واقعاً به شما کمک کند.(با هر کسی مشورت نکنید. ظرفیت طرف مقابل را در نظر داشته باشید)
شایسته و لازم نیست هر آن چه را که فکر می کنید واقعیت است به طرف مقابل بگویید. مکان ,زمان و شرایط جسمی, روحی و شخصیتی فرد را در نظر بگیرید.(رک گویی همیشه هنر نیست ,بعضی مواقع نادانی محسوب می شود).
اهداف و تصمیمات آینده ی خود را با هر کسی در میان نگذارید, (شاید موفق نشدید).
سعی نکنید به هر قیمتی شده نظر شخصی خود را تحمیل کنید یا آن را به صورت صد در صد درست بدانید.(به خود بگویید:شاید نظر من کاملاَ درست نباشد).
همیشه قبل از شروع به صحبت با دیگران از نداشتنِ بوی بد دهان مطمئن شوید.چون مانع برقراری ارتباط صحیح می شود.(به خصوص در اوایل صبح).

به عنوان مخاطب

هنگامی که کسی در حال صحب کردن است, و در این هنگام موضوعی به ذهن شما می رسد , شایسته نیست در همان لحظه صحبت وی را قطع کنید و صحبت خود را خیلی مهم تر بدانید,(کمی صبور باشید).
وقتی کسی در حال نقل قول است, شایسته نیست صحبت وی را کم ارزش جلوه دهید.(نگویید ما از قبل می دانستیم).
وقتی کسی موضوعی جدی را با شما در میان می گذارد یا با شما درد دل می کند, واقعا شنونده باشید,(صبور باشید ,سکوت کنید, ارتباط چشمی برقرار کنید, سر تکان دهید و بعضی از جملات خود را به شکل سوالی مطرح کنید, سعی کنید احساسات وی را درک کنید. صحبت هایش را جدی بگیرید).
وقتی کسی با شما سخن می گوید, حتی الامکان با بغل دستی خود صحبت نکنید.
وقتی کسی عصبانی است, بهتر است وی را نصیحت یا سرزنش نکنید,(چون کم تر ممکن است در آن زمان نتیجه ای بگیرید).
وقتی کسی با شما درد و دل می کند ,بیش تر شنونده باشید.(سریعاً در دام نصیحت کردن نیفتید).
اگر در حضور شما صحبتی مطرح می شود که به شما هیچ ربطی ندارد یا جنبه خصوصی دارد بهتر است آن جا را ترک کنید. یا خود را به کاری دیگر مشغول کنید.
وقتی کسی از شما انتقادی می کند, سریعاً مقابل وی موضع گیری نکنید(چون می تواند به نفع شما باشد تا ایرادات خود را بشناسید و آن ها را برطرف کنید).
فقط با منطق به موضوع نگاه نکنید (به احساسات طرف مقابل نیز فکر کنید).
جهت درک احساسات طرف مقابل ,بهتر است خود را به جای وی تصور کنید.
وقتی کسی شما را به جای شخص دیگر اشتباه می گیرید, محترمانه وی را متوجه اشتباهش نمایید.
همیشه ظرفیت گوش کردن نظرات مخالف را نیز داشته باشید.
هنگامی که کسی در حال سخنرانی است , شاسیته نیست مکرر به ساعتتان نگاه کنید.
وقتی کسی با شما درد و دل می کند و چیز تعجب بر انگیزی می گوید , شما عادی برخورد کنید.(ظرفیت بالای شنیدن خود را نشان دهید).

^{آداب دست دادن}

^{1- وقتی وارد جمعی می شوید لازم نیست باهمه دست بدهید.بهتر است با آرامش به ایستید واحوال پرسی کنید( به خصوص وقتی دیگران نشسته باشند یا مشغول انجام کاری باشند.)}

^{2- با افرادی که صمیمی نیستید ، دست دادن نباید خیلی سرد ونه خیلی محکم باشد.}

^{3- وقتی کسی دست خویش را برای احوال پرسی پیش می آورد وی را معطل نگذارید.}

^{4- با نوک انگشتان دست ندهید.}

^{5- هنگام دست دادن دستکش خویش را در بیاورید.}

^{6- با دست خیس برای دست دادن پیش قدم نشوید.( ساعد خود رابرای دست دادن پیش نیاورید)}

^{7- زود تر از فرد بزرگ تر یا مقام بالاتر ،دست خود راپیش نبرید (دست دادن از بزرگ تر یامقام بالاتر است.)}

^{8- هنگام احوال پرسی و دست دادن ،بهتر است ارتباط چشمی نیز برقرار کنید.(به جای اینکه به زمین یا جای دیگر نگاه کنید)}

^{9- هنگام دست دادن کلید یا چیز دیگری در دست نداشته باشید.}

^{10- به منظور احترام بیشتر ،بهتر است از ماشین پیاده شوید وسپس دست دهید واحوال پرسی کنید.}

^{11- برای دست دادن ،از فاصله ی دور دست خود را دراز نکنید.}

^{12- وقتی بخواهید به چند نفر دست بدهید ،با همه ی آنها ارتباط چشمی نیزبرقرار کنید.(نه اینکه با نفر اوّل صحبت کنید وبا بقیه دست بدهید.)}

^{13- هنگامی که طرف مقابل چیزی در دست گرفته است یا مشغول انجام کاری بادست است ،جهت دست دادن با او پیش قدم نشوید.}

^{سلام و احوال پرسی}

^{1- در سلام کردن پیش قدم باشید؛ (بویژه افراد کوچک تر به بزرگ تر.)}

^{2- شایسته است وقتی سواره هستید ،شما برپیاده سلام کنید.}

^{3- شایسته است وقتی بر جمعی وارد می شوید ؛برای سلام کردن پیشقدم شوید.}

^{4- وقتی در کنار جمع ایستاده اید ،باصدای بلند با کسی که دور از شما قرار دارد،احوال پرسی نکنید .می توانید با حرکاتی همچون دست بالا بردن وسر تکان دادن (بدون فریاد زدن) احوال پرسی کنید.}

^{5- مؤدبانه تر آن است که احوال پرسی شما باعث حواس پرتی یا ایجاد زحمت برای دیگران نشود.}

^{6- در مکان های عمومی وقتی دوست شما از روبه رو می آید،لازم نیست احوال پرسی خود را از فاصله ی دور شروع کنید.}

^{7- کلمات احوال پرسی باید محترمانه وبا فعل جمع به کار رود.}

^{8- بهتر است هنگام احوال پرسی لبخند بر لب داشته باشید.}

^{9- اگر دیگران در جمع به احترام در مقابل شخصی برخاستند؛شما نیز برخیزید هر چند اورا نمی شناسید.}

^{10- اگر به احترام در مقابل کسی برخاستید( هنگام ورود یا خروج) صبرکنید تا آن فرد بنشیند یا خارج شود،سپس بنشینید.}

^{11- وقتی کسی عجله دارد ،بهتر است با وی دست ندهیدواحوال پرسی را طولانی نکنید.}

^{12- اگر کسی به احترام در مقابل شما برخاست ؛ حتماًوی را به نشستن وراحت بودن دعوت کنید، نه اینکه حرکت محترمانه ی وی رافراموش کنید وبه دنبال احوال پرسی با بقیه یا کار دیگری بروید.}

^{13- اگر از پلّه ها بالارفته یا دویده اید؛ صبرکنید نفستان عادی شود ،بعد وارد شوید واحوال پرسی کنید.}

^{14- هنگام احوال پرسی چیزی نخورید.}

^{15- هنگامی که برای رسیدن به مقصد باید از چندین در بگذرید؛ لازم نیست پشت تمام درها به ایستید وبه دوستان تعارف کنید.( یک بار تعارف پشت در اوّل کافی است.)}

^{16- اگر بزرگتر وارد جمع شد ،به احترام برخیزید،هرچند لحظاتی قبل باوی در محیطی دیگر احوال پرسی کره باشید.}

روبوسی

با صورت خیس یا عرق کرده, برای روبوسی با دیگران پیشقدم نشوید.
در حضور دیگران(در مکان ای رسمی و عمومی), روبوسی به تعداد کم شایسته تر است .(همچنین با افرادی که صمیمی نیستید).
از روبوسی خیلی تند و سریع خودداری کنید.
برای روبوسی بهتر است فرد کوچکتر صبر کند تا بزرگ تر پیش قدم شود.
روبوسی با صدای بلند شایسته نیست.
بچه های خردسال دیگران(غیر خویشاوند) را نبوسید.(ممکن از والدینشان ناراحت شوند).
در مراسم عزا یا تشییع جنازه یا مواقعی که جمع ناراحت هستند, روبوسی همراه با خوش حالی نباشد(شرایط را درک کنید).
هنگامی که سرماخورده اید,شایسته نیست برای روبوسی با دیگران پیش قدم شوید.

ملاقات و معرفی

قبل از حضور در مکان های رسمی یا ملاقات مهم با دیگران, از این موارد استفاده نکنید:سیگار , سیر ,پیاز ,ادکلن های تند ,لباس های اطو کشیده بودار و غیره که بوی آن باعث آزار دیگران می شود (هرچند که ممکن است تحمل کنند و چیزی نگویند).
در هنگام معرفی ,شایسته است افراد پایین تر را(از لحاظ سنی یا شغلی) به افراد بالاتر معرفی کنید.
در ملاقات رسمی با دوستان , در صورت لزوم ,همراهان خویش را معرفی کنید.
هنگام معرفی افراد به یکدیگر,اسامی را واضح و شمرده بیان کنید.
هنگام معرفی یک فرد به دیگران بیش از حد از وی تعریف و تمجید نکنید.
وقتی به طور اتفاقی به یک دوست یا آشنای قدیمی می رسید و قصد احوال پرسی دارید,ابتدا خود را معرفی کنید.اگر لازم شد مکان ,زمان یا موضوع دوستی یا اشنایی را نیز بیان کنید.(شاید طرف مقابل اسم یا فامیل شما را فراموش کرده باشد).
هنگامی که با جمعی ملاقات می کنید ,بهتر است ,ابتدا با بزرگ تر احوال پرسی کنید سپس با بقیه(مثلاً ,ابتدا با پدر خانواده سپس با فرزندان).
هنگام ملاقات با کسانی که لازم است شما را بشناسند , پیشاپیش خود را با نام خانوادگی معرفی کنید.(در صورت لزوم اسم کوچک یا سمت خود را نیز ذکر کنید).
هنگامی که شما را معرفی می کنند و نشسته اید ,بهتر است بلند شوید یا نیم خیز شوید و به جلو خم شوید.

به عنوان گوینده (قسمت اول)

از جویدن آدامس یا خوردن چیزی,در هنگام صحبت کردن با دیگران,خودداری کنید.
هنگامی که بی صبرانه منتظرید تا گوینده صحبتش تمام شود و شما اظهار نظر کنید,یک لحظه از خود بپرسید "آیا گفتن این نظر ارزشی داد یا نه," در صورتی که گفتن آن را مناسب تشخیص دادید,اظهار نظر کنید.
در جمع بدون اجازه,صحبت کسی را قطع نکنید.
با استفاده از کلمات مودبانه ,احترام را نسبت به افراد مسن نشان دهید.
با مخاطب خود به طریقی صحبت نکنید که خود را خیلی دانا و وی را خیلی ضعیف نشان دهید.(هیچ کس را ضعیف تصور نکنید).
هنگام گفتگو,تن صدای خود را به طور یکنواخت خیلی بالا یا خیلی پایین نگه ندارید(چون باعث خستگی یا بی حوصلگی شنونده می شود).
در جمع تنها شما گوینده نباشید.(از شنونده بودن دیگران سوء استفاده نکنید).
در حد فهم خود صحبت کنید(می توانید از شغل فرد,یا شرایطی که فرد تجربه ی آن را دارد مثالی بزنید تا منظور خود را بهتر برسانید).
در حضور افراد غریبه,بهتر است با نزدیکان و دوستان خود نیز رسمی یا محترمانه تر برخورد کنید.(موقیعت شناس باشید).
هنگام گفت و گوی غیر تخصصی, حتی الامکان از کلمه ی تخصصی و خارجی استفاده نکنید.
شایسته نیست ,در مکالمات تکیه کلام داشته باشید(از دوستان یا نزدیکان بخواهید تا اگر تکیه کلام خاصی دارید, شما را آگاه سازند)
شایسته است همیشه مخاطب رسمی یا بزرگ تر از خود را با ضمیر شما و فعل جمع مورد خطاب قرار دهید.(از ضمیر تو و ضمیر منفرد استفاده نکنید).
قبل از شوخی کردن باید فکر کنید که آیا این شوخی در نهایت باعث تقویت دوستی می شود یا نه, اگر تاثیر منفی دارد خویشتن داری نموده و آن را مطرح نکنید.
وقتی درباره ی یک انسان یا گروهی از انسان ها نظر می دهید یا قضاوت می کنید, از کلی گویی بپرهیزید و از کلمات همیشه, حتماً...., اصلاً...., همه ی ..., استفاده نکنید.به جای آن ها می توانید از کلمات معمولاً,به احتمال زیاد, اکثراً, بعضی از افراد..., استفاده کنید(مثلا "همه مردم این شهر بی عاطفه هستند" یک کلی گویی و قضاوت نادرست است).
با فردی که رابطه رسمی دارید ,درباره ی مسائل خصوصی وی از قبیل میزان حقوق و درآمد ,مسائل خانوادگی , نمرات تحصیلی , قیمت لباس هایی پوشیده , جزئیات بیماری و ... سوال نکنید.

به عنوان گوینده (قسمت دوم)

در حین گفت و گو به طرف مقابل لقب بد ندهید.(یا اسم وی را کم نکنید).
خواسته های خود را با حالت دستوری بیان نکنید.(حالت سوالی مناسب تر است).
هنگامی که از کاری انتقاد می کنید یا اتفاق خنده داری را نقل می کنید,شایسته است حفظ آبرو کنید و اسم کسی را نبرید.(این خویشتن داری باعث افزایش اعتبار شما خواهد شد).
مشکلات شخصی خویش را با کسی در میان بگذارید که بتواند واقعاً به شما کمک کند.(با هر کسی مشورت نکنید. ظرفیت طرف مقابل را در نظر داشته باشید)
شایسته و لازم نیست هر آن چه را که فکر می کنید واقعیت است به طرف مقابل بگویید. مکان ,زمان و شرایط جسمی, روحی و شخصیتی فرد را در نظر بگیرید.(رک گویی همیشه هنر نیست ,بعضی مواقع نادانی محسوب می شود).
اهداف و تصمیمات آینده ی خود را با هر کسی در میان نگذارید, (شاید موفق نشدید).
سعی نکنید به هر قیمتی شده نظر شخصی خود را تحمیل کنید یا آن را به صورت صد در صد درست بدانید.(به خود بگویید:شاید نظر من کاملاَ درست نباشد).
همیشه قبل از شروع به صحبت با دیگران از نداشتنِ بوی بد دهان مطمئن شوید.چون مانع برقراری ارتباط صحیح می شود.(به خصوص در اوایل صبح).

به عنوان مخاطب

هنگامی که کسی در حال صحب کردن است, و در این هنگام موضوعی به ذهن شما می رسد , شایسته نیست در همان لحظه صحبت وی را قطع کنید و صحبت خود را خیلی مهم تر بدانید,(کمی صبور باشید).
وقتی کسی در حال نقل قول است, شایسته نیست صحبت وی را کم ارزش جلوه دهید.(نگویید ما از قبل می دانستیم).
وقتی کسی موضوعی جدی را با شما در میان می گذارد یا با شما درد دل می کند, واقعا شنونده باشید,(صبور باشید ,سکوت کنید, ارتباط چشمی برقرار کنید, سر تکان دهید و بعضی از جملات خود را به شکل سوالی مطرح کنید, سعی کنید احساسات وی را درک کنید. صحبت هایش را جدی بگیرید).
وقتی کسی با شما سخن می گوید, حتی الامکان با بغل دستی خود صحبت نکنید.
وقتی کسی عصبانی است, بهتر است وی را نصیحت یا سرزنش نکنید,(چون کم تر ممکن است در آن زمان نتیجه ای بگیرید).
وقتی کسی با شما درد و دل می کند ,بیش تر شنونده باشید.(سریعاً در دام نصیحت کردن نیفتید).
اگر در حضور شما صحبتی مطرح می شود که به شما هیچ ربطی ندارد یا جنبه خصوصی دارد بهتر است آن جا را ترک کنید. یا خود را به کاری دیگر مشغول کنید.
وقتی کسی از شما انتقادی می کند, سریعاً مقابل وی موضع گیری نکنید(چون می تواند به نفع شما باشد تا ایرادات خود را بشناسید و آن ها را برطرف کنید).
فقط با منطق به موضوع نگاه نکنید (به احساسات طرف مقابل نیز فکر کنید).
جهت درک احساسات طرف مقابل ,بهتر است خود را به جای وی تصور کنید.
وقتی کسی شما را به جای شخص دیگر اشتباه می گیرید, محترمانه وی را متوجه اشتباهش نمایید.
همیشه ظرفیت گوش کردن نظرات مخالف را نیز داشته باشید.
هنگامی که کسی در حال سخنرانی است , شاسیته نیست مکرر به ساعتتان نگاه کنید.
وقتی کسی با شما درد و دل می کند و چیز تعجب بر انگیزی می گوید , شما عادی برخورد کنید.(ظرفیت بالای شنیدن خود را نشان دهید).

^{آداب دست دادن}

^{1- وقتی وارد جمعی می شوید لازم نیست باهمه دست بدهید.بهتر است با آرامش به ایستید واحوال پرسی کنید( به خصوص وقتی دیگران نشسته باشند یا مشغول انجام کاری باشند.)}

^{2- با افرادی که صمیمی نیستید ، دست دادن نباید خیلی سرد ونه خیلی محکم باشد.}

^{3- وقتی کسی دست خویش را برای احوال پرسی پیش می آورد وی را معطل نگذارید.}

^{4- با نوک انگشتان دست ندهید.}

^{5- هنگام دست دادن دستکش خویش را در بیاورید.}

^{6- با دست خیس برای دست دادن پیش قدم نشوید.( ساعد خود رابرای دست دادن پیش نیاورید)}

^{7- زود تر از فرد بزرگ تر یا مقام بالاتر ،دست خود راپیش نبرید (دست دادن از بزرگ تر یامقام بالاتر است.)}

^{8- هنگام احوال پرسی و دست دادن ،بهتر است ارتباط چشمی نیز برقرار کنید.(به جای اینکه به زمین یا جای دیگر نگاه کنید)}

^{9- هنگام دست دادن کلید یا چیز دیگری در دست نداشته باشید.}

^{10- به منظور احترام بیشتر ،بهتر است از ماشین پیاده شوید وسپس دست دهید واحوال پرسی کنید.}

^{11- برای دست دادن ،از فاصله ی دور دست خود را دراز نکنید.}

^{12- وقتی بخواهید به چند نفر دست بدهید ،با همه ی آنها ارتباط چشمی نیزبرقرار کنید.(نه اینکه با نفر اوّل صحبت کنید وبا بقیه دست بدهید.)}

^{13- هنگامی که طرف مقابل چیزی در دست گرفته است یا مشغول انجام کاری بادست است ،جهت دست دادن با او پیش قدم نشوید.}

^{سلام و احوال پرسی}

^{1- در سلام کردن پیش قدم باشید؛ (بویژه افراد کوچک تر به بزرگ تر.)}

^{2- شایسته است وقتی سواره هستید ،شما برپیاده سلام کنید.}

^{3- شایسته است وقتی بر جمعی وارد می شوید ؛برای سلام کردن پیشقدم شوید.}

^{4- وقتی در کنار جمع ایستاده اید ،باصدای بلند با کسی که دور از شما قرار دارد،احوال پرسی نکنید .می توانید با حرکاتی همچون دست بالا بردن وسر تکان دادن (بدون فریاد زدن) احوال پرسی کنید.}

^{5- مؤدبانه تر آن است که احوال پرسی شما باعث حواس پرتی یا ایجاد زحمت برای دیگران نشود.}

^{6- در مکان های عمومی وقتی دوست شما از روبه رو می آید،لازم نیست احوال پرسی خود را از فاصله ی دور شروع کنید.}

^{7- کلمات احوال پرسی باید محترمانه وبا فعل جمع به کار رود.}

^{8- بهتر است هنگام احوال پرسی لبخند بر لب داشته باشید.}

^{9- اگر دیگران در جمع به احترام در مقابل شخصی برخاستند؛شما نیز برخیزید هر چند اورا نمی شناسید.}

^{10- اگر به احترام در مقابل کسی برخاستید( هنگام ورود یا خروج) صبرکنید تا آن فرد بنشیند یا خارج شود،سپس بنشینید.}

^{11- وقتی کسی عجله دارد ،بهتر است با وی دست ندهیدواحوال پرسی را طولانی نکنید.}

^{12- اگر کسی به احترام در مقابل شما برخاست ؛ حتماًوی را به نشستن وراحت بودن دعوت کنید، نه اینکه حرکت محترمانه ی وی رافراموش کنید وبه دنبال احوال پرسی با بقیه یا کار دیگری بروید.}

^{13- اگر از پلّه ها بالارفته یا دویده اید؛ صبرکنید نفستان عادی شود ،بعد وارد شوید واحوال پرسی کنید.}

^{14- هنگام احوال پرسی چیزی نخورید.}

^{15- هنگامی که برای رسیدن به مقصد باید از چندین در بگذرید؛ لازم نیست پشت تمام درها به ایستید وبه دوستان تعارف کنید.( یک بار تعارف پشت در اوّل کافی است.)}

^{16- اگر بزرگتر وارد جمع شد ،به احترام برخیزید،هرچند لحظاتی قبل باوی در محیطی دیگر احوال پرسی کره باشید.}

روبوسی

با صورت خیس یا عرق کرده, برای روبوسی با دیگران پیشقدم نشوید.
در حضور دیگران(در مکان ای رسمی و عمومی), روبوسی به تعداد کم شایسته تر است .(همچنین با افرادی که صمیمی نیستید).
از روبوسی خیلی تند و سریع خودداری کنید.
برای روبوسی بهتر است فرد کوچکتر صبر کند تا بزرگ تر پیش قدم شود.
روبوسی با صدای بلند شایسته نیست.
بچه های خردسال دیگران(غیر خویشاوند) را نبوسید.(ممکن از والدینشان ناراحت شوند).
در مراسم عزا یا تشییع جنازه یا مواقعی که جمع ناراحت هستند, روبوسی همراه با خوش حالی نباشد(شرایط را درک کنید).
هنگامی که سرماخورده اید,شایسته نیست برای روبوسی با دیگران پیش قدم شوید.

ملاقات و معرفی

قبل از حضور در مکان های رسمی یا ملاقات مهم با دیگران, از این موارد استفاده نکنید:سیگار , سیر ,پیاز ,ادکلن های تند ,لباس های اطو کشیده بودار و غیره که بوی آن باعث آزار دیگران می شود (هرچند که ممکن است تحمل کنند و چیزی نگویند).
در هنگام معرفی ,شایسته است افراد پایین تر را(از لحاظ سنی یا شغلی) به افراد بالاتر معرفی کنید.
در ملاقات رسمی با دوستان , در صورت لزوم ,همراهان خویش را معرفی کنید.
هنگام معرفی افراد به یکدیگر,اسامی را واضح و شمرده بیان کنید.
هنگام معرفی یک فرد به دیگران بیش از حد از وی تعریف و تمجید نکنید.
وقتی به طور اتفاقی به یک دوست یا آشنای قدیمی می رسید و قصد احوال پرسی دارید,ابتدا خود را معرفی کنید.اگر لازم شد مکان ,زمان یا موضوع دوستی یا اشنایی را نیز بیان کنید.(شاید طرف مقابل اسم یا فامیل شما را فراموش کرده باشد).
هنگامی که با جمعی ملاقات می کنید ,بهتر است ,ابتدا با بزرگ تر احوال پرسی کنید سپس با بقیه(مثلاً ,ابتدا با پدر خانواده سپس با فرزندان).
هنگام ملاقات با کسانی که لازم است شما را بشناسند , پیشاپیش خود را با نام خانوادگی معرفی کنید.(در صورت لزوم اسم کوچک یا سمت خود را نیز ذکر کنید).
هنگامی که شما را معرفی می کنند و نشسته اید ,بهتر است بلند شوید یا نیم خیز شوید و به جلو خم شوید.

به عنوان گوینده (قسمت اول)

از جویدن آدامس یا خوردن چیزی,در هنگام صحبت کردن با دیگران,خودداری کنید.
هنگامی که بی صبرانه منتظرید تا گوینده صحبتش تمام شود و شما اظهار نظر کنید,یک لحظه از خود بپرسید "آیا گفتن این نظر ارزشی داد یا نه," در صورتی که گفتن آن را مناسب تشخیص دادید,اظهار نظر کنید.
در جمع بدون اجازه,صحبت کسی را قطع نکنید.
با استفاده از کلمات مودبانه ,احترام را نسبت به افراد مسن نشان دهید.
با مخاطب خود به طریقی صحبت نکنید که خود را خیلی دانا و وی را خیلی ضعیف نشان دهید.(هیچ کس را ضعیف تصور نکنید).
هنگام گفتگو,تن صدای خود را به طور یکنواخت خیلی بالا یا خیلی پایین نگه ندارید(چون باعث خستگی یا بی حوصلگی شنونده می شود).
در جمع تنها شما گوینده نباشید.(از شنونده بودن دیگران سوء استفاده نکنید).
در حد فهم خود صحبت کنید(می توانید از شغل فرد,یا شرایطی که فرد تجربه ی آن را دارد مثالی بزنید تا منظور خود را بهتر برسانید).
در حضور افراد غریبه,بهتر است با نزدیکان و دوستان خود نیز رسمی یا محترمانه تر برخورد کنید.(موقیعت شناس باشید).
هنگام گفت و گوی غیر تخصصی, حتی الامکان از کلمه ی تخصصی و خارجی استفاده نکنید.
شایسته نیست ,در مکالمات تکیه کلام داشته باشید(از دوستان یا نزدیکان بخواهید تا اگر تکیه کلام خاصی دارید, شما را آگاه سازند)
شایسته است همیشه مخاطب رسمی یا بزرگ تر از خود را با ضمیر شما و فعل جمع مورد خطاب قرار دهید.(از ضمیر تو و ضمیر منفرد استفاده نکنید).
قبل از شوخی کردن باید فکر کنید که آیا این شوخی در نهایت باعث تقویت دوستی می شود یا نه, اگر تاثیر منفی دارد خویشتن داری نموده و آن را مطرح نکنید.
وقتی درباره ی یک انسان یا گروهی از انسان ها نظر می دهید یا قضاوت می کنید, از کلی گویی بپرهیزید و از کلمات همیشه, حتماً...., اصلاً...., همه ی ..., استفاده نکنید.به جای آن ها می توانید از کلمات معمولاً,به احتمال زیاد, اکثراً, بعضی از افراد..., استفاده کنید(مثلا "همه مردم این شهر بی عاطفه هستند" یک کلی گویی و قضاوت نادرست است).
با فردی که رابطه رسمی دارید ,درباره ی مسائل خصوصی وی از قبیل میزان حقوق و درآمد ,مسائل خانوادگی , نمرات تحصیلی , قیمت لباس هایی پوشیده , جزئیات بیماری و ... سوال نکنید.

به عنوان گوینده (قسمت دوم)

در حین گفت و گو به طرف مقابل لقب بد ندهید.(یا اسم وی را کم نکنید).
خواسته های خود را با حالت دستوری بیان نکنید.(حالت سوالی مناسب تر است).
هنگامی که از کاری انتقاد می کنید یا اتفاق خنده داری را نقل می کنید,شایسته است حفظ آبرو کنید و اسم کسی را نبرید.(این خویشتن داری باعث افزایش اعتبار شما خواهد شد).
مشکلات شخصی خویش را با کسی در میان بگذارید که بتواند واقعاً به شما کمک کند.(با هر کسی مشورت نکنید. ظرفیت طرف مقابل را در نظر داشته باشید)
شایسته و لازم نیست هر آن چه را که فکر می کنید واقعیت است به طرف مقابل بگویید. مکان ,زمان و شرایط جسمی, روحی و شخصیتی فرد را در نظر بگیرید.(رک گویی همیشه هنر نیست ,بعضی مواقع نادانی محسوب می شود).
اهداف و تصمیمات آینده ی خود را با هر کسی در میان نگذارید, (شاید موفق نشدید).
سعی نکنید به هر قیمتی شده نظر شخصی خود را تحمیل کنید یا آن را به صورت صد در صد درست بدانید.(به خود بگویید:شاید نظر من کاملاَ درست نباشد).
همیشه قبل از شروع به صحبت با دیگران از نداشتنِ بوی بد دهان مطمئن شوید.چون مانع برقراری ارتباط صحیح می شود.(به خصوص در اوایل صبح).

به عنوان مخاطب

هنگامی که کسی در حال صحب کردن است, و در این هنگام موضوعی به ذهن شما می رسد , شایسته نیست در همان لحظه صحبت وی را قطع کنید و صحبت خود را خیلی مهم تر بدانید,(کمی صبور باشید).
وقتی کسی در حال نقل قول است, شایسته نیست صحبت وی را کم ارزش جلوه دهید.(نگویید ما از قبل می دانستیم).
وقتی کسی موضوعی جدی را با شما در میان می گذارد یا با شما درد دل می کند, واقعا شنونده باشید,(صبور باشید ,سکوت کنید, ارتباط چشمی برقرار کنید, سر تکان دهید و بعضی از جملات خود را به شکل سوالی مطرح کنید, سعی کنید احساسات وی را درک کنید. صحبت هایش را جدی بگیرید).
وقتی کسی با شما سخن می گوید, حتی الامکان با بغل دستی خود صحبت نکنید.
وقتی کسی عصبانی است, بهتر است وی را نصیحت یا سرزنش نکنید,(چون کم تر ممکن است در آن زمان نتیجه ای بگیرید).
وقتی کسی با شما درد و دل می کند ,بیش تر شنونده باشید.(سریعاً در دام نصیحت کردن نیفتید).
اگر در حضور شما صحبتی مطرح می شود که به شما هیچ ربطی ندارد یا جنبه خصوصی دارد بهتر است آن جا را ترک کنید. یا خود را به کاری دیگر مشغول کنید.
وقتی کسی از شما انتقادی می کند, سریعاً مقابل وی موضع گیری نکنید(چون می تواند به نفع شما باشد تا ایرادات خود را بشناسید و آن ها را برطرف کنید).
فقط با منطق به موضوع نگاه نکنید (به احساسات طرف مقابل نیز فکر کنید).
جهت درک احساسات طرف مقابل ,بهتر است خود را به جای وی تصور کنید.
وقتی کسی شما را به جای شخص دیگر اشتباه می گیرید, محترمانه وی را متوجه اشتباهش نمایید.
همیشه ظرفیت گوش کردن نظرات مخالف را نیز داشته باشید.
هنگامی که کسی در حال سخنرانی است , شاسیته نیست مکرر به ساعتتان نگاه کنید.
وقتی کسی با شما درد و دل می کند و چیز تعجب بر انگیزی می گوید , شما عادی برخورد کنید.(ظرفیت بالای شنیدن خود را نشان دهید).

^{آداب دست دادن}

^{1- وقتی وارد جمعی می شوید لازم نیست باهمه دست بدهید.بهتر است با آرامش به ایستید واحوال پرسی کنید( به خصوص وقتی دیگران نشسته باشند یا مشغول انجام کاری باشند.)}

^{2- با افرادی که صمیمی نیستید ، دست دادن نباید خیلی سرد ونه خیلی محکم باشد.}

^{3- وقتی کسی دست خویش را برای احوال پرسی پیش می آورد وی را معطل نگذارید.}

^{4- با نوک انگشتان دست ندهید.}

^{5- هنگام دست دادن دستکش خویش را در بیاورید.}

^{6- با دست خیس برای دست دادن پیش قدم نشوید.( ساعد خود رابرای دست دادن پیش نیاورید)}

^{7- زود تر از فرد بزرگ تر یا مقام بالاتر ،دست خود راپیش نبرید (دست دادن از بزرگ تر یامقام بالاتر است.)}

^{8- هنگام احوال پرسی و دست دادن ،بهتر است ارتباط چشمی نیز برقرار کنید.(به جای اینکه به زمین یا جای دیگر نگاه کنید)}

^{9- هنگام دست دادن کلید یا چیز دیگری در دست نداشته باشید.}

^{10- به منظور احترام بیشتر ،بهتر است از ماشین پیاده شوید وسپس دست دهید واحوال پرسی کنید.}

^{11- برای دست دادن ،از فاصله ی دور دست خود را دراز نکنید.}

^{12- وقتی بخواهید به چند نفر دست بدهید ،با همه ی آنها ارتباط چشمی نیزبرقرار کنید.(نه اینکه با نفر اوّل صحبت کنید وبا بقیه دست بدهید.)}

^{13- هنگامی که طرف مقابل چیزی در دست گرفته است یا مشغول انجام کاری بادست است ،جهت دست دادن با او پیش قدم نشوید.}

^{سلام و احوال پرسی}

^{1- در سلام کردن پیش قدم باشید؛ (بویژه افراد کوچک تر به بزرگ تر.)}

^{2- شایسته است وقتی سواره هستید ،شما برپیاده سلام کنید.}

^{3- شایسته است وقتی بر جمعی وارد می شوید ؛برای سلام کردن پیشقدم شوید.}

^{4- وقتی در کنار جمع ایستاده اید ،باصدای بلند با کسی که دور از شما قرار دارد،احوال پرسی نکنید .می توانید با حرکاتی همچون دست بالا بردن وسر تکان دادن (بدون فریاد زدن) احوال پرسی کنید.}

^{5- مؤدبانه تر آن است که احوال پرسی شما باعث حواس پرتی یا ایجاد زحمت برای دیگران نشود.}

^{6- در مکان های عمومی وقتی دوست شما از روبه رو می آید،لازم نیست احوال پرسی خود را از فاصله ی دور شروع کنید.}

^{7- کلمات احوال پرسی باید محترمانه وبا فعل جمع به کار رود.}

^{8- بهتر است هنگام احوال پرسی لبخند بر لب داشته باشید.}

^{9- اگر دیگران در جمع به احترام در مقابل شخصی برخاستند؛شما نیز برخیزید هر چند اورا نمی شناسید.}

^{10- اگر به احترام در مقابل کسی برخاستید( هنگام ورود یا خروج) صبرکنید تا آن فرد بنشیند یا خارج شود،سپس بنشینید.}

^{11- وقتی کسی عجله دارد ،بهتر است با وی دست ندهیدواحوال پرسی را طولانی نکنید.}

^{12- اگر کسی به احترام در مقابل شما برخاست ؛ حتماًوی را به نشستن وراحت بودن دعوت کنید، نه اینکه حرکت محترمانه ی وی رافراموش کنید وبه دنبال احوال پرسی با بقیه یا کار دیگری بروید.}

^{13- اگر از پلّه ها بالارفته یا دویده اید؛ صبرکنید نفستان عادی شود ،بعد وارد شوید واحوال پرسی کنید.}

^{14- هنگام احوال پرسی چیزی نخورید.}

^{15- هنگامی که برای رسیدن به مقصد باید از چندین در بگذرید؛ لازم نیست پشت تمام درها به ایستید وبه دوستان تعارف کنید.( یک بار تعارف پشت در اوّل کافی است.)}

^{16- اگر بزرگتر وارد جمع شد ،به احترام برخیزید،هرچند لحظاتی قبل باوی در محیطی دیگر احوال پرسی کره باشید.}

روبوسی

با صورت خیس یا عرق کرده, برای روبوسی با دیگران پیشقدم نشوید.
در حضور دیگران(در مکان ای رسمی و عمومی), روبوسی به تعداد کم شایسته تر است .(همچنین با افرادی که صمیمی نیستید).
از روبوسی خیلی تند و سریع خودداری کنید.
برای روبوسی بهتر است فرد کوچکتر صبر کند تا بزرگ تر پیش قدم شود.
روبوسی با صدای بلند شایسته نیست.
بچه های خردسال دیگران(غیر خویشاوند) را نبوسید.(ممکن از والدینشان ناراحت شوند).
در مراسم عزا یا تشییع جنازه یا مواقعی که جمع ناراحت هستند, روبوسی همراه با خوش حالی نباشد(شرایط را درک کنید).
هنگامی که سرماخورده اید,شایسته نیست برای روبوسی با دیگران پیش قدم شوید.

ملاقات و معرفی

قبل از حضور در مکان های رسمی یا ملاقات مهم با دیگران, از این موارد استفاده نکنید:سیگار , سیر ,پیاز ,ادکلن های تند ,لباس های اطو کشیده بودار و غیره که بوی آن باعث آزار دیگران می شود (هرچند که ممکن است تحمل کنند و چیزی نگویند).
در هنگام معرفی ,شایسته است افراد پایین تر را(از لحاظ سنی یا شغلی) به افراد بالاتر معرفی کنید.
در ملاقات رسمی با دوستان , در صورت لزوم ,همراهان خویش را معرفی کنید.
هنگام معرفی افراد به یکدیگر,اسامی را واضح و شمرده بیان کنید.
هنگام معرفی یک فرد به دیگران بیش از حد از وی تعریف و تمجید نکنید.
وقتی به طور اتفاقی به یک دوست یا آشنای قدیمی می رسید و قصد احوال پرسی دارید,ابتدا خود را معرفی کنید.اگر لازم شد مکان ,زمان یا موضوع دوستی یا اشنایی را نیز بیان کنید.(شاید طرف مقابل اسم یا فامیل شما را فراموش کرده باشد).
هنگامی که با جمعی ملاقات می کنید ,بهتر است ,ابتدا با بزرگ تر احوال پرسی کنید سپس با بقیه(مثلاً ,ابتدا با پدر خانواده سپس با فرزندان).
هنگام ملاقات با کسانی که لازم است شما را بشناسند , پیشاپیش خود را با نام خانوادگی معرفی کنید.(در صورت لزوم اسم کوچک یا سمت خود را نیز ذکر کنید).
هنگامی که شما را معرفی می کنند و نشسته اید ,بهتر است بلند شوید یا نیم خیز شوید و به جلو خم شوید.

به عنوان گوینده (قسمت اول)

از جویدن آدامس یا خوردن چیزی,در هنگام صحبت کردن با دیگران,خودداری کنید.
هنگامی که بی صبرانه منتظرید تا گوینده صحبتش تمام شود و شما اظهار نظر کنید,یک لحظه از خود بپرسید "آیا گفتن این نظر ارزشی داد یا نه," در صورتی که گفتن آن را مناسب تشخیص دادید,اظهار نظر کنید.
در جمع بدون اجازه,صحبت کسی را قطع نکنید.
با استفاده از کلمات مودبانه ,احترام را نسبت به افراد مسن نشان دهید.
با مخاطب خود به طریقی صحبت نکنید که خود را خیلی دانا و وی را خیلی ضعیف نشان دهید.(هیچ کس را ضعیف تصور نکنید).
هنگام گفتگو,تن صدای خود را به طور یکنواخت خیلی بالا یا خیلی پایین نگه ندارید(چون باعث خستگی یا بی حوصلگی شنونده می شود).
در جمع تنها شما گوینده نباشید.(از شنونده بودن دیگران سوء استفاده نکنید).
در حد فهم خود صحبت کنید(می توانید از شغل فرد,یا شرایطی که فرد تجربه ی آن را دارد مثالی بزنید تا منظور خود را بهتر برسانید).
در حضور افراد غریبه,بهتر است با نزدیکان و دوستان خود نیز رسمی یا محترمانه تر برخورد کنید.(موقیعت شناس باشید).
هنگام گفت و گوی غیر تخصصی, حتی الامکان از کلمه ی تخصصی و خارجی استفاده نکنید.
شایسته نیست ,در مکالمات تکیه کلام داشته باشید(از دوستان یا نزدیکان بخواهید تا اگر تکیه کلام خاصی دارید, شما را آگاه سازند)
شایسته است همیشه مخاطب رسمی یا بزرگ تر از خود را با ضمیر شما و فعل جمع مورد خطاب قرار دهید.(از ضمیر تو و ضمیر منفرد استفاده نکنید).
قبل از شوخی کردن باید فکر کنید که آیا این شوخی در نهایت باعث تقویت دوستی می شود یا نه, اگر تاثیر منفی دارد خویشتن داری نموده و آن را مطرح نکنید.
وقتی درباره ی یک انسان یا گروهی از انسان ها نظر می دهید یا قضاوت می کنید, از کلی گویی بپرهیزید و از کلمات همیشه, حتماً...., اصلاً...., همه ی ..., استفاده نکنید.به جای آن ها می توانید از کلمات معمولاً,به احتمال زیاد, اکثراً, بعضی از افراد..., استفاده کنید(مثلا "همه مردم این شهر بی عاطفه هستند" یک کلی گویی و قضاوت نادرست است).
با فردی که رابطه رسمی دارید ,درباره ی مسائل خصوصی وی از قبیل میزان حقوق و درآمد ,مسائل خانوادگی , نمرات تحصیلی , قیمت لباس هایی پوشیده , جزئیات بیماری و ... سوال نکنید.

به عنوان گوینده (قسمت دوم)

در حین گفت و گو به طرف مقابل لقب بد ندهید.(یا اسم وی را کم نکنید).
خواسته های خود را با حالت دستوری بیان نکنید.(حالت سوالی مناسب تر است).
هنگامی که از کاری انتقاد می کنید یا اتفاق خنده داری را نقل می کنید,شایسته است حفظ آبرو کنید و اسم کسی را نبرید.(این خویشتن داری باعث افزایش اعتبار شما خواهد شد).
مشکلات شخصی خویش را با کسی در میان بگذارید که بتواند واقعاً به شما کمک کند.(با هر کسی مشورت نکنید. ظرفیت طرف مقابل را در نظر داشته باشید)
شایسته و لازم نیست هر آن چه را که فکر می کنید واقعیت است به طرف مقابل بگویید. مکان ,زمان و شرایط جسمی, روحی و شخصیتی فرد را در نظر بگیرید.(رک گویی همیشه هنر نیست ,بعضی مواقع نادانی محسوب می شود).
اهداف و تصمیمات آینده ی خود را با هر کسی در میان نگذارید, (شاید موفق نشدید).
سعی نکنید به هر قیمتی شده نظر شخصی خود را تحمیل کنید یا آن را به صورت صد در صد درست بدانید.(به خود بگویید:شاید نظر من کاملاَ درست نباشد).
همیشه قبل از شروع به صحبت با دیگران از نداشتنِ بوی بد دهان مطمئن شوید.چون مانع برقراری ارتباط صحیح می شود.(به خصوص در اوایل صبح).

به عنوان مخاطب

هنگامی که کسی در حال صحب کردن است, و در این هنگام موضوعی به ذهن شما می رسد , شایسته نیست در همان لحظه صحبت وی را قطع کنید و صحبت خود را خیلی مهم تر بدانید,(کمی صبور باشید).
وقتی کسی در حال نقل قول است, شایسته نیست صحبت وی را کم ارزش جلوه دهید.(نگویید ما از قبل می دانستیم).
وقتی کسی موضوعی جدی را با شما در میان می گذارد یا با شما درد دل می کند, واقعا شنونده باشید,(صبور باشید ,سکوت کنید, ارتباط چشمی برقرار کنید, سر تکان دهید و بعضی از جملات خود را به شکل سوالی مطرح کنید, سعی کنید احساسات وی را درک کنید. صحبت هایش را جدی بگیرید).
وقتی کسی با شما سخن می گوید, حتی الامکان با بغل دستی خود صحبت نکنید.
وقتی کسی عصبانی است, بهتر است وی را نصیحت یا سرزنش نکنید,(چون کم تر ممکن است در آن زمان نتیجه ای بگیرید).
وقتی کسی با شما درد و دل می کند ,بیش تر شنونده باشید.(سریعاً در دام نصیحت کردن نیفتید).
اگر در حضور شما صحبتی مطرح می شود که به شما هیچ ربطی ندارد یا جنبه خصوصی دارد بهتر است آن جا را ترک کنید. یا خود را به کاری دیگر مشغول کنید.
وقتی کسی از شما انتقادی می کند, سریعاً مقابل وی موضع گیری نکنید(چون می تواند به نفع شما باشد تا ایرادات خود را بشناسید و آن ها را برطرف کنید).
فقط با منطق به موضوع نگاه نکنید (به احساسات طرف مقابل نیز فکر کنید).
جهت درک احساسات طرف مقابل ,بهتر است خود را به جای وی تصور کنید.
وقتی کسی شما را به جای شخص دیگر اشتباه می گیرید, محترمانه وی را متوجه اشتباهش نمایید.
همیشه ظرفیت گوش کردن نظرات مخالف را نیز داشته باشید.
هنگامی که کسی در حال سخنرانی است , شاسیته نیست مکرر به ساعتتان نگاه کنید.
وقتی کسی با شما درد و دل می کند و چیز تعجب بر انگیزی می گوید , شما عادی برخورد کنید.(ظرفیت بالای شنیدن خود را نشان دهید).

^{آداب دست دادن}

^{1- وقتی وارد جمعی می شوید لازم نیست باهمه دست بدهید.بهتر است با آرامش به ایستید واحوال پرسی کنید( به خصوص وقتی دیگران نشسته باشند یا مشغول انجام کاری باشند.)}

^{2- با افرادی که صمیمی نیستید ، دست دادن نباید خیلی سرد ونه خیلی محکم باشد.}

^{3- وقتی کسی دست خویش را برای احوال پرسی پیش می آورد وی را معطل نگذارید.}

^{4- با نوک انگشتان دست ندهید.}

^{5- هنگام دست دادن دستکش خویش را در بیاورید.}

^{6- با دست خیس برای دست دادن پیش قدم نشوید.( ساعد خود رابرای دست دادن پیش نیاورید)}

^{7- زود تر از فرد بزرگ تر یا مقام بالاتر ،دست خود راپیش نبرید (دست دادن از بزرگ تر یامقام بالاتر است.)}

^{8- هنگام احوال پرسی و دست دادن ،بهتر است ارتباط چشمی نیز برقرار کنید.(به جای اینکه به زمین یا جای دیگر نگاه کنید)}

^{9- هنگام دست دادن کلید یا چیز دیگری در دست نداشته باشید.}

^{10- به منظور احترام بیشتر ،بهتر است از ماشین پیاده شوید وسپس دست دهید واحوال پرسی کنید.}

^{11- برای دست دادن ،از فاصله ی دور دست خود را دراز نکنید.}

^{12- وقتی بخواهید به چند نفر دست بدهید ،با همه ی آنها ارتباط چشمی نیزبرقرار کنید.(نه اینکه با نفر اوّل صحبت کنید وبا بقیه دست بدهید.)}

^{13- هنگامی که طرف مقابل چیزی در دست گرفته است یا مشغول انجام کاری بادست است ،جهت دست دادن با او پیش قدم نشوید.}

^{سلام و احوال پرسی}

^{1- در سلام کردن پیش قدم باشید؛ (بویژه افراد کوچک تر به بزرگ تر.)}

^{2- شایسته است وقتی سواره هستید ،شما برپیاده سلام کنید.}

^{3- شایسته است وقتی بر جمعی وارد می شوید ؛برای سلام کردن پیشقدم شوید.}

^{4- وقتی در کنار جمع ایستاده اید ،باصدای بلند با کسی که دور از شما قرار دارد،احوال پرسی نکنید .می توانید با حرکاتی همچون دست بالا بردن وسر تکان دادن (بدون فریاد زدن) احوال پرسی کنید.}

^{5- مؤدبانه تر آن است که احوال پرسی شما باعث حواس پرتی یا ایجاد زحمت برای دیگران نشود.}

^{6- در مکان های عمومی وقتی دوست شما از روبه رو می آید،لازم نیست احوال پرسی خود را از فاصله ی دور شروع کنید.}

^{7- کلمات احوال پرسی باید محترمانه وبا فعل جمع به کار رود.}

^{8- بهتر است هنگام احوال پرسی لبخند بر لب داشته باشید.}

^{9- اگر دیگران در جمع به احترام در مقابل شخصی برخاستند؛شما نیز برخیزید هر چند اورا نمی شناسید.}

^{10- اگر به احترام در مقابل کسی برخاستید( هنگام ورود یا خروج) صبرکنید تا آن فرد بنشیند یا خارج شود،سپس بنشینید.}

^{11- وقتی کسی عجله دارد ،بهتر است با وی دست ندهیدواحوال پرسی را طولانی نکنید.}

^{12- اگر کسی به احترام در مقابل شما برخاست ؛ حتماًوی را به نشستن وراحت بودن دعوت کنید، نه اینکه حرکت محترمانه ی وی رافراموش کنید وبه دنبال احوال پرسی با بقیه یا کار دیگری بروید.}

^{13- اگر از پلّه ها بالارفته یا دویده اید؛ صبرکنید نفستان عادی شود ،بعد وارد شوید واحوال پرسی کنید.}

^{14- هنگام احوال پرسی چیزی نخورید.}

^{15- هنگامی که برای رسیدن به مقصد باید از چندین در بگذرید؛ لازم نیست پشت تمام درها به ایستید وبه دوستان تعارف کنید.( یک بار تعارف پشت در اوّل کافی است.)}

^{16- اگر بزرگتر وارد جمع شد ،به احترام برخیزید،هرچند لحظاتی قبل باوی در محیطی دیگر احوال پرسی کره باشید.}

روبوسی

با صورت خیس یا عرق کرده, برای روبوسی با دیگران پیشقدم نشوید.
در حضور دیگران(در مکان ای رسمی و عمومی), روبوسی به تعداد کم شایسته تر است .(همچنین با افرادی که صمیمی نیستید).
از روبوسی خیلی تند و سریع خودداری کنید.
برای روبوسی بهتر است فرد کوچکتر صبر کند تا بزرگ تر پیش قدم شود.
روبوسی با صدای بلند شایسته نیست.
بچه های خردسال دیگران(غیر خویشاوند) را نبوسید.(ممکن از والدینشان ناراحت شوند).
در مراسم عزا یا تشییع جنازه یا مواقعی که جمع ناراحت هستند, روبوسی همراه با خوش حالی نباشد(شرایط را درک کنید).
هنگامی که سرماخورده اید,شایسته نیست برای روبوسی با دیگران پیش قدم شوید.

ملاقات و معرفی

قبل از حضور در مکان های رسمی یا ملاقات مهم با دیگران, از این موارد استفاده نکنید:سیگار , سیر ,پیاز ,ادکلن های تند ,لباس های اطو کشیده بودار و غیره که بوی آن باعث آزار دیگران می شود (هرچند که ممکن است تحمل کنند و چیزی نگویند).
در هنگام معرفی ,شایسته است افراد پایین تر را(از لحاظ سنی یا شغلی) به افراد بالاتر معرفی کنید.
در ملاقات رسمی با دوستان , در صورت لزوم ,همراهان خویش را معرفی کنید.
هنگام معرفی افراد به یکدیگر,اسامی را واضح و شمرده بیان کنید.
هنگام معرفی یک فرد به دیگران بیش از حد از وی تعریف و تمجید نکنید.
وقتی به طور اتفاقی به یک دوست یا آشنای قدیمی می رسید و قصد احوال پرسی دارید,ابتدا خود را معرفی کنید.اگر لازم شد مکان ,زمان یا موضوع دوستی یا اشنایی را نیز بیان کنید.(شاید طرف مقابل اسم یا فامیل شما را فراموش کرده باشد).
هنگامی که با جمعی ملاقات می کنید ,بهتر است ,ابتدا با بزرگ تر احوال پرسی کنید سپس با بقیه(مثلاً ,ابتدا با پدر خانواده سپس با فرزندان).
هنگام ملاقات با کسانی که لازم است شما را بشناسند , پیشاپیش خود را با نام خانوادگی معرفی کنید.(در صورت لزوم اسم کوچک یا سمت خود را نیز ذکر کنید).
هنگامی که شما را معرفی می کنند و نشسته اید ,بهتر است بلند شوید یا نیم خیز شوید و به جلو خم شوید.

به عنوان گوینده (قسمت اول)

از جویدن آدامس یا خوردن چیزی,در هنگام صحبت کردن با دیگران,خودداری کنید.
هنگامی که بی صبرانه منتظرید تا گوینده صحبتش تمام شود و شما اظهار نظر کنید,یک لحظه از خود بپرسید "آیا گفتن این نظر ارزشی داد یا نه," در صورتی که گفتن آن را مناسب تشخیص دادید,اظهار نظر کنید.
در جمع بدون اجازه,صحبت کسی را قطع نکنید.
با استفاده از کلمات مودبانه ,احترام را نسبت به افراد مسن نشان دهید.
با مخاطب خود به طریقی صحبت نکنید که خود را خیلی دانا و وی را خیلی ضعیف نشان دهید.(هیچ کس را ضعیف تصور نکنید).
هنگام گفتگو,تن صدای خود را به طور یکنواخت خیلی بالا یا خیلی پایین نگه ندارید(چون باعث خستگی یا بی حوصلگی شنونده می شود).
در جمع تنها شما گوینده نباشید.(از شنونده بودن دیگران سوء استفاده نکنید).
در حد فهم خود صحبت کنید(می توانید از شغل فرد,یا شرایطی که فرد تجربه ی آن را دارد مثالی بزنید تا منظور خود را بهتر برسانید).
در حضور افراد غریبه,بهتر است با نزدیکان و دوستان خود نیز رسمی یا محترمانه تر برخورد کنید.(موقیعت شناس باشید).
هنگام گفت و گوی غیر تخصصی, حتی الامکان از کلمه ی تخصصی و خارجی استفاده نکنید.
شایسته نیست ,در مکالمات تکیه کلام داشته باشید(از دوستان یا نزدیکان بخواهید تا اگر تکیه کلام خاصی دارید, شما را آگاه سازند)
شایسته است همیشه مخاطب رسمی یا بزرگ تر از خود را با ضمیر شما و فعل جمع مورد خطاب قرار دهید.(از ضمیر تو و ضمیر منفرد استفاده نکنید).
قبل از شوخی کردن باید فکر کنید که آیا این شوخی در نهایت باعث تقویت دوستی می شود یا نه, اگر تاثیر منفی دارد خویشتن داری نموده و آن را مطرح نکنید.
وقتی درباره ی یک انسان یا گروهی از انسان ها نظر می دهید یا قضاوت می کنید, از کلی گویی بپرهیزید و از کلمات همیشه, حتماً...., اصلاً...., همه ی ..., استفاده نکنید.به جای آن ها می توانید از کلمات معمولاً,به احتمال زیاد, اکثراً, بعضی از افراد..., استفاده کنید(مثلا "همه مردم این شهر بی عاطفه هستند" یک کلی گویی و قضاوت نادرست است).
با فردی که رابطه رسمی دارید ,درباره ی مسائل خصوصی وی از قبیل میزان حقوق و درآمد ,مسائل خانوادگی , نمرات تحصیلی , قیمت لباس هایی پوشیده , جزئیات بیماری و ... سوال نکنید.

به عنوان گوینده (قسمت دوم)

در حین گفت و گو به طرف مقابل لقب بد ندهید.(یا اسم وی را کم نکنید).
خواسته های خود را با حالت دستوری بیان نکنید.(حالت سوالی مناسب تر است).
هنگامی که از کاری انتقاد می کنید یا اتفاق خنده داری را نقل می کنید,شایسته است حفظ آبرو کنید و اسم کسی را نبرید.(این خویشتن داری باعث افزایش اعتبار شما خواهد شد).
مشکلات شخصی خویش را با کسی در میان بگذارید که بتواند واقعاً به شما کمک کند.(با هر کسی مشورت نکنید. ظرفیت طرف مقابل را در نظر داشته باشید)
شایسته و لازم نیست هر آن چه را که فکر می کنید واقعیت است به طرف مقابل بگویید. مکان ,زمان و شرایط جسمی, روحی و شخصیتی فرد را در نظر بگیرید.(رک گویی همیشه هنر نیست ,بعضی مواقع نادانی محسوب می شود).
اهداف و تصمیمات آینده ی خود را با هر کسی در میان نگذارید, (شاید موفق نشدید).
سعی نکنید به هر قیمتی شده نظر شخصی خود را تحمیل کنید یا آن را به صورت صد در صد درست بدانید.(به خود بگویید:شاید نظر من کاملاَ درست نباشد).
همیشه قبل از شروع به صحبت با دیگران از نداشتنِ بوی بد دهان مطمئن شوید.چون مانع برقراری ارتباط صحیح می شود.(به خصوص در اوایل صبح).

به عنوان مخاطب

هنگامی که کسی در حال صحب کردن است, و در این هنگام موضوعی به ذهن شما می رسد , شایسته نیست در همان لحظه صحبت وی را قطع کنید و صحبت خود را خیلی مهم تر بدانید,(کمی صبور باشید).
وقتی کسی در حال نقل قول است, شایسته نیست صحبت وی را کم ارزش جلوه دهید.(نگویید ما از قبل می دانستیم).
وقتی کسی موضوعی جدی را با شما در میان می گذارد یا با شما درد دل می کند, واقعا شنونده باشید,(صبور باشید ,سکوت کنید, ارتباط چشمی برقرار کنید, سر تکان دهید و بعضی از جملات خود را به شکل سوالی مطرح کنید, سعی کنید احساسات وی را درک کنید. صحبت هایش را جدی بگیرید).
وقتی کسی با شما سخن می گوید, حتی الامکان با بغل دستی خود صحبت نکنید.
وقتی کسی عصبانی است, بهتر است وی را نصیحت یا سرزنش نکنید,(چون کم تر ممکن است در آن زمان نتیجه ای بگیرید).
وقتی کسی با شما درد و دل می کند ,بیش تر شنونده باشید.(سریعاً در دام نصیحت کردن نیفتید).
اگر در حضور شما صحبتی مطرح می شود که به شما هیچ ربطی ندارد یا جنبه خصوصی دارد بهتر است آن جا را ترک کنید. یا خود را به کاری دیگر مشغول کنید.
وقتی کسی از شما انتقادی می کند, سریعاً مقابل وی موضع گیری نکنید(چون می تواند به نفع شما باشد تا ایرادات خود را بشناسید و آن ها را برطرف کنید).
فقط با منطق به موضوع نگاه نکنید (به احساسات طرف مقابل نیز فکر کنید).
جهت درک احساسات طرف مقابل ,بهتر است خود را به جای وی تصور کنید.
وقتی کسی شما را به جای شخص دیگر اشتباه می گیرید, محترمانه وی را متوجه اشتباهش نمایید.
همیشه ظرفیت گوش کردن نظرات مخالف را نیز داشته باشید.
هنگامی که کسی در حال سخنرانی است , شاسیته نیست مکرر به ساعتتان نگاه کنید.
وقتی کسی با شما درد و دل می کند و چیز تعجب بر انگیزی می گوید , شما عادی برخورد کنید.(ظرفیت بالای شنیدن خود را نشان دهید).

^{آداب دست دادن}

^{1- وقتی وارد جمعی می شوید لازم نیست باهمه دست بدهید.بهتر است با آرامش به ایستید واحوال پرسی کنید( به خصوص وقتی دیگران نشسته باشند یا مشغول انجام کاری باشند.)}

^{2- با افرادی که صمیمی نیستید ، دست دادن نباید خیلی سرد ونه خیلی محکم باشد.}

^{3- وقتی کسی دست خویش را برای احوال پرسی پیش می آورد وی را معطل نگذارید.}

^{4- با نوک انگشتان دست ندهید.}

^{5- هنگام دست دادن دستکش خویش را در بیاورید.}

^{6- با دست خیس برای دست دادن پیش قدم نشوید.( ساعد خود رابرای دست دادن پیش نیاورید)}

^{7- زود تر از فرد بزرگ تر یا مقام بالاتر ،دست خود راپیش نبرید (دست دادن از بزرگ تر یامقام بالاتر است.)}

^{8- هنگام احوال پرسی و دست دادن ،بهتر است ارتباط چشمی نیز برقرار کنید.(به جای اینکه به زمین یا جای دیگر نگاه کنید)}

^{9- هنگام دست دادن کلید یا چیز دیگری در دست نداشته باشید.}

^{10- به منظور احترام بیشتر ،بهتر است از ماشین پیاده شوید وسپس دست دهید واحوال پرسی کنید.}

^{11- برای دست دادن ،از فاصله ی دور دست خود را دراز نکنید.}

^{12- وقتی بخواهید به چند نفر دست بدهید ،با همه ی آنها ارتباط چشمی نیزبرقرار کنید.(نه اینکه با نفر اوّل صحبت کنید وبا بقیه دست بدهید.)}

^{13- هنگامی که طرف مقابل چیزی در دست گرفته است یا مشغول انجام کاری بادست است ،جهت دست دادن با او پیش قدم نشوید.}

^{سلام و احوال پرسی}

^{1- در سلام کردن پیش قدم باشید؛ (بویژه افراد کوچک تر به بزرگ تر.)}

^{2- شایسته است وقتی سواره هستید ،شما برپیاده سلام کنید.}

^{3- شایسته است وقتی بر جمعی وارد می شوید ؛برای سلام کردن پیشقدم شوید.}

^{4- وقتی در کنار جمع ایستاده اید ،باصدای بلند با کسی که دور از شما قرار دارد،احوال پرسی نکنید .می توانید با حرکاتی همچون دست بالا بردن وسر تکان دادن (بدون فریاد زدن) احوال پرسی کنید.}

^{5- مؤدبانه تر آن است که احوال پرسی شما باعث حواس پرتی یا ایجاد زحمت برای دیگران نشود.}

^{6- در مکان های عمومی وقتی دوست شما از روبه رو می آید،لازم نیست احوال پرسی خود را از فاصله ی دور شروع کنید.}

^{7- کلمات احوال پرسی باید محترمانه وبا فعل جمع به کار رود.}

^{8- بهتر است هنگام احوال پرسی لبخند بر لب داشته باشید.}

^{9- اگر دیگران در جمع به احترام در مقابل شخصی برخاستند؛شما نیز برخیزید هر چند اورا نمی شناسید.}

^{10- اگر به احترام در مقابل کسی برخاستید( هنگام ورود یا خروج) صبرکنید تا آن فرد بنشیند یا خارج شود،سپس بنشینید.}

^{11- وقتی کسی عجله دارد ،بهتر است با وی دست ندهیدواحوال پرسی را طولانی نکنید.}

^{12- اگر کسی به احترام در مقابل شما برخاست ؛ حتماًوی را به نشستن وراحت بودن دعوت کنید، نه اینکه حرکت محترمانه ی وی رافراموش کنید وبه دنبال احوال پرسی با بقیه یا کار دیگری بروید.}

^{13- اگر از پلّه ها بالارفته یا دویده اید؛ صبرکنید نفستان عادی شود ،بعد وارد شوید واحوال پرسی کنید.}

^{14- هنگام احوال پرسی چیزی نخورید.}

^{15- هنگامی که برای رسیدن به مقصد باید از چندین در بگذرید؛ لازم نیست پشت تمام درها به ایستید وبه دوستان تعارف کنید.( یک بار تعارف پشت در اوّل کافی است.)}

^{16- اگر بزرگتر وارد جمع شد ،به احترام برخیزید،هرچند لحظاتی قبل باوی در محیطی دیگر احوال پرسی کره باشید.}

روبوسی

با صورت خیس یا عرق کرده, برای روبوسی با دیگران پیشقدم نشوید.
در حضور دیگران(در مکان ای رسمی و عمومی), روبوسی به تعداد کم شایسته تر است .(همچنین با افرادی که صمیمی نیستید).
از روبوسی خیلی تند و سریع خودداری کنید.
برای روبوسی بهتر است فرد کوچکتر صبر کند تا بزرگ تر پیش قدم شود.
روبوسی با صدای بلند شایسته نیست.
بچه های خردسال دیگران(غیر خویشاوند) را نبوسید.(ممکن از والدینشان ناراحت شوند).
در مراسم عزا یا تشییع جنازه یا مواقعی که جمع ناراحت هستند, روبوسی همراه با خوش حالی نباشد(شرایط را درک کنید).
هنگامی که سرماخورده اید,شایسته نیست برای روبوسی با دیگران پیش قدم شوید.

ملاقات و معرفی

قبل از حضور در مکان های رسمی یا ملاقات مهم با دیگران, از این موارد استفاده نکنید:سیگار , سیر ,پیاز ,ادکلن های تند ,لباس های اطو کشیده بودار و غیره که بوی آن باعث آزار دیگران می شود (هرچند که ممکن است تحمل کنند و چیزی نگویند).
در هنگام معرفی ,شایسته است افراد پایین تر را(از لحاظ سنی یا شغلی) به افراد بالاتر معرفی کنید.
در ملاقات رسمی با دوستان , در صورت لزوم ,همراهان خویش را معرفی کنید.
هنگام معرفی افراد به یکدیگر,اسامی را واضح و شمرده بیان کنید.
هنگام معرفی یک فرد به دیگران بیش از حد از وی تعریف و تمجید نکنید.
وقتی به طور اتفاقی به یک دوست یا آشنای قدیمی می رسید و قصد احوال پرسی دارید,ابتدا خود را معرفی کنید.اگر لازم شد مکان ,زمان یا موضوع دوستی یا اشنایی را نیز بیان کنید.(شاید طرف مقابل اسم یا فامیل شما را فراموش کرده باشد).
هنگامی که با جمعی ملاقات می کنید ,بهتر است ,ابتدا با بزرگ تر احوال پرسی کنید سپس با بقیه(مثلاً ,ابتدا با پدر خانواده سپس با فرزندان).
هنگام ملاقات با کسانی که لازم است شما را بشناسند , پیشاپیش خود را با نام خانوادگی معرفی کنید.(در صورت لزوم اسم کوچک یا سمت خود را نیز ذکر کنید).
هنگامی که شما را معرفی می کنند و نشسته اید ,بهتر است بلند شوید یا نیم خیز شوید و به جلو خم شوید.

به عنوان گوینده (قسمت اول)

از جویدن آدامس یا خوردن چیزی,در هنگام صحبت کردن با دیگران,خودداری کنید.
هنگامی که بی صبرانه منتظرید تا گوینده صحبتش تمام شود و شما اظهار نظر کنید,یک لحظه از خود بپرسید "آیا گفتن این نظر ارزشی داد یا نه," در صورتی که گفتن آن را مناسب تشخیص دادید,اظهار نظر کنید.
در جمع بدون اجازه,صحبت کسی را قطع نکنید.
با استفاده از کلمات مودبانه ,احترام را نسبت به افراد مسن نشان دهید.
با مخاطب خود به طریقی صحبت نکنید که خود را خیلی دانا و وی را خیلی ضعیف نشان دهید.(هیچ کس را ضعیف تصور نکنید).
هنگام گفتگو,تن صدای خود را به طور یکنواخت خیلی بالا یا خیلی پایین نگه ندارید(چون باعث خستگی یا بی حوصلگی شنونده می شود).
در جمع تنها شما گوینده نباشید.(از شنونده بودن دیگران سوء استفاده نکنید).
در حد فهم خود صحبت کنید(می توانید از شغل فرد,یا شرایطی که فرد تجربه ی آن را دارد مثالی بزنید تا منظور خود را بهتر برسانید).
در حضور افراد غریبه,بهتر است با نزدیکان و دوستان خود نیز رسمی یا محترمانه تر برخورد کنید.(موقیعت شناس باشید).
هنگام گفت و گوی غیر تخصصی, حتی الامکان از کلمه ی تخصصی و خارجی استفاده نکنید.
شایسته نیست ,در مکالمات تکیه کلام داشته باشید(از دوستان یا نزدیکان بخواهید تا اگر تکیه کلام خاصی دارید, شما را آگاه سازند)
شایسته است همیشه مخاطب رسمی یا بزرگ تر از خود را با ضمیر شما و فعل جمع مورد خطاب قرار دهید.(از ضمیر تو و ضمیر منفرد استفاده نکنید).
قبل از شوخی کردن باید فکر کنید که آیا این شوخی در نهایت باعث تقویت دوستی می شود یا نه, اگر تاثیر منفی دارد خویشتن داری نموده و آن را مطرح نکنید.
وقتی درباره ی یک انسان یا گروهی از انسان ها نظر می دهید یا قضاوت می کنید, از کلی گویی بپرهیزید و از کلمات همیشه, حتماً...., اصلاً...., همه ی ..., استفاده نکنید.به جای آن ها می توانید از کلمات معمولاً,به احتمال زیاد, اکثراً, بعضی از افراد..., استفاده کنید(مثلا "همه مردم این شهر بی عاطفه هستند" یک کلی گویی و قضاوت نادرست است).
با فردی که رابطه رسمی دارید ,درباره ی مسائل خصوصی وی از قبیل میزان حقوق و درآمد ,مسائل خانوادگی , نمرات تحصیلی , قیمت لباس هایی پوشیده , جزئیات بیماری و ... سوال نکنید.

به عنوان گوینده (قسمت دوم)

در حین گفت و گو به طرف مقابل لقب بد ندهید.(یا اسم وی را کم نکنید).
خواسته های خود را با حالت دستوری بیان نکنید.(حالت سوالی مناسب تر است).
هنگامی که از کاری انتقاد می کنید یا اتفاق خنده داری را نقل می کنید,شایسته است حفظ آبرو کنید و اسم کسی را نبرید.(این خویشتن داری باعث افزایش اعتبار شما خواهد شد).
مشکلات شخصی خویش را با کسی در میان بگذارید که بتواند واقعاً به شما کمک کند.(با هر کسی مشورت نکنید. ظرفیت طرف مقابل را در نظر داشته باشید)
شایسته و لازم نیست هر آن چه را که فکر می کنید واقعیت است به طرف مقابل بگویید. مکان ,زمان و شرایط جسمی, روحی و شخصیتی فرد را در نظر بگیرید.(رک گویی همیشه هنر نیست ,بعضی مواقع نادانی محسوب می شود).
اهداف و تصمیمات آینده ی خود را با هر کسی در میان نگذارید, (شاید موفق نشدید).
سعی نکنید به هر قیمتی شده نظر شخصی خود را تحمیل کنید یا آن را به صورت صد در صد درست بدانید.(به خود بگویید:شاید نظر من کاملاَ درست نباشد).
همیشه قبل از شروع به صحبت با دیگران از نداشتنِ بوی بد دهان مطمئن شوید.چون مانع برقراری ارتباط صحیح می شود.(به خصوص در اوایل صبح).

به عنوان مخاطب

هنگامی که کسی در حال صحب کردن است, و در این هنگام موضوعی به ذهن شما می رسد , شایسته نیست در همان لحظه صحبت وی را قطع کنید و صحبت خود را خیلی مهم تر بدانید,(کمی صبور باشید).
وقتی کسی در حال نقل قول است, شایسته نیست صحبت وی را کم ارزش جلوه دهید.(نگویید ما از قبل می دانستیم).
وقتی کسی موضوعی جدی را با شما در میان می گذارد یا با شما درد دل می کند, واقعا شنونده باشید,(صبور باشید ,سکوت کنید, ارتباط چشمی برقرار کنید, سر تکان دهید و بعضی از جملات خود را به شکل سوالی مطرح کنید, سعی کنید احساسات وی را درک کنید. صحبت هایش را جدی بگیرید).
وقتی کسی با شما سخن می گوید, حتی الامکان با بغل دستی خود صحبت نکنید.
وقتی کسی عصبانی است, بهتر است وی را نصیحت یا سرزنش نکنید,(چون کم تر ممکن است در آن زمان نتیجه ای بگیرید).
وقتی کسی با شما درد و دل می کند ,بیش تر شنونده باشید.(سریعاً در دام نصیحت کردن نیفتید).
اگر در حضور شما صحبتی مطرح می شود که به شما هیچ ربطی ندارد یا جنبه خصوصی دارد بهتر است آن جا را ترک کنید. یا خود را به کاری دیگر مشغول کنید.
وقتی کسی از شما انتقادی می کند, سریعاً مقابل وی موضع گیری نکنید(چون می تواند به نفع شما باشد تا ایرادات خود را بشناسید و آن ها را برطرف کنید).
فقط با منطق به موضوع نگاه نکنید (به احساسات طرف مقابل نیز فکر کنید).
جهت درک احساسات طرف مقابل ,بهتر است خود را به جای وی تصور کنید.
وقتی کسی شما را به جای شخص دیگر اشتباه می گیرید, محترمانه وی را متوجه اشتباهش نمایید.
همیشه ظرفیت گوش کردن نظرات مخالف را نیز داشته باشید.
هنگامی که کسی در حال سخنرانی است , شاسیته نیست مکرر به ساعتتان نگاه کنید.
وقتی کسی با شما درد و دل می کند و چیز تعجب بر انگیزی می گوید , شما عادی برخورد کنید.(ظرفیت بالای شنیدن خود را نشان دهید).

سوال:
چه راهی وجود دارد تاافراد كوچكتر به افراد بزرگتر احترام بگذارند و به صورت یك عرف در جامعه درآید؟
جواب: جامعه سالم نیازمند خانواده سالم است. در محیط خانه است كه كودك می آموزدچگونه با دیگران باید معاشرت نماید.
بنابراین سنت تكریم بزرگترها باید در كانون خانواده احیا گردد تا به جامعه سرایت نماید.دراین مورد همه دستگاههای تبلیغاتی و رسانه های فرهنگی مانند رادیو و تلویزیون و روزنامه ها و مجلات نقش تعیین كننده دارند.

مهم نقشهای متفاوتی است كه هر یك از اعضای خانواده باید ایفا نمایند كه به مهمترین آنها میپردازیم:
1 - افراد كوچك و كودكان حرف كسانی را میشنوند و به افرادی از روی میل ورغبت احترام می گذارند كه به آنها ارزش می دهند و توجه می نمایند. بنابراین وظیفه بزرگترها، مهربانی به كوچكتر و دل جویی از آنان است.
رسول اكرم (ص) میفرماید: "دلهای مردم بااین تمایل فطری آفریده شده است كه نیكی كنندگان به خود را دوست داشته باشند و بدكنندگان به خویش را دشمن دارند".

2 - بزرگترها باید موقعیت خود را حفظ نمایند. متأسفانه بعضی والدین به عوض این كه برنفوذ و احترام یكدیگر در برابر كودك بیفزایند، با انتقادهای بی مورد اختلاف نظرهای غیر معقول از منزلت خود نزد او می كاهند. این نوع والدین نمیتوانند احترام و همكاری بچه ها را جلب نمایند. اگر والدین و بزرگترها احترام خود را نگه بدارند، باید توقع احترام از دیگران را داشته باشند.

3 - والدین باید درس تكریم بزرگترها را در قول و عمل به فرزندانشان آموزش دهند. اگر والدین وظیفه تكریم رانسبت به بزرگترهای خود مراعات نمایند، خودشان نیز مورد تكریم فرزندان واقع خواهند شد.
امام صادق(ع) میفرماید: "به پدران خود نیكی كنید تا فرزندانتان هم به شما نیكی نمایند".

4 - رابطه پدر و مادران با فرزندان باید رابطه عاطفی و مانند دو دوست باشد. البته دو دوستی كه یكی بزرگتر و دارای علم و آگاهی و تجربه بیشتر و دیگری دوست كوچكتر است. در این حال،احترام فرزند به پدر و مادر از روی علاقه و اختیار خواهد بود، همانند دوست كوچكی كه با علاقه به دوست بزرگتر خود احترام می گذارد و از او حرف شنوی دارد.

پی نوشتها

سوال:
چه راهی وجود دارد تاافراد كوچكتر به افراد بزرگتر احترام بگذارند و به صورت یك عرف در جامعه درآید؟
جواب: جامعه سالم نیازمند خانواده سالم است. در محیط خانه است كه كودك می آموزدچگونه با دیگران باید معاشرت نماید.
بنابراین سنت تكریم بزرگترها باید در كانون خانواده احیا گردد تا به جامعه سرایت نماید.دراین مورد همه دستگاههای تبلیغاتی و رسانه های فرهنگی مانند رادیو و تلویزیون و روزنامه ها و مجلات نقش تعیین كننده دارند.

مهم نقشهای متفاوتی است كه هر یك از اعضای خانواده باید ایفا نمایند كه به مهمترین آنها میپردازیم:
1 - افراد كوچك و كودكان حرف كسانی را میشنوند و به افرادی از روی میل ورغبت احترام می گذارند كه به آنها ارزش می دهند و توجه می نمایند. بنابراین وظیفه بزرگترها، مهربانی به كوچكتر و دل جویی از آنان است.
رسول اكرم (ص) میفرماید: "دلهای مردم بااین تمایل فطری آفریده شده است كه نیكی كنندگان به خود را دوست داشته باشند و بدكنندگان به خویش را دشمن دارند".

2 - بزرگترها باید موقعیت خود را حفظ نمایند. متأسفانه بعضی والدین به عوض این كه برنفوذ و احترام یكدیگر در برابر كودك بیفزایند، با انتقادهای بی مورد اختلاف نظرهای غیر معقول از منزلت خود نزد او می كاهند. این نوع والدین نمیتوانند احترام و همكاری بچه ها را جلب نمایند. اگر والدین و بزرگترها احترام خود را نگه بدارند، باید توقع احترام از دیگران را داشته باشند.

3 - والدین باید درس تكریم بزرگترها را در قول و عمل به فرزندانشان آموزش دهند. اگر والدین وظیفه تكریم رانسبت به بزرگترهای خود مراعات نمایند، خودشان نیز مورد تكریم فرزندان واقع خواهند شد.
امام صادق(ع) میفرماید: "به پدران خود نیكی كنید تا فرزندانتان هم به شما نیكی نمایند".

4 - رابطه پدر و مادران با فرزندان باید رابطه عاطفی و مانند دو دوست باشد. البته دو دوستی كه یكی بزرگتر و دارای علم و آگاهی و تجربه بیشتر و دیگری دوست كوچكتر است. در این حال،احترام فرزند به پدر و مادر از روی علاقه و اختیار خواهد بود، همانند دوست كوچكی كه با علاقه به دوست بزرگتر خود احترام می گذارد و از او حرف شنوی دارد.

پی نوشتها

با پدر و مادر چگونه رفتار كنيم؟

جوانى به خدمت امام صادق عليه السّلام رسيد و گفت: اى فرزند پيامبر پدرى دارم كه پير و ناتوان شده است: نمى‏تواند كار كند، نمى‏تواند راه برود، حتّى برداشتن لقمه هم برايش دشوار است، ناچارم در همه كارها به او كمك كنم.

امام صادق فرمود: تو بسيار خوشبخت و سعادتمند هستى كه اين‏چنين با مهربانى به پدرت خدمت مى‏كنى. همه كارهاى پدر را ـ تا آنجا كه مى‏توانى ـ خودت بر عهده بگير، لباسهايش را تميز كن، دست و صورتش را بشوى، او را به حمّام ببر، با دست خود لقمه در دهانش بگذار و در همه حال احترامش را نگهدار. در مواقع فراغت[2]نزدش بنشين و از او احوالپرسى كن، به حرفهايش توجّه كن و دلداريش بده، مبادا به او بى‏احترامى كنى، مبادا سخن تندى بگويى، مبادا كارى كنى كه از تو ناراحت و غمگين شود.

او زمانى كه كودك بوده‏اى براى تو زحمتها كشيده و رنجها برده است. اكنون وظيفه دارى كه او را يارى كنى و خدمتگزارش باشى.

خدا را سپاسگزار باش كه به تو نيرو داده تا به پدرت خدمت كنى و به اين وسيله سعادتمند گردى.

خدا فرمان داده كه جز او را نپرستيم و در همه حال با پدر و مادر مهربان و نيكوكار باشيم.

با پدر و مادر چگونه رفتار كنيم؟

جوانى به خدمت امام صادق عليه السّلام رسيد و گفت: اى فرزند پيامبر پدرى دارم كه پير و ناتوان شده است: نمى‏تواند كار كند، نمى‏تواند راه برود، حتّى برداشتن لقمه هم برايش دشوار است، ناچارم در همه كارها به او كمك كنم.

امام صادق فرمود: تو بسيار خوشبخت و سعادتمند هستى كه اين‏چنين با مهربانى به پدرت خدمت مى‏كنى. همه كارهاى پدر را ـ تا آنجا كه مى‏توانى ـ خودت بر عهده بگير، لباسهايش را تميز كن، دست و صورتش را بشوى، او را به حمّام ببر، با دست خود لقمه در دهانش بگذار و در همه حال احترامش را نگهدار. در مواقع فراغت[2]نزدش بنشين و از او احوالپرسى كن، به حرفهايش توجّه كن و دلداريش بده، مبادا به او بى‏احترامى كنى، مبادا سخن تندى بگويى، مبادا كارى كنى كه از تو ناراحت و غمگين شود.

او زمانى كه كودك بوده‏اى براى تو زحمتها كشيده و رنجها برده است. اكنون وظيفه دارى كه او را يارى كنى و خدمتگزارش باشى.

خدا را سپاسگزار باش كه به تو نيرو داده تا به پدرت خدمت كنى و به اين وسيله سعادتمند گردى.

خدا فرمان داده كه جز او را نپرستيم و در همه حال با پدر و مادر مهربان و نيكوكار باشيم.

قرآن کريم جلوه هاي عفاف زنان را اين گونه تشريح مي کند.

1-عفاف درگفتار:

درآيه 32 سوره احزاب درباره وظايف زنان درلزوم رعايت عفاف درسخن گفتن با مردان نامحرم مي فرمايد: "فلا تخضعن بالقول فيطمع الذي في قلبه مرض وقلن قولا معروفا":

پس به گونه اي هوس انگيز سخن نگوييد که بيمار دلان درشما طمع کنند،وسخن شايسته بگوييد.

خضوع: دراينجا به معني اين است که زنان دربرابر مردان آهنگ سخن گفتن را نازک ولطيف ادا نکنند

2-عفاف درنگاه:

درآيه 31/نور که به سوره وپاکدامني وحجاب معروف است،به چندين رفتار عفيفانه اشاره مي کند که يکي از آنها وجوب حفظ وکنترل ديد ونگاه است."وقل للمومنات يغضضن من ابصارهن:"به زنان مومن بگو چشم هاي خودرا(ازنگاه هوس آلود)فرو گيرند".وهمچنين "قل للمومنين يغضوا من ابصارهم"نور/32

به مردان مومن بگو ازبعضي نگاههاي خود(نگاههاي غير مجاز)چشم پوشي کنند.

"يغضضن"از ماده"غض"به معناي کاهش وکم کردن نگاه است.ومنظور:چشم پوشي از نگاههاي حرام وشهوت آلود است.ونکته اينکه درلزوم عفت وپاکدامني وترک نگاه حرام،بين زن ومرد ،فرقي نيست.به اين ترتيب همانگونه که چشم پوشي برمردان حرام است برزنان نيز حرام است.

رسول اکرم (ص)مي فرمايد:ازنگاه هاي زيادي بپرهيزيد ،زيرا تخم هوس مي پراکند وغفلت مي زايد."

3-عفت درشهوت:

خداوند درآيه 31 درسوه مبارکه نور مي فرمايد:

"وبحفظهن فروجهن"((وبه زنان با ايمان بگودامن هاي خود را حفظ کنند))

درذيل آيه مي فرمايد:"ذلک ازکي لهم" يعني اين امر باعث تزکيه وشکوفايي استعدادها ورشد شخصيتي ومعنوي آنها مي شود.

دوري از آلودگي ها نشانه پاکدامني است ،بوسيله عفت اعمال پاکيزه ومطهر مي گردد.ودرنتيجه انسان رشد مي يابد ،ودرغير اينصورت چشم چراني وبي عفتي مانع رشدمعنوي انسان خواهد گرديد.

همچنين قرآن درمورد کساني که امکان براي ازدواج نمي يابند مي فرمايد:"وليستعفف الذين لايجدون نکاحا حتي يغنيهم الله من فضله"(نور/33) ((وکساني که وسيله نکاح ندارند،به عفت سرکنند تا خداازکرم خويش ازاين بابت بي نيازش گرداند.

استنباطي که از موارد فوق بدست مي آيد اينست که:قدرت نيافتن براي ازدواج ،مجوزي براي گناه کردن وفراهم کردن آن ازراه نامشروع نيست بلکه صبروعفت لازم است تا خداوندنيزاز فضل خود بي نيازشان گرداند.

4-عفت درپوشش:

مسئله حجاب وپوشش زن ومستور نمودن زينت هاي ظاهري وباطني وي ،اهميت بسياري دارد.

همچنانکه خداوند درآيه:"ولايبدين زينتهن الا ماظهرمنها"زنان را مکلف مي کند که نبايد زينتهاي ظاهري وباطني خود را آشکار سازند ،مگر آن مقدار که طبيعتا نمايان است.

آيه ديگري دررابطه با پوشش وارد شده است که مي فرمايد:"يا ايها النبي قل لازواجک وبناتک ونساءالمومنين يدنين عليهن من جلابيبهن ذلک ادني ان يعرفن فلان يوذين وکان الله غفورا رحيما" (احزاب/)59

((اي پيامبر به همسرانت ودخترانت وزنان مومنان بگو روسري هاي بلند خودرابرخويش فرو افکنند ،اين کار براي اينکه شناخته شوند ومورد آزار قرار نگيرند ،بهتر است،وخداوند همواره آمرزنده رحيم است))

سبب نزول اين آيه اين بود که:شب هنگام که زنان مسلمان به قصدرفتن به مسجد وشرکت درنماز پيامبراکرم(ص)ازخانه بيرون مي رفتند جوانان سرراه آنان مي نشستند وبا سخنان ناروا متعرض آنان مي گشتند.

5-عفت درکردار:

وظيفه ديگر زنان پرهيز ازاعمال ورفتارهاي جلب توجه کننده وغيرعفيفانه است.

"ولا يضربن بارجلهن ليعلم مايخفين من زينتهن" ((هنگام راه رفتن پاهاي خودرا به زمين نزنند تا زينتهاي پنهانشان دانسته شود))

پس هرگونه ره رفتني که موجب آشکارشدن زيورهاي مخفي زن شود ازنظر اسلام ممنوع است وزنان بايد دررعايت عفاف وپرهيز از امورجلب توجه کننده دقت لازم رابنمايند واعمال ورفتارشان به استفاده آنان از وسايل زينتي واستعمال عطروبوي خوش به گونه اي نباشد که باعث جلب توجه نامحرم وعامل انحراف فکرها وتباهي دلها گردد.

"وقرن في بيوتکن ولاتبرجن تبرج الجاهليه الاولي و..."(اي همسران پيامبر)درخانه هاي خود بمانيد ،وهمچون دوران جاهليت نخستين (درميان مردم)ظاهر نشويد . احزاب/33

((تبرج)) به معناي ظاهرشدن دربرابر مردم است –منظوراز ((جاهليت اولي)) جاهليت قبل از بعثت پيامبر اکرم (ص)است که درآن عصر،وضعيت پوشش زنان ،عفيفانه نبوده است.

آثار بدحجابي

1- عقده مند کردن مردان 2- سقوط شخصيت 3- تزلزل خانواده ها 4- بلوغ زودرس جنسي جوانان5- تکذيب آيات الهي6-احساس پوچي 7- ايجاد غفلت 8- عقاب آخرت 9- بدآموزي

راه هاي مبارزه با بي حجابي و بد حجابي:

1-مبارزه بي امان با استعمار غرب و غرب زدگي

2- آگاهي بخشي در مورد تقسيم آزادي به آزادي صحيح و غلط و سوق دادن انسانها به خصوص نسل جوان به گزينش آزادي صحيح و مفيد نه آزادي غلط و زيان بخش

3-تقويت باور فکري و عملي زنان بر اين اساس که حجاب اسلامي هرگز در مورد کار وتلاش در عرصه هاي مختلف زندگي مانع او نيست

4- نشان دادن ارزش هاي والا و راستين انساني و اسلامي

5- تربيت و تزکيه نفوس با برنامه هاي اخلاقي و اسلامي و ارضاء و اشباع هوس ها و غرايز از راه هاي صحيح و معقول اسلامي

6- احياي فرهنگ اسلامي

7- نشان دادن الگوهاي کامل و سالم و جايگزيني آنها به جاي الگوهاي دروغين

8- تقويت اعتماد به نفس و استقلال فکري و دوري از خودباختگي

9- تقويت نيروي تفکر و فراخواني زنان به تفکر و تعقل و تجزيه و تحليل هاي منطقي که موجب استقلال فکري و زيست محتوايي گردد.

10 - تقويت اراده در پرتو ايمان و عبادات و اعتقادات به خدا و دوري از هرگونه عوامل سستي و بي ارادگي نيز تا حد زيادي مي تواند موجب نجات انسان از پرتگاهها گردد.

قرآن کريم جلوه هاي عفاف زنان را اين گونه تشريح مي کند.

1-عفاف درگفتار:

درآيه 32 سوره احزاب درباره وظايف زنان درلزوم رعايت عفاف درسخن گفتن با مردان نامحرم مي فرمايد: "فلا تخضعن بالقول فيطمع الذي في قلبه مرض وقلن قولا معروفا":

پس به گونه اي هوس انگيز سخن نگوييد که بيمار دلان درشما طمع کنند،وسخن شايسته بگوييد.

خضوع: دراينجا به معني اين است که زنان دربرابر مردان آهنگ سخن گفتن را نازک ولطيف ادا نکنند

2-عفاف درنگاه:

درآيه 31/نور که به سوره وپاکدامني وحجاب معروف است،به چندين رفتار عفيفانه اشاره مي کند که يکي از آنها وجوب حفظ وکنترل ديد ونگاه است."وقل للمومنات يغضضن من ابصارهن:"به زنان مومن بگو چشم هاي خودرا(ازنگاه هوس آلود)فرو گيرند".وهمچنين "قل للمومنين يغضوا من ابصارهم"نور/32

به مردان مومن بگو ازبعضي نگاههاي خود(نگاههاي غير مجاز)چشم پوشي کنند.

"يغضضن"از ماده"غض"به معناي کاهش وکم کردن نگاه است.ومنظور:چشم پوشي از نگاههاي حرام وشهوت آلود است.ونکته اينکه درلزوم عفت وپاکدامني وترک نگاه حرام،بين زن ومرد ،فرقي نيست.به اين ترتيب همانگونه که چشم پوشي برمردان حرام است برزنان نيز حرام است.

رسول اکرم (ص)مي فرمايد:ازنگاه هاي زيادي بپرهيزيد ،زيرا تخم هوس مي پراکند وغفلت مي زايد."

3-عفت درشهوت:

خداوند درآيه 31 درسوه مبارکه نور مي فرمايد:

"وبحفظهن فروجهن"((وبه زنان با ايمان بگودامن هاي خود را حفظ کنند))

درذيل آيه مي فرمايد:"ذلک ازکي لهم" يعني اين امر باعث تزکيه وشکوفايي استعدادها ورشد شخصيتي ومعنوي آنها مي شود.

دوري از آلودگي ها نشانه پاکدامني است ،بوسيله عفت اعمال پاکيزه ومطهر مي گردد.ودرنتيجه انسان رشد مي يابد ،ودرغير اينصورت چشم چراني وبي عفتي مانع رشدمعنوي انسان خواهد گرديد.

همچنين قرآن درمورد کساني که امکان براي ازدواج نمي يابند مي فرمايد:"وليستعفف الذين لايجدون نکاحا حتي يغنيهم الله من فضله"(نور/33) ((وکساني که وسيله نکاح ندارند،به عفت سرکنند تا خداازکرم خويش ازاين بابت بي نيازش گرداند.

استنباطي که از موارد فوق بدست مي آيد اينست که:قدرت نيافتن براي ازدواج ،مجوزي براي گناه کردن وفراهم کردن آن ازراه نامشروع نيست بلکه صبروعفت لازم است تا خداوندنيزاز فضل خود بي نيازشان گرداند.

4-عفت درپوشش:

مسئله حجاب وپوشش زن ومستور نمودن زينت هاي ظاهري وباطني وي ،اهميت بسياري دارد.

همچنانکه خداوند درآيه:"ولايبدين زينتهن الا ماظهرمنها"زنان را مکلف مي کند که نبايد زينتهاي ظاهري وباطني خود را آشکار سازند ،مگر آن مقدار که طبيعتا نمايان است.

آيه ديگري دررابطه با پوشش وارد شده است که مي فرمايد:"يا ايها النبي قل لازواجک وبناتک ونساءالمومنين يدنين عليهن من جلابيبهن ذلک ادني ان يعرفن فلان يوذين وکان الله غفورا رحيما" (احزاب/)59

((اي پيامبر به همسرانت ودخترانت وزنان مومنان بگو روسري هاي بلند خودرابرخويش فرو افکنند ،اين کار براي اينکه شناخته شوند ومورد آزار قرار نگيرند ،بهتر است،وخداوند همواره آمرزنده رحيم است))

سبب نزول اين آيه اين بود که:شب هنگام که زنان مسلمان به قصدرفتن به مسجد وشرکت درنماز پيامبراکرم(ص)ازخانه بيرون مي رفتند جوانان سرراه آنان مي نشستند وبا سخنان ناروا متعرض آنان مي گشتند.

5-عفت درکردار:

وظيفه ديگر زنان پرهيز ازاعمال ورفتارهاي جلب توجه کننده وغيرعفيفانه است.

"ولا يضربن بارجلهن ليعلم مايخفين من زينتهن" ((هنگام راه رفتن پاهاي خودرا به زمين نزنند تا زينتهاي پنهانشان دانسته شود))

پس هرگونه ره رفتني که موجب آشکارشدن زيورهاي مخفي زن شود ازنظر اسلام ممنوع است وزنان بايد دررعايت عفاف وپرهيز از امورجلب توجه کننده دقت لازم رابنمايند واعمال ورفتارشان به استفاده آنان از وسايل زينتي واستعمال عطروبوي خوش به گونه اي نباشد که باعث جلب توجه نامحرم وعامل انحراف فکرها وتباهي دلها گردد.

"وقرن في بيوتکن ولاتبرجن تبرج الجاهليه الاولي و..."(اي همسران پيامبر)درخانه هاي خود بمانيد ،وهمچون دوران جاهليت نخستين (درميان مردم)ظاهر نشويد . احزاب/33

((تبرج)) به معناي ظاهرشدن دربرابر مردم است –منظوراز ((جاهليت اولي)) جاهليت قبل از بعثت پيامبر اکرم (ص)است که درآن عصر،وضعيت پوشش زنان ،عفيفانه نبوده است.

آثار بدحجابي

1- عقده مند کردن مردان 2- سقوط شخصيت 3- تزلزل خانواده ها 4- بلوغ زودرس جنسي جوانان5- تکذيب آيات الهي6-احساس پوچي 7- ايجاد غفلت 8- عقاب آخرت 9- بدآموزي

راه هاي مبارزه با بي حجابي و بد حجابي:

1-مبارزه بي امان با استعمار غرب و غرب زدگي

2- آگاهي بخشي در مورد تقسيم آزادي به آزادي صحيح و غلط و سوق دادن انسانها به خصوص نسل جوان به گزينش آزادي صحيح و مفيد نه آزادي غلط و زيان بخش

3-تقويت باور فکري و عملي زنان بر اين اساس که حجاب اسلامي هرگز در مورد کار وتلاش در عرصه هاي مختلف زندگي مانع او نيست

4- نشان دادن ارزش هاي والا و راستين انساني و اسلامي

5- تربيت و تزکيه نفوس با برنامه هاي اخلاقي و اسلامي و ارضاء و اشباع هوس ها و غرايز از راه هاي صحيح و معقول اسلامي

6- احياي فرهنگ اسلامي

7- نشان دادن الگوهاي کامل و سالم و جايگزيني آنها به جاي الگوهاي دروغين

8- تقويت اعتماد به نفس و استقلال فکري و دوري از خودباختگي

9- تقويت نيروي تفکر و فراخواني زنان به تفکر و تعقل و تجزيه و تحليل هاي منطقي که موجب استقلال فکري و زيست محتوايي گردد.

10 - تقويت اراده در پرتو ايمان و عبادات و اعتقادات به خدا و دوري از هرگونه عوامل سستي و بي ارادگي نيز تا حد زيادي مي تواند موجب نجات انسان از پرتگاهها گردد.

چشم چرانی:

کلیه روانشناسان چشم چرانی را یک نوع بیماری و انحراف قلمداد می کنندو می گویند:

در هر کسی به وجود امد قابل توقف نیست؛بلکه در هر لحظه در حال ترقی و افزونی است.اما اثرات جسمی و روانی چشم چرانی از نظر روانپزشکان عبارتند از:

*دشواری در تنفس

*درد در اطراف قلب

*بالا رفتن تپش قلب

*ضعف و خستگی و کوفتگی عمومی

*درد و مالش معده

*سر درد

*هراس و دلهره از خطرات غیر قابل توصیف

*بی قراری و نا ارامی

*کم اشتهایی

*خستگی فکری و دماغی

روشهای موثر برای رسیدن به خودباوری

باور کردن خود یکی از اولین قدم ها به سمت موفقیت است. اگر به خودتان اعتماد نداشته باشید، موفق شدن در کارها خیلی سخت می شود.
1. یک شعار برای خود انتخاب کنید و هر روز آنرا برای خودتان تکرار کنید.
2. یاد بگیرید که نظر شما تنها نظری است که اهمیت دارد. افکار و نظرات بی اهمیت دیگران را کنار بگذارید. فقط خودتان هستید که باید واقعیت زندگی را برای خود آشکار کنید.
3. در محل کار، مدرسه یا خانه نظرات خود را بیان کنید. وقتی در ارتباطات خود با دیگران مطیع و سلطه پذیر نباشید آنوقت به خود و نظراتتان اعتماد و اطمینان پیدا می کنید.
4. همه چیز را امتحان کنید حتی اگر ندایی در ذهنتان بگوید که ممکن نیست. حتی کوچکترین پیروزی ها می تواند به شما اعتبار ببخشد و باعث شود دفعه بعدی که با یک مشکل یا هدف روبه رو شدید بیشتر به خودتان اعتماد کنید.
5. رفتارهای دفاعی را کنار بگذارید. وقتی به خودتان می گویید که نمی توانید به یک هدف خاص در زندگیتان برسید، قبل ازاینکه حتی تلاشی کرده باشید اجازه می دهید که شکست بخورید. پس این رفتارها را کنار بگذارید و همیشه متضاد این را به خودتان دیکته کنید.
6. دور و برتان را با افرادی پر کنید که تحسینشان می کنید. وقتی با کسانی هستید که افراد موفقی هستند بیشتر می توانید خودتان را باور کنید. از این افراد کمک بخواهید تا به شما نشان دهند که چطور برای رسیدن به اهدافشان تلاش کرده اند.
7. برای خودتان هدف تعیین کنید. وقتی هدف داشته باشید کنترل در دستان شماست.
8. باید تشخیص دهید که چه موقع به هدفتان می رسید تا به بالا بردن اعتماد به نفستان کمک کند.
9. دلیل شکستتان را پیدا کنید. برای هر کسی پیش می آید که نتواند به هدفی دست پیدا کند اما اگر از شکست هایتان درس بگیرید احتمال موفقیتتان بیشتر می شود.
10. برای قضاوت درمورد موفقیتتان انتظارات واقع بینانه داشته باشید. قبل از اینکه برای دویدن آمادگی جسمانی لازم را پیدا نکرده باشید نباید از خودتان توقع داشته باشید که بتوانید 4 کیلومتر را بدوید.
11. به انتقادات گوش دهید اما اجازه ندهید متقاعدتان کند که کمتر از آن چیزی هستید که واقعا هستید. بعضی منتقدان برای بزرگ تر جلوه دادن خودشان دوست دارند شما را خرد کنند اما خیلی های دیگر هم هستند که توصیه های انتقادی بسیار خوب در اختیارتان می گذارند که به کمک آن می تواند خودتان را ارتقاء دهید.
12. وقت و انرژیتان را به دیگران اختصاص دهید. وقتی اینکار را می کنید، فیدبک مثبت از طرف مقابل دریافت می کنید و احترام آنها را به دست می آورید. با این روش خودتان هم کم کم احترام بیشتری برای خودتان قائل خواهید شد.
13. خودتان را باور کنید تا بهترین باشید.
نکات
· اجازه ندهید دیگران اعتماد به نفستان را پایین بیاورند.
· اگر کسی به شما گفت که فلان کار را نمی توانید بکنید، حرفش را باور نکنید.
· نقاط منفیتان را مثل هدف تیراندازی بدانید و تا می توانید به سمت آنها تیر شلیک کنید. این باعث می شود اعتماد به نفستان بالا رود.
هشدارها
· قبل از اینکه خودتان را باور کنید باید خودتان را بشناسید. باید بدانید که چه چیز برای شما بهتر عمل میکند.
· اگر می خواهید به خودتان ایمان پیدا کنید باید خوب با زیر و بم شخصیتتان آشنا شوید

(تقدیر نامه)

وبلاک نویسی یعنی بروز هنر نویسندگی

وتلاش در عرصه علم و فرهنگ این مرزو

بوم است . در اینجا جا دارد از نویسنده

محترم و بزرگوارمدیر وبلاک - نوشته های من

(حجاب وعفاف )نهایت تشکر و قدردانی را بنمایم

بخاطر تلاشهای مستمر و خستگی ناپذیر

و همکاریهای مفید و ارزنده ایشان . بنده از

همه دوستان خودم تقاضا دارم حتما از

وبلاک شریف و متین ایشان دیدن و

استفاده نمایند . موفقیت و شادکامی

ایشان را از خداوند خواستارم .

عکس دسته گل های بسیار زیبا

---------------------------------------------

عکس دسته گل های بسیار زیبا

این دسته گلها تقدیم مدیر وبلاک -نوشته

های من (حجاب و عفاف)

باد .

مي خواهم با شما درد ودل كنم، دختري 19ساله ام، قبلا دختري مقيدومذهبي بودم ولي مدتي است اعتقادم سست شده، با نامحرم پنهاني رابطه دارم امشب از كارايي كه كردم پشيمانم، مي خواهم توبه كنم و برگردم ولي نميتوانم؟

از اينكه به ما اعتماد كرده و درد دل خود را با ما در ميان گذاشتيد سپاسگذاريم و اميدواريم بتوانيم محرم سرّ خوبي براي شما باشيم.
پشيمان شدن از خطاهاي گذشته نشان از زنده بودن معنويت در شما است و اينكه هنوز نور خداوند در وجودتان در حال تابش است. پس دقت كنيد كه شيطان موجبات خاموش كردن اين نور را در شما فراهم نياورد.
سستي در اعتقاد و كمرنگ شدن ايمان و معنويات، معلول علل گوناگوني است كه البته اصلي ترين و در رأس همه آنها گناه مي باشد. گناه نه تنها انسان را از خداوند دور مي كند بلكه انسان را نيز نسبت به خداوند و وعده هاي او بدگمان و نااميد مي گرداند. راه اصلي دوري جستن از گناه، توبه و ايستادگي در برابر آن مي باشد و تا شيريني گناه در ذائقتان وجود دارد هرگز نمي توانيد در برابر آن ايستادگي كنيد. اگر به اثرات مضرّ كاري كه انجام مي دهيد آگاهي داشتيد قطعا به خود اجازه نمي داديد حتي براي يكدفعه با نامحرم رابطه برقرار كنيد. عفت و حيا دو گوهر گران بهايي اند كه خداوند در وجود زن به امانت گذاشته است و اگر زن امانتدار خوبي براي ايندو نباشد، بايد هر روز منتظر دست درازي دزدان بي حيا باشد و با اين كار در واقع تمام سرمايه خود را به خطر انداخته است.
«آسيبهاي روابط خارج از چهارچوب دختر و پسر»
به طور كلي روابط باز و آزاد دوجنس مخالف پيش از ازدواج، داراي آفت‏ها و آسيب‏هاي رواني و اجتماعي جبران ناپذيري است. كه در ذيل به چند نمونه از اين آسيب‏ها اشاره مي‏شود:
1. ايجاد جو بدبيني: اين گونه دوستي ها نه تنها مشكلي را براي دختران و پسران حل نمي‏كند بلكه بر مشكلات آنان مي‏افزايد. اين گونه دوستي‏ها و روابط اگر به ازدواج بانجامد پس از مدتي از شكل‏گيري زندگي جو بدبيني و سوءظن را به دنبال خواهد داشت.
پسر به خود مي‏گويد اين دختر وقتي به راحتي با من پيوند و رابطه نامشروع برقرار نمود، پس از اعتقاد و ايمان قوي برخوردار نيست. بنابر اين از كجا معلوم پيش از ارتباط با من، با فرد ديگري طرح دوستي نريخته است. از كجا معلوم كه در آينده با اين كه همسر من است با ديگري ارتباط برقرار نكند؟ دختر نيز همين تصور را نسبت به پسر دارد.
بر اين اساس اين گونه ازدواج‏ها داراي پايه واساسي سست و متزلزل است و تجربه نشان داده كه سريع منجر به طلاق و جدايي مي‏گردد.
2. افت تحصيلي يا ركود علمي: اين گونه روابط باعث مي‏شود كه دو طرف تمام فكر و توجه و تمركز خود را صرف ديدارها و ملاقات‏هاي حضوري و تلفني خود بكنند و اين بزرگ‏ترين مانع براي رشد و ترقي علمي است؛ زيرا تحصيل دانش نيازمند تمركز نيروهاي فكري وروحي است.
دل‏مشغولي و اضطرابي كه در اثر اين گونه پيوندها پديد مي‏آيد بزرگترين سدّ راه تعالي علمي و تحصيلي است؛ لذا متصديان امور علمي مدارس و دانشگاه‏ها توصيه مي‏كنند. حتي ايام عقد و نامزدي جوانان در بحبوحه تحصيلات نباشد تا آنان بتوانند با تمركز بيشتر فكر، در ادامه دروس و امتحانات موفق شوند.
3. عدم اسقبال از تشكيل كانون خانواده: اين گونه روابط و دوستي‏ها معمولا به انگيزه تفنّن و سرگرمي شكل مي‏گيرد و در خلال آن از خود باوري و زودباوري دختران سوء استفاده مي شود. متاسفانه در بسياري موارد بين عشق و هوس تمييز داده نمي‏شود. عشق حقيقي و پاك با هوس‏هاي آلوده و زودگذر، تفاوت جوهري دارد. برخي از اين روابط كه مبتني بر هوسراني و سرگرمي است، پس از مدتي رو به سردي و افول مي‏نهد. جاذبه و دل ربايي‏ها مربوط به روزها و ماه‏هاي اول دوستي است. ولي ديري نمي‏پايد كه اين روابط عادي شده و به جدايي مي كشد. و چيزي جز حسرت از موقعيتهاي از دست رفته باقي نمي ماند. حس تنوع طلبي انسان از يك طرف و فقدان عامل بازدارنده از طرف ديگر باعث مي‏شود برخي سراغ ازدواج و تشكيل خانواده نروند جامعه‏اي كه از تشكيل كانون خانواده استقبال نكند هيچ‏گونه ضمانتي براي رشد و شكوفايي فضايل انساني در آن وجود ندارد. عمده خوبي‏ها و كمالات والاي انساني در پرتو تشكيل خانواده‏اي سالم، به فعليت مي‏رسد.
4. اضطراب، تشويش و احساس نگراني: در دوستي‏هاي موجود بين دختران و پسران، از آنجا كه مقاومتي بسيار قوي از طرف پدر يا مادر يا جامعه براي ممانعت از برقراري اين دوستي‏ها وجود دارد، اين گونه دوستي‏ها با مخاطرات رواني گوناگوني از جمله اضطراب و تشويش همراه است.
وجود افكار ديگري چون احساس گناه، نگراني از تهديداتي كه توسط پسر براي فاش كردن روابطش با دختر صورت مي‏گيرد، يك تعارض دروني و اضطراب مستمر را به دنبال خود دارد. بنابر اين وجود چنين دلهره‏ها و اضطراب‏هايي كه گاهي لطمه‏هاي جبران ناپذيري بر جسم و روان انسان دارد، از جمله آسيب‏هاي اين گونه روابط است.
5. محروميت از ازدواج پاك: هر انساني در سرشت و نهاد خويش به دنبال پاكي‏ها و نجابت است. دختراني كه در پي اين روابط آلوده هستند در حقيقت پشت پا به سرنوشت خود زده‏اند و اين امر باعث مي‏شود كه آن‏ها به جرم آلودگي به اين روابط شرايط ازدواج پاك را از دست بدهند. البته اين گونه روابط ناسالم حتي در ازدواج پسران نيز تاخير ايجاد مي كند و دختران بيش از پسران در معرض اين آسيب قرار دارند.
6. علاوه بر مواردي كه گفته شد گناه اصلي ترين سببي است كه باعث مي شود تا انسان از رزق و روزي خود (كه شامل تمام مقدرات الهي مي باشد) محروم شود. موفقيت تحصيلي، آينده شغلي خوب، ازدواج سالم و ماندگار، فرزند صالح، برخورداري از اخلاق خوب و ... همه و همه رزق و روزي انسان به حساب مي آيند كه با گناه از آنها محروم خواهد شد. و حتي ممكن است باعث گرفتاري انسان به بلاء و سختي در زندگي شود. حتما اين فراز دعاي كميل را از زبان مبارك اميرالمؤمنين (ع) خوانده ايد: اللهم اغفرليّ الذنوب التي تنزل البلاء، اللهم اغفرليّ الذنوب التي تحبس الدعا، اللهم اغفرليّ الذنوب التي تغير النعم... شايد ارتباط با نامحرم كه از گناهان بزرگ مي باشد و خداوند نيز از آن منع نموده است (لا متخذات أخدان – (دختراني را به زني انتخاب كنيد) كه دوست پسر نداشته باشند. نساء 25) همان گناهي است كه سبب مي شود در آينده شما در زندگي گرفتار بلاها و سختيهاي زيادي شويد. همان گناهي است كه به گفته امير مؤمنان (ع) باعث گرفتاري بلا و يا اجابت نشدن دعاها و يا تغيير نعمتها و بركات شود.
اگر دوست داريد از اين كار خود دست بكشيد اما نمي توانيد، مهمترين علت آن اشتغال به همين گناه بزرگ مي باشد. همانطور كه گفتيم گناه باعث مي شود تا انسان از رزقش محروم شود و رزق پاك بودن كه خداوند براي تمام بندگانش مقدر نموده است با همين گناه از شما سلب شده است و اگر دوست داريد دوباره به معنويت از دست داده دست يابيد هر چه سريعتر از گناهان گذشته توبه كنيد و با جبران گذشته به سمت خداوند بياييد كه خداوند بخشنده و مهربان است (إنّ الله يحبّ التوّابين) و دعاي بنده توّاب خويش را به اجابت مي رساند. و نياز شما را در همين دنيا به بهترين نحو ممكن برطرف خواهد ساخت. كافي است خود را به او نزديك كنيد و اسباب رضايت او را فراهم آوريد.
رسول مكرم اسلام مي فرمايند: (لا يقدر رجل علي حرام ثمّ يدعه ليس به الّا مخافة الله إلّا أبدله الله في عاجل الدنيا قبل الآخرة ما هو خير له – هركس بتواند كار حرامي انجام دهد ولي آن را فقط بخاطر ترس از خدا رها كند، خداوند پيش از آخرت و در همين دنيا بهتر از آن را به او عوض دهد. منتخب ميزان الحكمة ح 1517).
قطعا با رعايت حيا و عفت و تقواي الهي علاوه بر اينكه خود را از گناه رهايي مي بخشيد، خداوند نيز شرايطي را براي شما فراهم مي آورد كه در آينده از زندگي مشترك خوبي برخوردار باشيد. اين وعده الهي است كه خداوند در سوره نحل آيه 97 به آن اشاره نموده است (مَنْ عَمِلَ صالِحاً مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى‏ وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَياةً طَيِّبَةً وَ لَنَجْزِيَنَّهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ ما كانُوا يَعْمَلُونَ - هر كس از مرد و زن عمل شايسته كند و مؤمن باشد او را زندگى نيكو دهيم و پاداششان را بهتر از آنچه عمل مى‏كرده‏اند مى‏دهيم). و در روايت بالا نيز به آن اشاره شد (اينكه خداوند در همين دنيا بهتر از آن را به او عوض دهد).
بنابراين اگر از رفتار خود پشيمان نيستيد و هنوز فكر مي كنيد كه نمي توانيد اين كار را كنار بگذاريد، در انتظار آينده اي تيره و تار باشيد كه تنها ترين انسانها در آن خود شماييد و كسي غير از خودتان را در انتخاب اين مسير سرزنش نكنيد. اميدواريم بتوانيد با نكاتي كه گفته شد مسير صحيح زندگي و بندگي را شناخته و پيروي كنيد ما نيز براي شما آرزوي موفقيت مي كنيم.
در پايان سعي كنيد در طول روز جواب اين سؤالات را پيدا كنيد:
1. به نظر شما يك رابطه و پيوند مطلوب چه ويژگي‏هايي دارد؟
2. آيا روابطي كه بر پايه هوسراني‏ها و سرگرمي‏هاي زودگذر است، مي‏تواند روابطي پايا و پويا باشد؟
3. آيا هر انساني با هر صفت و ويژگي شايسته ارتباط و دوستي است؟
4. آيا پسنديده نيست كه انسان سرمايه عشق و محبت خود را براي زندگي آينده خويش پس انداز كند.

امیدو نشاط

امان از چشم اگر کنترل نشود (وای وای وای )

نحوه آداب معاشرت

نحوه آداب معاشرت

نحوه آداب معاشرت

نحوه آداب معاشرت

نحوه آداب معاشرت

نحوه آداب معاشرت

نحوه آداب معاشرت

نحوه آداب معاشرت

نحوه آداب معاشرت

نحوه آداب معاشرت

نحوه آداب معاشرت

نحوه آداب معاشرت

نحوه آداب معاشرت

نحوه آداب معاشرت

نحوه آداب معاشرت

نحوه آداب معاشرت

نحوه آداب معاشرت

اداب معاشرت و برخورد

احترام بزرگترها

احترام بزرگترها

قدر پدر و مادرتان را بدانید جانم

قدر پدر و مادرتان را بدانید جانم

خانمها و دختر خانم های عزیز چطورید .(عفت)

خانمها و دختر خانم های عزیز چطورید .(عفت)

محمد متین قلی پور

روشهای موثر برای رسیدن به خودباوری

روشهای موثر برای رسیدن به خودباوری

تقدیرو تشکر از خانم سلیمی

عزیز منی

دختر خوب و نازنین مواظب شکارچیان هوسباز باش .

پشيماني از رابطه با نامحرم

نوشته‌های پیشین

آرشیو موضوعی

پیوندها